Η ΕΕ για υπεράσπιση του Διεθνούς Δικαίου και της ελληνικής ΑΟΖ

Οι κανόνες δικαίου είναι ουσιώδεις τόσο στα εσωτερικά ζητήματα των χωρών όσο και στις διεθνείς σχέσεις, όπου ένα πολύπλοκο σύνολο συνθηκών, συμβάσεων και εθιμικού δικαίου θέτουν το έγκυρο νομικό πλαίσιο. Παρότι δεν είναι ασυνήθιστο σε διακρατικές σχέσεις να προκύπτουν διαφορετικά συμφέροντα και αποκλίνουσες νομικές απόψεις, τέτοιες καταστάσεις πρέπει να αντιμετωπίζονται με αμοιβαίο σεβασμό, ένα πνεύμα επιδίωξης μιας λύσης και κατ’ εφαρμογή των σχετικών νομικών διατάξεων. Τέτοιο πνεύμα θα έπρεπε να είναι η νόρμα μεταξύ των μελών του ΝΑΤΟ και αυτών που φιλοδοξούν να γίνουν μέλη της Ευρωπαϊκής Ενωσης.

Ομως, τις τελευταίες εβδομάδες έχουμε εκτεθεί σε μία αυξανόμενη επιθετικότητα, μία επιθετική ρητορική και μία ναυτική παρουσία της Τουρκίας στα νερά που ισχυρίζεται ότι ανήκουν σε αυτήν. Κάποιος μπορεί μόνο να κάνει εικασίες σχετικά με το τι δίνει κίνητρο στον πρόεδρο Ερντογάν να επιδιώκει τέτοια αντιπαράθεση τώρα. Σε χώρες με την κυβερνητική δομή σαν της Τουρκίας του Ερντογάν, κανείς μπορεί να υποθέσει ότι είναι οι εσωτερικές προκλήσεις ή η εμπλοκή του στη Συρία που τον ωθεί. Με σκοπό να αποσπάσει την προσοχή από αυτά τα ζητήματα, ένας ξένος «εχθρός» πρέπει να αναγνωριστεί και το έθνος να ενωθεί με την κυβέρνηση.

Μία νηφάλια νομική αποτίμηση ωστόσο οδηγεί σε ένα ξεκάθαρο συμπέρασμα, που εξηγεί γιατί η ΕΕ στέκεται σθεναρά μαζί με το μέλος της, την Ελλάδα: Η καθοριστική ερώτηση είναι αν ένα κατοικήσιμο νησί διαθέτει επίσης Αποκλειστική Οικονομική του Ζώνη και η απάντηση μέχρι τώρα είναι ένα ξεκάθαρο «Ναι». Το άρθρο 121 (2) της Συνθήκης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS) του 1982 το συμπεραίνει αυτό. Η Τουρκία ωστόσο αρνείται αυτό το δικαίωμα τόσο για τα ελληνικά νησιά στις ακτές της Τουρκίας όσο και για τη Δημοκρατία της Κύπρου σαν σύνολο. Ενα από τα επιχειρήματά τους είναι ότι η Τουρκία δεν έχει υπογράψει τη Συνθήκη αυτή. Αυτό το επιχείρημα ωστόσο είναι άτοπο καθώς στη συγκεκριμένη αυτή περίπτωση, η UNCLOS έχει κωδικοποιήσει το υφιστάμενο εθιμικό δίκαιο, γι’ αυτό και πρέπει η Τουρκία να δεχτεί αυτόν τον κανόνα σαν εθιμικό δίκαιο. Οπότε ο φυσιολογικός δρόμος είναι είτε να ξεκινήσει διμερώς με την Ελλάδα και να αναζητήσει μία λύση σχετικά με το πού θα τραβηχτεί η γραμμή ή να δεχτεί τη συνθήκη και να αναζητήσει για μία ετυμηγορία από το UNCLOS δικαστήριο στο Αμβούργο ή χωρίς να δεχτεί τη συνθήκη στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης.

Το τελευταίο προτάθηκε πρόσφατα από τον αναπληρωτή υπουργό Εξωτερικών της Ελλάδας Μιλτιάδη Βαρβιτσιώτη κατά την ομιλία του στην Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Κατά συνέπεια, η τρέχουσα μείωση των εντάσεων λόγω της απόσυρσης του ερευνητικού πλοίου Oruç Reis προσφέρει τη δυνατότητα αντικατάστασης στρατιωτικών χειρονομιών και ρητορικής με εποικοδομητικό διάλογο και από κοινού προσπάθεια αναζήτησης λύσης βάσει του Διεθνούς Δικαίου. Από την άλλη πλευρά, η ΕΕ πρέπει να παραμείνει έτοιμη να καταφύγει σε ουσιαστικές κυρώσεις σε περίπτωση που η Τουρκία συνεχίσει τις παράνομες δραστηριότητές της και αρνείται τον διάλογο.

Η Ευρωπαϊκή Ενωση δεσμεύεται να υπερασπιστεί το Διεθνές Δίκαιο τα συμφέροντα και τα δικαιώματά της, τα οποία είναι επίσης τα συμφέροντα και τα δικαιώματα των κρατών μελών της. Ως εκ τούτου, η ΕΕ θα συνεχίσει τις προσπάθειές της για διευκόλυνση του διαλόγου προκειμένου να επιτύχει μια αμοιβαία επωφελή λύση. Ταυτόχρονα, η ΕΕ είναι έτοιμη να στείλει ένα ισχυρό μήνυμα σε όποιον αμφισβητεί το Διεθνές Δίκαιο και δεν είναι πρόθυμος να ξεκινήσει εποικοδομητικό διάλογο.

Ο Michael Gahler είναι γερμανός ευρωβουλευτής του CDU
Ο Στέλιος Κυμπουρόπουλος είναι έλληνας ευρωβουλετής της ΝΔ