Τρομάζει {LF}και τους Ελληνες {LF}το no deal

Ποιος κορωνοϊός; Στη Βρετανία η επικαιρότητα μονοπωλείται από τον «ιό Μπόρις», ο οποίος απειλεί να τινάξει τις διαπραγματεύσεις για το Brexit στον αέρα. Σε ρόλο πειρατή, ο βρετανός πρωθυπουργός ανακοίνωσε ότι θα κάνει αλλαγές στη Συμφωνία Αποχώρησης από την ΕΕ που υπέγραψε μόλις τον περασμένο Ιανουάριο, ενέργεια που συνιστά παραβίαση του διεθνούς δικαίου, όπως παραδέχθηκε ένας υπουργός του. Οι Βρυξέλλες προειδοποιούν ότι οποιαδήποτε μονομερής ενέργεια θα θέσει σε κίνδυνο τη σύναψη εμπορικής συμφωνίας η οποία, θεωρητικά, πρέπει να είναι έτοιμη πριν από το τέλος του Δεκεμβρίου. «Είναι προς το συμφέρον και των δύο πλευρών να επιτευχθεί συμφωνία. Στο τέλος, το πιθανότερο είναι ότι αυτό θα γίνει. Εναλλακτικά, ίσως οδηγηθούμε σε νέα, σιωπηλή παράταση της μεταβατικής περιόδου. Ωστόσο, ένα “ατύχημα” δεν μπορεί να αποκλειστεί», είπε στα «ΝΕΑ» ευρωπαϊκή διπλωματική πηγή. Ενα no deal την 1η Ιανουαρίου 2021 θα έχει συνέπειες και για την Ελλάδα, επηρεάζοντας φοιτητές, επιχειρηματίες, ακόμη και… τη φέτα.

Πολίτες. Σύμφωνα με τη βρετανική Στατιστική Υπηρεσία, το 2019 ζούσαν στη Βρετανία 66.000 πολίτες με ελληνική υπηκοότητα. Ωστόσο, ανεπίσημοι υπολογισμοί της ελληνικής κυβέρνησης ανεβάζουν τον αριθμό τους στις 120.000. Οσοι βρίσκονται ήδη στη χώρα ή όσοι μεταναστεύσουν έως τις 31 Δεκεμβρίου θα έχουν κατοχυρωμένα τα δικαιώματά τους, εφόσον λάβουν άδεια μόνιμης παραμονής, γνωστή ως «Καθεστώς Εγκατεστημένου Πολίτη» (Settled Status). Εως το τέλος του Ιουνίου, είχαν υποβάλει αιτήσεις 81.470 Ελληνες. «Πολλοί Ευρωπαίοι που ζουν στη Βρετανία αισθάνονται ευάλωτοι. Αρκετοί δεν μπορούν να πάρουν βρετανική υπηκοότητα επειδή δεν έχουν να πληρώσουν (σ.σ.: κοστίζει 1.330 στερλίνες) ή λόγω άδικων γραφειοκρατικών εμποδίων που συναντούν», δήλωσε στα «ΝΕΑ» η Μάικε Μπον, ιδρύτρια της οργάνωσης The3million για την προάσπιση των δικαιωμάτων των ευρωπαίων πολιτών της Βρετανίας. «Επιπλέον, ανησυχούν ότι η βρετανική κυβέρνηση ίσως δεν τηρήσει τα υπεσχημένα ως προς τα δικαιώματά τους και φοβούνται ότι δεν θα είναι σε θέση να αποδείξουν ότι έχουν αυτά τα δικαιώματα, καθώς το νέο καθεστώς πιστοποιείται μόνο ψηφιακά, κάτι που θα αποκλείσει πολλούς και θα οδηγήσει σε τεράστιες διακρίσεις. Εχουμε αρχίσει μια μεγάλη εκστρατεία (https://deniedmybackup.org.uk/) ζητώντας από την κυβέρνηση να χορηγεί το Settled Status σε μορφή ταυτότητας».

Φοιτητές. Πέρυσι φοιτούσαν στα βρετανικά πανεπιστήμια 9.920 Ελληνες. Οσοι είναι ήδη φοιτητές στη Βρετανία θα μπορέσουν να ολοκληρώσουν τις σπουδές τους εξακολουθώντας να καταβάλλουν τα ίδια δίδακτρα (έως 9.250 στερλίνες ετησίως). Ωστόσο, από το επόμενο ακαδημαϊκό έτος τα δίδακτρα των ευρωπαίων φοιτητών ενδέχεται να αυξηθούν σημαντικά. «Ανεξαρτήτως του αν θα υπάρξει εμπορική συμφωνία ή όχι, η δυνατότητα των ελλήνων φοιτητών να σπουδάσουν στη Βρετανία περιορίζεται εκ των πραγμάτων. Από τον ερχόμενο Αύγουστο, τα δίδακτρά τους θα εξομοιωθούν με τα δίδακτρα που πληρώνουν σήμερα φοιτητές που προέρχονται από χώρες εκτός ΕΕ (15.000-17.000 στερλίνες κατά μέσο όρο). Μάλιστα, δεν θα έχουν πλέον πρόσβαση στα φοιτητικά δάνεια που έως τώρα παρείχε η βρετανική κυβέρνηση σε φοιτητές από την ΕΕ, με τον ευνοϊκό όρο της μη υποχρέωσης αποπληρωμής έως τη στιγμή που το ετήσιο εισόδημά τους θα ήταν ανώτερο των 26.575 στερλινών τον χρόνο», είπε στα «ΝΕΑ» ο Δημήτρης Γιαννουλόπουλος, διευθυντής της Νομικής Σχολής του Πανεπιστημίου του Λονδίνου Goldsmiths.

Εμπόριο. Εάν δεν επιτευχθεί συμφωνία, ίσως επιβληθούν δασμοί σε μια σειρά από προϊόντα, εξέλιξη που θα πλήξει το ελληνοβρετανικό εμπόριο. Η αξία των ελληνικών εξαγωγών στη Βρετανία πέρυσι ανήλθε στις 937 εκατ. στερλίνες (ετήσια αύξηση 3,2%), ενώ οι εισαγωγές βρετανικών προϊόντων στην Ελλάδα έφτασαν το 1 δισ. στερλίνες (ετήσια μείωση 12,6%). Σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, οι εξαγωγές στη Βρετανία αντιπροσωπεύουν το 3,7% του συνόλου των εξαγωγών μας, ενώ οι εισαγωγές από τη Βρετανία αντιστοιχούν στο 2,1% των εισαγωγών μας. Το Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων της ελληνικής πρεσβείας στο Λονδίνο εκτιμά ότι «σε περίπτωση που οι διαπραγματεύσεις δεν καταλήξουν σε κάποιου είδους συμφωνία ελεύθερου εμπορίου, η επίπτωση στις ελληνικές εξαγωγές αγαθών στο Ηνωμένο Βασίλειο θα είναι σημαντική». Από τα στοιχεία που επεξεργάστηκε το Γραφείο προκύπτει ότι τα κυριότερα προϊόντα που εξάγει η Ελλάδα στη Βρετανία είναι τα φάρμακα (αξία 119,5 εκατ. στερλίνες ετησίως), το γάλα και το γιαούρτι (63,1 εκατ.), οι σωλήνες από χαλκό (55 εκατ.), τα σύρματα και καλώδια (51,4 εκατ.) και τα τυριά (48,9 εκατ.). Σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, το 2019 η Ελλάδα κατέγραψε πλεόνασμα στο εμπορικό της ισοζύγιο με τη Βρετανία – για πρώτη φορά εδώ και 16 χρόνια -, ύψους 58,8 εκατ. ευρώ.

Φέτα η ελληνική (;). Σε περίπτωση ενός Brexit χωρίς συμφωνία, ενδέχεται να τεθεί υπό αμφισβήτηση και η… ελληνικότητα της φέτας, καθώς δεν είναι βέβαιο ότι η Βρετανία θα εξακολουθήσει να αναγνωρίζει τις γεωγραφικές ενδείξεις και τις ονομασίες προέλευσης (ΠΓΕ και ΠΟΠ) προϊόντων. Το εθνικό μας τυρί είναι εξαιρετικά δημοφιλές στη Γηραιά Αλβιώνα: πέρυσι, η αξία των εισαγωγών φέτας από την Ελλάδα ανήλθε σε 42,6 εκατ. στερλίνες. Θα μπορούσε από του χρόνου να διατίθεται στη βρετανική αγορά «Greek-style cheese» ξένης προέλευσης που θα πλασάρεται ως φέτα; Αγνωστο. Πάντως, επειδή και η Βρετανία θέλει να προστατεύσει τα δικά της προϊόντα – όπως το σκωτσέζικο ουίσκι και το τσένταρ -, το πιθανότερο είναι ότι το καθεστώς αμοιβαίας προστασίας θα συνεχιστεί.