Συντεχνιακός συντηρητισμός

Στις επικείμενες εκλογές της Ενωσης Δικαστών και Εισαγγελέων που διεξάγονται την 6η και 13η Σεπτεμβρίου, παρουσιάζονται στα μέλη της Ενωσης διάφορες προτάσεις, κυρίως για τη Δικαιοσύνη και τις επαγγελματικές συνθήκες, από τους υποψηφίους και τις ομάδες υποψηφίων που διεκδικούν την ψήφο τους, καθώς και μια βούληση συνεργασίας μεταξύ των ομάδων και των υποψηφίων για την καλύτερη εκπροσώπηση και την προσφορά της Ενωσης στη Δικαιοσύνη και στην κοινωνία.

Προκαλεί όμως κατάπληξη και αρνητική εντύπωση η εμφάνιση ομάδας υποψηφίων, αυτής του απελθόντος προέδρου της Ενωσης, η οποία ως ιδιαίτερο χαρακτηριστικό της πρότασης και του λόγου της έχει την πλήρη απαξίωση των λοιπών συμμετεχόντων, αποκλείει δε κάθε προοπτική συνεργασίας της με όσους εκλεγούν, εκτός από αυτούς, θωρώντας ότι μόνο σε περίπτωση κατάληψης της απόλυτης πλειοψηφίας θα συνεισφέρουν στην πορεία της ΈΕνωσης (κείμενα των Χριστόφορου και Χαράλαμπου Σεβαστίδη στο προεκλογικό φυλλάδιο που διανεμήθηκε ηλεκτρονικά στις 25/8/2020).

Το πιο ανησυχητικό όμως είναι ότι μέσα από μεγάλης έκτασης κείμενα, υπογεγραμμένα από όλα τα μέλη της συγκεκριμένης ομάδας εναλλάξ, δεν αναδεικνύεται έστω και μια θετική πρόταση για το τι πρέπει να γίνει για την αναγκαία μεταρρύθμιση της Δικαιοσύνης στη χώρα, με πρώτη την ψηφιοποίησή της, που έχει καθυστερήσει υπερβολικά στο επίπεδο των καθημερινών χρηστών.

Αντίθετα, οποιαδήποτε μεταρρυθμιστική πρόταση, από όποια πλευρά και αν γίνεται, χαρακτηρίζεται ως μέρος ενός ακατονόμαστου σχεδίου για την άλωση της Δικαιοσύνης, για εξυπηρέτηση συγκεκριμένων ταξικών συμφερόντων και την απάλειψη της ουδετερότητας, όπως τουλάχιστον πρέπει να λειτουργεί στα πλαίσια του «αστικού πολιτεύματος (ορισμός του Χρ. Σεβαστίδη προφανώς για τη δημοκρατία), με παράλληλη επίθεση στα εργασιακά δικαιώματα των ελλήνων δικαστών, όπως οι διακοπές, η οποία συνεχίζεται με σκοπό τη δημιουργία «ιδιωτικής Δικαιοσύνης». Επίσης εξαπολύεται επίθεση και δαιμονοποιείται οποιαδήποτε σκέψη για αναμόρφωση του δικαστικού χάρτη, προφανώς επειδή θεωρείται ιδανική η σημερινή κατάσταση με τη συνύπαρξη δικαστηρίων των πέντε δικαστών και των πεντακοσίων δικαστών, και την ανισομέρεια των παρεχομένων στον έλληνα πολίτη υπηρεσιών. Αποκορύφωση της ρητορικής αυτής είναι η ανάδειξη σε εχθρό της σκέψης για αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης στη Δικαιοσύνη, χωρίς να αναγνωρίζεται η απουσία του προηγουμένου βήματος, αυτού της ψηφιοποίησης της Δικαιοσύνης, κατεύθυνση στην οποία και δεν έχει γίνει τίποτε, ούτε προτείνεται από τη συγκεκριμένη ομάδα.

Η ρητορική αυτή, της άκριτης καταπολέμησης οποιασδήποτε πρότασης αναμόρφωσης και εκσυγχρονισμού του δικαστικού συστήματος στη χώρα και της παντελούς απουσίας προτάσεων για την επιτάχυνση της δικαιοσύνης, συνιστά μια μεγαλειώδη προτροπή να μείνουν όλα όπως είναι. Συνεπώς η πρόταση αυτή διαπνέεται από έναν αφόρητο συντηρητισμό και την πλήρη απουσία προοδευτικού οράματος για τη Δικαιοσύνη.

Σε πρόσφατο κείμενο του επικεφαλής της ομάδας αυτής εξαπολύεται σφοδρότατη επίθεση σε πρόταση για τη λειτουργία ειδικών τμημάτων στα δικαστήρια για την εκδίκαση των δικαστικών διαφορών που σχετίζονται με την υλοποίηση ιδιωτικών επενδύσεων. Με το κείμενο εφευρίσκεται εν εξελίξει σχέδιο για τη δικαστική επίλυση των διαφορών αυτών με την αποδοχή της άποψης των επενδυτών και πάνω στην παραδοχή αυτή δομείται όλη η πολεμική. Βεβαίως με την πρόταση αυτή αφενός διαπιστώνεται το πρόβλημα της μη πραγματοποίησης επενδύσεων, λόγω μη έγκαιρων απαντήσεων από το δικαστικό σύστημα σχετικά με τα όρια και τον τρόπο υλοποίησης της όποιας επένδυσης, απαντήσεις που αν δεν δοθούν εγκαίρως, η επένδυση και η εξ αυτής ανάπτυξη και απασχόληση θα απολεσθούν, και αφετέρου προτείνεται χρονικό όριο εντός του οποίου θα πρέπει να δοθούν οι απαντήσεις, χωρίς να υπάρχει δέσμευση του δικαστή για αυτές.

Για τη διαπίστωση της ορθότητας της διαπίστωσης της απώλειας της επένδυσης λόγω μακροχρόνιας καθυστέρησης των απαντήσεων σχετικά με τα νόμιμα όρια και τον τρόπο υλοποίησης μιας επένδυσης καταφεύγω σε αφήγηση συναδέλφου με εμπειρία από την επαρχία. Το 2012 σε πρωτοβάθμιο επαρχιακό πλημμελειοδικείο εκδικαζόταν υπόθεση πηγάζουσα από δίκες μεταξύ βιομηχανίας και αντιδίκων της. Η αντιδικία είχε ξεκινήσει με την ανάκληση των αδειών των βιομηχανικών εγκαταστάσεων που θα κατασκευάζονταν και θα πραγματοποιούνταν με σημαντική επένδυση άνω των 10 εκατομμυρίων ευρώ, ποσό που θα διέθετε αποκλειστικά η βιομηχανία, μετά από καταγγελία των ιδιωτών. Η βιομηχανία στις αρχές της δεκαετίας του 2000 είχε προσφύγει στα αρμόδια δικαστήρια κατά των ανακλήσεων, ενώ η επένδυση δεν έγινε, με αποτέλεσμα να χαθούν τα χρήματα από την τοπική επαρχιακή οικονομία. Το 2012 και τις ημέρες της εκδίκασης της παράπλευρης ποινικής υπόθεσης, δηλαδή 12 χρόνια μετά, εξεδόθησαν οι αποφάσεις επί των αιτήσεων της βιομηχανίας. Δηλαδή 12 χρόνια μετά. Για την ιστορία αναφέρεται ότι έγιναν δεκτές, κρίθηκε δηλαδή 12 χρόνια μετά ότι μπορούσε να γίνει η επένδυση νόμιμα, αυτή όμως χάθηκε για τη μικρή επαρχία. Ασχέτως όμως του αποτελέσματος, αυτό που προκύπτει είναι ότι το τοπίο, που μόνο η Δικαιοσύνη μπορούσε να ξεκαθαρίσει, θα έπρεπε να εκκαθαριστεί εγκαίρως, ώστε είτε να προχωρήσει είτε να σταματήσει η επένδυση.

Είναι προφανές ότι το πρόβλημα υπήρχε και υπάρχει. Η ακραία συντηρητική άποψη όμως του να μην αλλάξει τίποτε και να απέχουν οι δικαστές από οποιονδήποτε διάλογο για τη διαπίστωση και τη λύση των κοινωνικών προβλημάτων αφήνει ανοιχτό το πεδίο για λύσεις ερήμην των πρωταγωνιστών.

Θα πρέπει σε αυτές λοιπόν τις εκλογές η Ενωση διά της ψήφου των μελών της να δώσει μια πραγματικά προοδευτική απάντηση στον αφόρητο και ακραίο συντηρητισμό των «φίλων του λαού».

Ο Ευστάθιος Βεργώνης είναι αντεισαγγελέας Εφετών Αθηνών