Τελεσίγραφο Μέρκελ σε Ερντογάν

Με σαφές μήνυμα στήριξης της Ελλάδας και μία έμμεση προτροπή στην Τουρκία να αλλάξει στάση παρενέβη η Ανγκελα Μέρκελ στο σκηνικό έντασης στα ελληνοτουρκικά, δρομολογώντας πιθανότατα εξελίξεις και στο ευρωπαϊκό πεδίο. Το μήνυμα της γερμανίδας καγκελαρίου στον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, δίκην τελεσιγράφου, ήταν περισσότερο ευκρινές με την απόφασή της να μη γίνει το χθεσινό τηλεφώνημα που ανέμενε ο τούρκος πρόεδρος από το Βερολίνο. «Δεν έχω μιλήσει σήμερα με τον πρόεδρο Ερντογάν και δεν θα το πράξω πλέον. Οταν το πράξω θα σας ενημερώσω», ανέφερε σε αυστηρό ύφος η Ανγκελα Μέρκελ, καθιστώντας επί της ουσίας ξεκάθαρο ότι αναμένει συγκεκριμένες κινήσεις από την πλευρά της Αγκυρας για να αναλάβει προσωπικά η ίδια έναν διαμεσολαβητικό ρόλο.

Η αλλαγή στάσης του Βερολίνου διαφάνηκε και από την κατεύθυνση για ευρωπαϊκές κινήσεις που υπέδειξε η Ανγκελα Μέρκελ, την ώρα μάλιστα που στο συμβούλιο των υπουργών Εξωτερικών της ΕΕ γινόταν συζήτηση για το πλέγμα κυρώσεων κατά της Τουρκίας, καθώς και από το παράλληλο μήνυμα ότι απαιτείται και ουσιαστική παρέμβαση του ΝΑΤΟ για εκτόνωση της έντασης. Με την αναφορά της Μέρκελ στους «έλληνες φίλους», διπλωματικοί παράγοντες εκτιμούσαν ότι η καγκελάριος κατέστησε σαφές πως εάν η κατάσταση στις σχέσεις Ελλάδας – Τουρκίας φθάσει στο απροχώρητο, για τα κράτη-μέλη της ΕΕ δεν μπορεί να υπάρχουν διλήμματα. «Ολοι μας ως μέλη της ΕΕ έχουμε το καθήκον τα δικαιώματα και τα ζητήματα που θέτουν οι έλληνες φίλοι μας να τα πάρουμε σοβαρά υπόψη και να τους υποστηρίξουμε, όπου έχουν δίκιο», είπε ειδικότερα η γερμανίδα καγκελάριος στην ετήσια συνέντευξη Τύπου εφ’ όλης της ύλης που έδωσε χθες στο Βερολίνο.

Η Μέρκελ πρόσθεσε ότι καταβάλλει προσπάθεια «να μην υπάρξει περεταίρω κλιμάκωση, και αυτό γίνεται μόνον όταν μιλά κανείς και με τις δύο πλευρές. Οι διαφορές που υπάρχουν για την κατανομή των οικονομικών ζωνών μπορούν να λυθούν μόνον από κοινού. Αυτό υποστηρίζει η Γερμανία». Σημείωσε επίσης ότι με τον πρόεδρο Μακρόν έχω μιλήσει διεξοδικά για τη σχέση με την Τουρκία. «Η Τουρκία είναι χώρα-μέλος του ΝΑΤΟ, η διένεξη είναι διένεξη μεταξύ δύο χωρών-μελών του ΝΑΤΟ, δεν μπορεί να μας αφήνει αδιάφορους, πρέπει να γίνει προσπάθεια να αποσαφηνιστούν τα πράγματα εντός της συμμαχίας», κατέληξε.

ΟΙ ΚΥΡΩΣΕΙΣ. Την ίδια ώρα, στο Μαξίμου περιμένουν αν θα αποδώσει καρπούς και η παρέμβαση των ΗΠΑ, με τα τηλεφωνήματα Τραμπ, αλλά θεωρούν επιβεβλημένο να διαβιβασθεί άμεσα ένα ηχηρό μήνυμα στη Αγκυρα ότι η Ευρωπαϊκή Ενωση δεν θα μείνει απαθής σε άλλες παράνομες τουρκικές ενέργειες. Αυτός, άλλωστε, ήταν ο στόχος της κυβέρνησης και του υπουργού Εξωτερικών Νίκου Δένδια στο χθεσινό άτυπο Συμβούλιο των υπουργών Εξωτερικών στο Βερολίνο. Να μπορέσει να πείσει τους  Ευρωπαίους να δείξουν τη μέγιστη και την απαραίτητη αλληλεγγύη στην Ελλάδα. Κι αυτό διότι η Αθήνα θεωρεί ότι η κατάσταση είναι πλέον οριακή. Η Τουρκία επιλέγει συνεχώς την κλιμάκωση της έντασης και συνακόλουθα δεν υπάρχει περιθώριο για άλλη καθυστέρηση.

Ούτως ή άλλως ο κατάλογος των κυρώσεων κατά της Τουρκίας που επρόκειτο να παρουσιάσει χθες ο ύπατος εκπρόσωπος της ΕΕ για θέματα Εξωτερικής πολιτικής Ζοζέπ Μπορέλ δεν μπορεί να εφαρμοστεί άμεσα. Οι ευρωπαίοι ηγέτες θα πάρουν τις τελικές αποφάσεις στις 23-24 Σεπτεμβρίου, στη Σύνοδο Κορυφής.

Υπό αυτά τα δεδομένα ο σχεδιασμός της Αθήνας ήταν και με την παρουσίαση του καταλόγου κυρώσεων αλλά και σε επίπεδο δηλώσεων η Ευρωπαϊκή Ενωση να εκπέμψει άμεσα ισχυρό μήνυμα στην Τουρκία πως δεν θα γίνουν ανεκτές άλλες παράνομες ενέργειες σε βάρος δύο κρατών-μελών της, της Ελλάδας και της Κύπρου. Αυτό επισήμανε εξάλλου και ο Δένδιας προσερχόμενος στη Σύνοδο: «Βασιζόμαστε πάντα στην ευρωπαϊκή αλληλεγγύη. Αυτές είναι οι αξίες της κοινότητας των εθνών».

Πάντως, η Αθήνα δεν έχει κρύψει τη δυσφορία της και για τις δηλώσεις του Ζοζέπ Μπορέλ, στο ξεκίνημα της νέας τουρκικής πρόκλησης στα νότια του Καστελλόριζου. Τότε ο ύπατος εκπρόσωπος της ΕΕ δεν είχε καταδικάσει ξεκάθαρα τις ενέργειες της Τουρκίας, καθώς είχε μιλήσει για «ναυτικές κινητοποιήσεις». Και εκτιμάται πως αυτή η στάση του ευρωπαίου αξιωματούχου δεν αποκλείεται να αποθράσυνε την Αγκυρα. Είναι αναγκαίο λοιπόν, όπως τονίζεται από την ελληνική κυβέρνηση, η ΕΕ να εκπέμψει σαφές και χωρίς άλλη καθυστέρηση μήνυμα στην Αγκυρα – και με τον κατάλογο κυρώσεων – για τερματισμό των παραβατικών ενεργειών.