Το νέο τόξο που τώρα στρέφεται εναντίον της Τουρκίας

Η πρώτη συνάντηση έγινε πριν από 20 μήνες στο Ριάντ. Και η σύνθεσή της ήταν πρωτοφανής: επρόκειτο για τους αρχηγούς των μυστικών υπηρεσιών του Ισραήλ, της Αιγύπτου, των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων και της Σαουδικής Αραβίας. Αυτός που πέταξε τη βόμβα ήταν ο πρώτος, ο αρχηγός της Μοσάντ Γιόσι Κοέν. «Το Ιράν βρίσκεται σε παρακμή», είπε. «Η πραγματική απειλή είναι η Τουρκία».

Ακολούθησαν κι άλλες τέτοιες συναντήσεις. Και σιγά σιγά άρχισε να διαμορφώνεται ένα σχέδιο τριών σημείων για την αντιμετώπιση του τουρκικού επεκτατισμού. Το πρώτο σημείο, γράφει η Repubblica, είναι η αξιοποίηση των Κούρδων, που εδώ και 40 χρόνια πολεμούν τον τουρκικό στρατό διεκδικώντας ανεξάρτητο κράτος. Oι Ισραηλινοί και οι αραβικές χώρες έχουν αποφασίσει λοιπόν να παρασύρουν τις ένοπλες δυνάμεις του Ερντογάν σε περισσότερα κουρδικά μέτωπα.

Η δεύτερη κίνηση στην κατεύθυνση της αποδυνάμωσης της Αγκυρας είναι να χρησιμοποιηθούν εναντίον της οι ιρανοί σύμμαχοι του Ασαντ στη Συρία. Και η τρίτη, να προσεγγιστεί η σουνιτική κοινότητα στο Ιράκ, ώστε να επιτευχθεί και εκεί μια αναδιάρθρωση των ισορροπιών υπέρ των αραβικών χωρών που συνεργάζονται τώρα με το Ισραήλ.

Κάπως έτσι άρχισε η «περικύκλωση» της Τουρκίας. Και η προχθεσινή ιστορική πτήση της El Al από το Τελ Αβίβ στο Αμπου Ντάμπι, περνώντας από τον εναέριο χώρο της Σαουδικής Αραβίας, δεν επικύρωσε μόνο την τρίτη συμφωνία του Ισραήλ με μια αραβική χώρα (μετά την Αίγυπτο και την Ιορδανία). Αποτέλεσε και ένα ισχυρό σύμβολο του νέου πόλου εξουσίας που δημιουργείται στη Μέση Ανατολή. Ενός πόλου που βρίσκεται απέναντι στη συμμαχία Τουρκίας – Λιβύης – Κατάρ. Και στον οποίο συμμετέχει φυσικά ενεργά η Ελλάδα.

Πώς τα φέρνει η ζωή! Τη δεκαετία του ’90, είχαμε συμμαχήσει με τους σφαγείς του Μιλόσεβιτς για να αντιμετωπίσουμε το «μουσουλμανικό τόξο» που, υποτίθεται, οικοδομούσε η Τουρκία για να μας περικυκλώσει. Εβριθε τότε ο ελληνικός Τύπος αναλύσεων για το πώς τα ορθόδοξα αδέλφια μας στη Σερβία ήταν η μόνη μας ελπίδα απέναντι στους κακούς Αλβανούς, τους ύπουλους Βόσνιους, τους σκοτεινούς Κοσοβάρους και τους πονηρούς Σκοπιανούς.

Τριάντα χρόνια μετά, τα Βαλκάνια έχουν μάλλον ησυχάσει. Και το (ισραηλο)μουσουλμανικό τόξο που σχηματίζεται τώρα στρέφεται εναντίον της Τουρκίας. Η εξέλιξη αυτή, μαζί με τη σκλήρυνση της Ευρώπης, φέρνει και πάλι στην επιφάνεια το σύνδρομο της περικύκλωσης που πάντα κατέτρυχε την Τουρκία. Και εξηγεί σε μεγάλο βαθμό την έλλειψη ψυχραιμίας που χαρακτηρίζει το τελευταίο διάστημα τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Ο ηγέτης της Τουρκίας υπερτίμησε τις δυνάμεις του και τη στενή του σχέση με τον πρόεδρο Τραμπ. Και προσπαθεί με κραυγές και απειλές να αντισταθμίσει τις στρατηγικές και διπλωματικές του ήττες.

Μήπως ήρθε λοιπόν η στιγμή να επεκτείνουμε τα χωρικά ύδατα στο Αιγαίο μετατρέποντάς το σε ελληνική λίμνη, να χαράξουμε κοινή ΑΟΖ με την Κύπρο, ίσως και να πάρουμε πίσω την Πόλη για να γιορτάσουμε θριαμβευτικά τα 200 χρόνια από το 1821; Ακριβώς το αντίθετο. Οταν ο αντίπαλος είναι στριμωγμένος, του προτείνεις να περιορίσει τα μέτωπά του. Τον πείθεις ότι θέλεις δίκαιες λύσεις στη γειτονιά σου, είτε αυτές περιλαμβάνουν την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών είτε τον έλεγχο του εναέριου χώρου, την αποστρατιωτικοποίηση των νησιών ή την εκμετάλλευση των πλουτοπαραγωγικών πόρων. Και τον οδηγείς στο τραπέζι του διαλόγου.

Αυτό δεν είναι κατευνασμός, όπως υποστηρίζουν μερικοί. Ούτε ενδοτισμός. Αλλά μια αρχαία τέχνη που λέγεται πολιτικός ρεαλισμός. Οπως λέει και ο Τζόζεφ Νάι, ο θεωρητικός της «ήπιας ισχύος», οι πόλεμοι δεν κερδίζονται σήμερα με τα όπλα. Αλλά με τα αφηγήματα.