Να μετριάσουμε {LF}την αισιοδοξία για το εμβόλιο

Στο τέλος κάθε καλοκαιριού οπλιζόμαστε με θάρρος – για την επιστροφή στο σχολείο, την επιστροφή στη δουλειά. Φέτος όμως το τράνταγμα της πραγματικότητας δεν μοιάζει με κανένα άλλο. Καθώς η πανδημία του COVID-19 συνεχίζει την παγκόσμια προέλασή της, δεν υπάρχει αμφιβολία ότι πρέπει να προετοιμαστούμε για έναν μακρύ δρόμο, πέραν, αναμφισβήτητα, από τα τέλη αυτής της χρονιάς. Το γεγονός ότι ένα εμβόλιο, μαζί με τις αποτελεσματικές θεραπείες, είναι η μοναδική πραγματική μας στρατηγική εξόδου παραμένει απαράλλακτο. Η ταχύτητα και η κλίμακα της ανάπτυξης εμβολίου έχουν υπάρξει αξιοσημείωτες, πρέπει όμως να αποφύγουμε τις ψεύτικες ελπίδες.

Είμαι αισιόδοξος πως θα δούμε σύντομα αποτελέσματα από τα πρώτα εμβόλια τα οποία υποβάλλονται στο τελικό στάδιο των κλινικών δοκιμών. Πρέπει όμως να μετριάσουμε αυτή την αισιοδοξία, αυτή τη ρητορική περί επικείμενης ανάπτυξης του τέλειου εμβολίου ή την ιδέα ότι θα είναι μια ολοκληρωμένη και άμεση λύση.

Η πρώτη γενιά των εμβολίων κατά του COVID-19 θα είναι κατά πάσα πιθανότητα μόνο εν μέρει αποτελεσματικά. Ισως να μην είναι απολύτως αποτελεσματικά για όλες τις ηλικίες ή κατάλληλα για όλα τα συστήματα υγείας. Είναι πολύ πιθανό να προσφέρουν ανοσία μόνο για μια περιορισμένη περίοδο, ακόμα και μόλις 12 με 18 μήνες. Μπορεί να είμαστε συνηθισμένοι να περιμένουμε περισσότερα από ένα εμβόλιο, δεν υπάρχει ωστόσο αμφιβολία πως τα πρώτα αποτελεσματικά εμβόλια, έστω και αν είναι ατελή, μπορεί να έχουν σημαντικές συνέπειες και να γίνουν ένα πολύτιμο αγαθό.

Η επείγουσα ανάγκη δεν πρέπει να παρερμηνευτεί. Επιτάχυνση της ανάπτυξης του εμβολίου δεν πρέπει να σημαίνει διακινδύνευση της ασφάλειας. Η διάφανη, αυστηρή αξιολόγηση από ανεξάρτητες ρυθμιστικές Αρχές χωρίς πολιτική ανάμειξη είναι μη διαπραγματεύσιμη. Η εμπιστοσύνη είναι το πιο σημαντικό μας εργαλείο στη δημόσια υγεία και πρέπει να κάνουμε ό,τι μπορούμε προκειμένου να το θέσουμε υπό αμφισβήτηση. Η εμπιστοσύνη δεν μπορεί να αγοραστεί με βραχυπρόθεσμες υποσχέσεις. Υπάρχουν ήδη ανησυχητικά σημάδια μειούμενης εμπιστοσύνης στο εν δυνάμει εμβόλιο κατά του COVID-19. Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν πως σε χώρες με μερικούς από τους υψηλότερους αριθμούς κρουσμάτων, όπως οι ΗΠΑ, θα μπορούσε να υπάρξει χαμηλό ποσοστό χρήσης του οποιουδήποτε εμβολίου κατά του COVID-19, ανεξαρτήτως του πόσο αποτελεσματικό είναι. Αυτό δεν πρέπει να γίνει ένα διχαστικό πολιτικό ζήτημα: η δημόσια υγεία είναι υπερβολικά σημαντική.

Ακόμα πιο σημαντική είναι η δίκαιη πρόσβαση στο οποιοδήποτε εμβόλιο. Οπου και αν εμφανιστούν τα πρώτα εμβόλια, πρέπει σε ένα πρώτο στάδιο να φτάσουν στις ομάδες που έχουν προτεραιότητα σε ολόκληρο τον κόσμο, ιδιαίτερα στο υγειονομικό προσωπικό και στις πλέον ευπαθείς ομάδες. Η παγκόσμια συνεργασία είναι κλειδί για την προώθηση αυτών των εμβολίων και την επαναλειτουργία της οικονομίας. Αν μείνουν μεγάλα κομμάτια του κόσμου αποκλεισμένα λόγω της εγωιστικής συσσώρευσης των αρχικών δόσεων εμβολίων από τα πλουσιότερα έθνη, τότε θα υποφέρουμε όλοι.

Δεν είναι, όμως, αρκετό απλώς να υποσχεθούμε στήριξη για μια δίκαιη, παγκόσμια κατανομή. Περισσότερα έθνη πρέπει να λειτουργήσουν με υπευθυνότητα και να επενδύσουν σε μια συλλογική προσέγγιση σε ό,τι αφορά την πρόσβαση στο εμβόλιο. Ολες οι κυβερνήσεις πρέπει να κάνουν σαφές πως θα αγοράσουν δόσεις μόνο για τις πλέον ευάλωτες ομάδες του πληθυσμού τους. Το γεγονός ότι οι ΗΠΑ δεν συμμετέχουν στον μηχανισμό Covax, που έχει στόχο να διασφαλίσει την ισότιμη πρόσβαση σε οικονομικά προσιτά εμβόλια, είναι απογοητευτικό.

Ο Τζέρεμι Φάραρ είναι διευθυντής της μη κερδοσκοπικής οργάνωσης ερευνών Welcome Trust