Τίποτα φιλελεύθερο, {LF}τίποτα προοδευτικό

Αν βρισκόμασταν στο Ισραήλ ή στην Κύπρο, η ιστορία θα είχε δώσει νωρίς τις απαντήσεις της για τη στρατιωτική θητεία στο σύνολό της. Η Ελλάδα, όμως, είναι διαφορετική περίπτωση. Δεν έχει παρόμοια ιστορικά τραύματα που θα καθιστούσαν αναπόφευκτη την υποχρεωτική στρατιωτική θητεία, σε νεαρή ηλικία, για άνδρες και γυναίκες. Στις αναφορές του Κυριάκου Μητσοτάκη, άλλωστε, δεν ήταν σαφές αν οι σκέψεις για υποχρεωτική στράτευση στα δεκαοκτώ αφορούν και τα δύο φύλα.

Είτε με τις γυναίκες είτε χωρίς αυτές, το μόνο που μπορεί να καταφέρει η υποχρεωτική θητεία στα δεκαοκτώ είναι να δημιουργήσει ένα φοβικό έθνος, που μαθαίνει από μικρή ηλικία να βρίσκεται διαρκώς σε καθεστώς επαγρύπνησης. Ο «εχθρός» παίρνει διαστάσεις τέρατος, απέναντι στο οποίο πρέπει να αμυνθούμε. Γιατί ένα κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ενωσης νιώθει τόση ανασφάλεια; Σ΄αυτή την τελευταία φάση των ελληνοτουρκικών σχέσεων βλέπουμε στην πράξη πως το πιο ισχυρό όπλο της Ελλάδας είναι η διπλωματία. Δεν είμαστε μόνοι μας ανάμεσα σε τέρατα και, όλως παραδόξως, οι χώρες από τις οποίες ζητάμε υποστήριξη (πολλές εξ αυτών με πιο εξελιγμένο στράτευμα από το δικό μας) έχουν καταργήσει την υποχρεωτική θητεία εδώ και δεκαετίες.

Αν οι κυβερνητικές σκέψεις γίνουν πράξη, επανακαθορίζεται ο τρόπος με τον οποίο η πολιτεία αντιλαμβάνεται τον στρατό: τα όπλα γίνονται αναπόσπαστο κομμάτι της ελληνικής παιδείας, αποκτούν προτεραιότητα σε σχέση με την τριτοβάθμια εκπαίδευση, καθώς δεν υπάρχει πια η επιλογή της αναβολής. Εκτός από τη θεωρία, υπάρχει και η πράξη. Στα δεκαοκτώ δεν υπάρχουν έτοιμοι γιατροί ή στρατονόμοι για να στελεχώσουν τις αντίστοιχες μονάδες. Υπάρχουν μόνο νεαροί νεοεισαχθέντες φοιτητές. Εγγυάται κανείς πως στον στρατό της νέας εποχής θα αναπληρώσουν τον χαμένο εκπαιδευτικό χρόνο; Οσοι, δε, υποστηρίζουν πως η υποχρεωτική θητεία θα βοηθήσει τους 18χρονους να αποφασίσουν καλύτερα για το μέλλον τους μάλλον έχουν διάθεση για τρολάρισμα. Το gap year, που αποτελεί σχεδόν θεσμό στο εξωτερικό, δεν εξυπηρετεί και τόσο τον σκοπό του αν πρέπει παράλληλα να κάνεις «γερμανικές» σκοπιές και να καθαρίζεις την «Καλλιόπη».

Σε μια χώρα που δεν έχει καν εναρμονιστεί με τα ευρωπαϊκά δεδομένα για τους αντιρρησίες συνείδησης, η υποχρεωτική στράτευση στα δεκαοκτώ δεν έχει τίποτα φιλελεύθερο και τίποτα προοδευτικό. Οι εξάρσεις της ηγεσίας της Τουρκίας δυστυχώς δεν επιτρέπουν να ανοίξει τώρα μια νέα συζήτηση με πυρήνα τη μείωση της υποχρεωτικής θητείας και τη δημιουργία ενός ριζικά διαφορετικού στρατεύματος. Αυτό όμως δεν σημαίνει πως πρέπει να γίνουν βήματα πίσω: η απάντηση στον εθνικισμό δεν είναι ποτέ περισσότερος εθνικισμός.