«Ηρθε πλέον η ώρα της Ευρώπης»

«Παρότι η Τουρκία βρίσκεται γεωγραφικά κοντά μας, η απόσταση ανάμεσά μας δεν παύει να μεγαλώνει»: αυτό ήταν ένα από τα πολλά μηνύματα που έστειλε χθες η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, η πρόεδρος της Κομισιόν, κατά την πρώτη ομιλία της θητείας της για την Κατάσταση της Ενωσης, ενώπιον της ολομέλειας του Ευρωκοινοβουλίου στις Βρυξέλλες. Παρουσιάζοντάς το όραμα και το σχέδιο δράσης της για το μέλλον της Ευρώπης, επιχειρώντας να δώσει νέα ώθηση σε μία ΕΕ δοκιμαζόμενη, η Φον ντερ Λάιεν παρουσίασε μία σειρά από φιλόδοξους στόχους – ανάμεσά τους, η κατάργηση του Κανονισμού του Δουβλίνου και η αντικατάστασή του με ένα «νέο ευρωπαϊκό σύστημα διαχείρισης της μετανάστευσης», καθώς και η μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου στην ΕΕ κατά τουλάχιστον 55% έως το 2030, από τον υφιστάμενο στόχο του 40%. «Ηρθε πλέον η ώρα της Ευρώπης», διακήρυξε. «Η ώρα να ηγηθεί η Ευρώπη της μετάβασης από την ευθραυστότητα σε μία νέα ζωτικότητα».

Στη διάρκεια της 79λεπτης ομιλίας της, η Φον ντερ Λάιεν «πλησίασε» πολλές φορές στη γειτονιά μας. «Οι εικόνες από τον καταυλισμό της Μόριας μάς υπενθυμίζουν με επώδυνο τρόπο πως η Ευρώπη οφείλει να δρα με ενότητα. Καθώς εντείνουμε τις προσπάθειές μας, αναμένουμε από όλα τα κράτη μέλη να εντείνουν και αυτά τις δικές τους προσπάθειες», δήλωσε, μία εβδομάδα πριν από την πολυαναμενόμενη παρουσίαση του ευρωπαϊκού σχεδίου για τη μετανάστευση από την Κομισιόν. «Ναι, η Τουρκία βρίσκεται σε μία περιοχή ταραγμένη. Και ναι, δέχεται εκατομμύρια πρόσφυγες, για την υποδοχή των οποίων δίνουμε σημαντική οικονομική βοήθεια. Αλλά τίποτα από όλα αυτά δεν δικαιολογεί τις προσπάθειες εκφοβισμού των γειτόνων της», πρόσθεσε ξεκαθαρίζοντας πως «τα κράτη μέλη μας, η Κύπρος και η Ελλάδα, μπορούν πάντα να υπολογίζουν σε μία απόλυτη αλληλεγγύη της Ευρώπης».

Οπως ήταν φυσικό, όμως, η πρόεδρος της Κομισιόν ξεκίνησε την ομιλία της αναφερόμενη στην πανδημία του κορωνοϊού, και τα διδάγματα που πρέπει να αντληθούν από την κρίση, απευθύνοντας κάλεσμα για μία «Ευρωπαϊκή Ενωση της υγείας», προτείνοντας την ενίσχυση του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Φαρμάκων και του Ευρωπαϊκού Κέντρου Πρόληψης και Ελέγχου Νόσων, τη δημιουργία ενός ευρωπαϊκού οργανισμού για προηγμένη βιοϊατρική έρευνα και ανάπτυξη καθώς και τη διεξαγωγή, του χρόνου, στην Ιταλία μίας παγκόσμιας συνόδου κορυφής για την υγεία. Παράλληλα, προειδοποίησε για τους κινδύνους που εγκυμονεί ο «εθνικισμός των εμβολίων»: «Κανείς ανάμεσά μας δεν θα είναι ασφαλής, μέχρι να είμαστε όλοι ασφαλείς», υπενθύμισε.

Παραμένοντας προσηλωμένη στις εμβληματικές πρωτοβουλίες που όρισε στην αρχή της θητείας της, την Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία και την Ψηφιακή Στρατηγική, η Φον ντερ Λάιεν ζήτησε μεγαλύτερες επενδύσεις στην τεχνολογία, ώστε να μπορέσει η ΕΕ να ανταγωνιστεί καλύτερα την Κίνα και τις ΗΠΑ, και πρότεινε να γίνει ακόμα πιο φιλόδοξος (από 40% στο 55%) ο στόχος της μείωσης των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου για το 2030 -το σχέδιο των 750 δισ. που συμφωνήθηκε τον Ιούλιο για την ανάκαμψη της ΕΕ από την πανδημία θα χρηματοδοτηθεί, όπως διευκρίνισε η ίδια, κατά 30% από πράσινα ομόλογα.

«Τους τελευταίους μήνες, ανακαλύψαμε ξανά την αξία εκείνου που θεωρούμε κοινό. Μετατρέψαμε τον φόβο και τους διαχωρισμούς μεταξύ των κρατών μελών σε εμπιστοσύνη στην Ενωσή μας», δήλωσε η Φον ντερ Λάιεν, καλώντας παράλληλα τις χώρες της ΕΕ να δρουν ταχύτερα όταν πρόκειται για την υπεράσπιση των ευρωπαϊκών αξιών απέναντι σε χώρες όπως η Λευκορωσία, η Ρωσία και η Τουρκία, και να «κινηθούν θαρραλέα προς τις ψηφοφορίες με ειδική πλειοψηφία».

Η πρόεδρος της Κομισιόν ανακοίνωσε επίσης πως σκοπεύει να παρουσιάσει ένα ευρωπαϊκό «σχέδιο δράσης» ενάντια στον ρατσισμό και «τα εγκλήματα μίσους, είτε αυτά βασίζονται στη φυλή, είτε στη θρησκεία, είτε στο φύλο είτε στη σεξουαλικότητα», καθώς και μία στρατηγική με στόχο την ενίσχυση των δικαιωμάτων των ΛΟΑΤΚΙ. «Είναι ώρα να οικοδομήσουμε μία Ενωση πραγματικά αντιρατσιστική», δήλωσε, καταγγέλλοντας παράλληλα ως «ζώνες χωρίς ανθρωπιά», που «δεν έχουν θέση» στην ΕΕ, τις «ζώνες χωρίς ΛΟΑΤΚΙ» που ανακήρυξαν ορισμένες πόλεις και περιοχές της Πολωνίας. Ηταν μία από τις μεγαλύτερες σε διάρκεια ομιλίες για την Κατάσταση της Ενωσης, και σίγουρα μία από τις πλέον φιλόδοξες, δεδομένου των πολλών ρηγμάτων που παραμένουν στους κόλπους της ΕΕ.