Μια πρέσβης με κρυμμένους άσους

Ο Χένρι Κίσινγκερ είχε γράψει ότι η διπλωματία είναι η τέχνη της συγκράτησης της ισχύος. Αλλωστε ο άνθρωπος εφηύρε τη διπλωματία ώστε να συμβιούμε χωρίς να λύνονται οι ανταγωνισμοί μας διά της ρώμης. Αν τον πιστέψουμε, μπορούμε στο μυαλό μας να σχεδιάσουμε τον χαρακτήρα ενός ιδανικού διπλωμάτη. Κάποιον ή κάποια που να χαρακτηρίζεται, δηλαδή, από την πειθαρχία της αυτοσυγκράτησης χωρίς εκπτώσεις στις αρχές και στην αποστολή του, το ταλέντο να ορίζει περιθώρια, να ισορροπεί στυλώνοντας τα πόδια ακριβώς στο σημείο και τη στιγμή που πρέπει, χωρίς να επιδεικνύει αντιπαραγωγική αδιαλλαξία αλλά ούτε και προβληματικούς ελιγμούς, τη δυνατότητα να δρα αποτελεσματικά στο παρασκήνιο, βάζοντας σε δεύτερη μοίρα την ανάγκη της αναγνώρισης των ατομικών επιτευγμάτων του και της επιβεβαίωσης των προσωπικών θέσεων του.

Αν επιχειρήσουμε να ερμηνεύσουμε μέσα από αυτό το πρίσμα τη δημόσια παρουσία της Ελένης Σουρανή, τότε δεν θα πρέπει να προκαλεί καμιά έκπληξη το γεγονός ότι είναι ελάχιστες οι δημόσιες πληροφορίες για το πρόσωπό της. Οι δηλώσεις της που θα βρούμε δεν συμπληρώνουν καν τα δάχτυλα του ενός χεριού και είναι ολιγόλογες και στο πλαίσιο του απολύτως απαραίτητου. Δεν θα βρούμε επίσης δηλώσεις άλλων προσώπων γι’ αυτήν ούτε πληροφορίες για την προσωπική της ζωή και τις συνεργασίες της. Οχι επειδή είναι άγνωστη ή άπειρη στο αντικείμενό της. Το ακριβώς αντίθετο μάλιστα. Την εμπειρία και την επαγγελματική της πορεία τη γνωρίζουν αυτοί που πρέπει. Το ζήτημα είναι ότι, όχι απλώς δεν επιδιώκει την προβολή, αλλά την απωθεί κιόλας. Η ερμηνεία που δίνεται γι’ αυτό από έμπειρους στα διπλωματικά είναι ότι πρόκειται για μια στάση που ενισχύει την αποτελεσματικότητα όταν αυτή κρίνεται σε δύσκολα πόστα. Κι η Ελένη Σουρανή έχει μια εμπειρία από τέτοια.

Η πρέσβης Ελένη Σουρανή είναι διευθύντρια του Διπλωματικού Γραφείου του Κυριάκου Μητσοτάκη και υπεύθυνη του Γραφείου Θεμάτων Ευρωπαϊκής Ενωσης της Γενικής Γραμματείας Πρωθυπουργού. Γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη το 1960, είναι απόφοιτος της Νομικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών και εισήλθε στη διπλωματική υπηρεσία το 1984.

Μερικούς μήνες μετά την είσοδό της στο Σώμα έκανε βουτιά στα βαθιά αφού βρέθηκε να υπηρετεί στη Διεύθυνση Μέσης Ανατολής του υπουργείου Εξωτερικών, σε μια καυτή εποχή με στενές σχέσεις της Ελλάδας με χώρες της περιοχής. Διόλου τυχαίο δεν είναι, λοιπόν, ότι συνάδελφοί της αναφέρουν τις γνώσεις και τις επαφές της στη Μέση Ανατολή ως ένα από τα ατού της, σημειώνοντας ότι χρόνια μετά, το 2011, ανέλαβε διευθύντρια της Διεύθυνσης από την οποία ξεκίνησε, ενώ στο ενδιάμεσο είχε κάνει κι ένα πέρασμα, ως γενική πρόξενος, από τα Ιεροσόλυμα.

Το δεύτερο σημείο αναφοράς είναι οι καλές επαφές της στους διεθνείς οργανισμούς. Εκτός από το ΝΑΤΟ και τον ΟΑΣΕ, όπου έχει υπηρετήσει, οι πληροφορίες τη θέλουν να έχει συνεισφέρει θεαματικά ως σύνδεσμος του Πρωθυπουργικού Γραφείου με την Ευρωπαϊκή Ενωση.

Το τρίτο κεφάλαιο της καριέρας της, το οποίο τονίζουν ιδιαιτέρως οι γνώστες, είναι η θητεία της ως πρεσβευτού στην Αλβανία. Η Ελένη Σουρανή βρέθηκε εκεί από το 2016, επί υπουργίας Νίκου Κοτζιά, κι αποχώρησε το 2019. Ηταν μια κρίσιμη για τις ελληνοαλβανικές σχέσεις. Από τη μια, ο Κοτζιάς, όπως είναι γνωστό, είχε αναλάβει τότε προσωπικά μια πολύπλοκη διαπραγμάτευση με τη γειτονική χώρα για μια συμφωνία – πακέτο που θα περιελάμβανε, μεταξύ άλλων, τον καθορισμό της ΑΟΖ και λύση στο μακρόχρονο ζήτημα των περιουσιών της ελληνικής ομογένειας. Ηταν όμως και περίοδος εντάσεων, αφού στα χρόνια που ήταν εκεί η Σουρανή κλήθηκε να χειριστεί τους μύδρους που συστηματικά εξαπέλυαν εναντίον της οι Τσάμηδες και την υπόθεση του θανάτου του Κωνσταντίνου Κατσίφα, με όλες τις διαμαρτυρίες που προκάλεσε στην Ελλάδα και την Αλβανία. Οσοι παρακολούθησαν στενά την ιστορία αυτή διαβεβαιώνουν ότι θα μπορούσε πολύ εύκολα να μετατραπεί σε μια βόμβα στις διμερείς μας σχέσεις, αν δεν είχαν γίνει πολύ λεπτοί χειρισμοί από μεριάς της. Μάλιστα, προσθέτουν με νόημα κάποιοι, το μέγεθος της επιτυχίας της ενισχύεται από το γεγονός ότι είναι γυναίκα. Ακούγεται εξωφρενικό στην εποχή μας αλλά, δυστυχώς, διαβεβαιώνουν ότι ισχύει.

Με την επιστροφή της στην Ελλάδα, η Ελένη Σουρανή ανέλαβε διευθύντρια της Διεύθυνσης Τουρκίας του υπουργείου Εξωτερικών. Τούτο εξηγεί και τον δίαυλο επικοινωνίας που άνοιξε γρήγορα με τον εξ απορρήτων του Ερντογάν, Ιμπραήμ Καλίν, μιας και οι δυο τους, εκ των θέσεών τους, δεν ήταν άγνωστοι ο ένας στον άλλο. Λίγο καιρό μετά βρέθηκε δίπλα στον Πρωθυπουργό. Λέγεται ότι η γνώση της στα ελληνοτουρκικά, οι θέσεις κι η εμπειρία της οδήγησαν κάποιον (άγνωστο ποιον, παρότι υπάρχουν φήμες) να τη συστήσει στον Κυριάκο Μητσοτάκη, ο οποίος δεν τη γνώριζε πριν την καλέσει στο πλευρό του – κόντρα στη συνήθεια να αναλαμβάνουν αυτή τη θέση πρόσωπα που ο εκάστοτε πρωθυπουργός ήδη γνωρίζει και συμβουλεύεται. Ως ασυνήθιστο μάλλον σημειώνεται επίσης το πόσο γρήγορα κέρδισε την εμπιστοσύνη του. Το μόνο βέβαιο είναι ότι, με τα ελληνοτουρκικά να έχουν εισέλθει σε μια κούρσα μαραθωνίου, κινούμενα ανάμεσα σε εντάσεις και περιθώρια πραγματικού διαλόγου, ο ρόλος που έχει αναλάβει η Ελένη Σουρανή σήμερα είναι μάλλον ο κρισιμότερος της καριέρας της. Οι επιδόσεις της, όμως, ως σήμερα, τα στατιστικά του παλμαρέ της, αν το πούμε και λίγο αθλητικά, είναι κάτι το ελπιδοφόρο.