Εσβησε {LF}ο έλληνας θρύλος {LF}της Νότιας Αφρικής

Μια από τις πλέον θρυλικές μορφές του αγώνα κατά του απαρτχάιντ, ο ελληνικής καταγωγής δικηγόρος Τζορτζ Μπίζος, άφησε την Τετάρτη την τελευταία του πνοή σε ηλικία 92 ετών. Ο Μπίζος ήταν ο συνήγορος του Νέλσον Μαντέλα στη δίκη της Ριβόνια και ο άνθρωπος που γλίτωσε τον μετέπειτα πρόεδρο της Νότιας Αφρικής από το εκτελεστικό απόσπασμα.

Τον θάνατο του Τζορτζ Μπίζος ανακοίνωσε ο πρόεδρος της χώρας Σίριλ Ραμαφόζα. «Μόλις πληροφορήθηκα πως ο αετός των δικαστηρίων της χώρας μας, ο Τζορτζ Μπίζος, απεβίωσε» δήλωσε στους δημοσιογράφους ο νοτιοαφρικανός πρόεδρος χαιρετίζοντας αυτό το «κοφτερό μυαλό». Ο Ραμαφόζα χαρακτήρισε την προχθεσινή μέρα «θλιβερή» για τη Νότια Αφρική, ενώ εξήρε τον Μπίζος για τη συμβολή στην εδραίωση της δημοκρατίας στη χώρα του.

Γεννημένος το 1927 στο Βασιλίτσι της Μεσσηνίας, ο Τζορτζ Μπίζος άφησε την Ελλάδα μαζί με τον πατέρα του το 1941 για να εγκατασταθεί στη Νότια Αφρική. Ο Αντώνης Μπίζος ήταν δήμαρχος στο Βασιλίτσι, ενός χωριού νότια της Κορώνης. Τον Μάιο του ’41 ο πατέρας Μπίζος και ο 13χρονος Γιώργος έκρυψαν επτά νεοζηλανδούς στρατιώτες από τους γερμανούς κατακτητές για να τους οδηγήσουν στην Κρήτη. Τα πράγματα όμως δεν πήγαν και πολύ καλά. Το μικρό σκάφος στο οποίο επιβιβάστηκαν έμεινε ακυβέρνητο επί τρεις μέρες στη θάλασσα έως ότου τους περισυνέλλεξε το βρετανικό αντιτορπιλικό HMS Kimberley, το οποίο κατευθυνόταν προς την Κρήτη για να λάβει μέρος στη μάχη.

Πρόσφυγας. Με το ίδιο αντιτορπιλικό ο 13χρονος Γιώργος έφτασε στην Αίγυπτο όπου ο πατέρας του δήλωσε στις Αρχές πως ο γιος του είχε γεννηθεί το 1928 – αυτή θα ήταν η ημερομηνία γέννησης που θα αναγραφόταν στη συνέχεια στο νοτιοαφρικανικό του διαβατήριο. Ως πρόσφυγας ο Μπίζος προσγειώθηκε στο Ντέρμπαν και από εκεί ταξίδεψε με τρένο στο Γιοχάνεσμπουργκ. Η υποδοχή στον σταθμό του Μπράαμφοντεϊν δεν ήταν καλή, καθώς μια φιλοναζιστική οργάνωση διαδήλωνε κατά των προσφύγων χαρακτηρίζοντάς τους «σκουπίδια της Ευρώπης».

Ο Τζορτζ Μπίζος θα οργανωνόταν πολιτικά στο πανεπιστήμιο όπου γράφτηκε το 1949 για να σπουδάσει Νομική. Αρχισε να δικηγορεί το 1954 αναλαμβάνοντας τα επόμενα χρόνια την υπεράσπιση πολλών μελών του Εθνικού Αφρικανικού Κογκρέσου. Στη δίκη της Ριβόνια, τη διετία 1963-1964, ήταν μέλος της υπερασπιστικής ομάδας του Νέλσον Μαντέλα, ο οποίος δικαζόταν για τρομοκρατία. Ο Μπίζος ήταν που πρότεινε στον Μαντέλα να προσθέσει τη φράση «αν χρειαστεί» πριν δηλώσει στο δικαστήριο πως ήταν έτοιμος να πεθάνει για τα ιδανικά του. Ο Μπίζος πίστευε πως με αυτές τις δυο λέξεις ο Μαντέλα πέρναγε το μήνυμα στους δικαστές του πως δεν προσπαθούσε να γίνει μάρτυρας του κινήματος.

Σύνταξη του νέου Συντάγματος.  Οταν πια καταργήθηκε το καθεστώς του απαρτχάιντ, ο Μπίζος συμμετείχε στη σύνταξη του νέου Συντάγματος της Νότιας Αφρικής από το οποίο θα απαλείφονταν οι φυλετικές διακρίσεις. Συμμετείχε επίσης στη συγκρότηση της Επιτροπής Αλήθειας και Συμφιλίωσης, έργο της οποίας ήταν η διερεύνηση των πολιτικών εγκλημάτων του προηγούμενου καθεστώτος. Στη διάρκεια των ακροάσεων της επιτροπής εκπροσώπησε τις οικογένειες που αντιτάσσονταν στη χορήγηση αμνηστίας προς το καθεστώς.

Ο Τζορτζ Μπίζος δήλωνε «βαθιά Ελληνας και βαθιά Νοτιοαφρικανός». Σε συνέντευξή του είχε πει πως εμπνεύστηκε για τον αγώνα του κατά του απαρτχάιντ από τις αξίες της δημοκρατίας και της ελευθερίας που είχε διδαχθεί από τον πατέρα του στην Ελλάδα.