Mη αλκοολική στεατοηπατίτιδα

Η λιπώδης διήθηση του ήπατος είναι μια συχνή κλινική οντότητα, καθώς υπολογίζεται ότι αφορά παγκοσμίως περίπου το 25% του πληθυσμού με σχεδόν 3,6 εκατομμύρια νέους ασθενείς ανά έτος. Η μη αλκοολική στεατοηπατίτιδα (non alcoholic steatohepatitis, NASH) είναι ένας υπότυπος της μη αλκοολικής λιπώδους νόσου του ήπατος, χαρακτηρίζεται από φλεγμονή και ηπατοκυτταρική βλάβη με ή χωρίς συνοδό ίνωση, και συσχετίζεται με πιθανή εξέλιξη σε κίρρωση και, τελικά, ανάγκη για μεταμόσχευση ήπατος. Ωστόσο, η σημασία της νόσου συχνά υποεκτιμάται στην καθημερινή κλινική πράξη.

Η NASH αφορά το 3%-6% του πληθυσμού στις ΗΠΑ και η συχνότητά της συνεχώς αυξάνεται. Η NASH συσχετίζεται με την παχυσαρκία, τη δυσλιπιδαιμία, τον σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 και το μεταβολικό σύνδρομο. Η πλειονότητα των ασθενών είναι ασυμπτωματικοί ή αναφέρουν άτυπα ενοχλήματα, όπως κόπωση ή ασαφές κοιλιακό άλγος και διαγιγνώσκονται ύστερα από τυχαίο εργαστηριακό έλεγχο. Παρά τα πολλαπλά διαθέσιμα τεστ και σκορ που διακρίνουν τη NASH από τη λιπώδη διήθηση του ήπατος, η βιοψία ήπατος είναι η μόνη αποδεκτή μέθοδος για την επιβεβαίωση της διάγνωσης. Η ελαστογραφία του ήπατος αποτελεί μια μη παρεμβατική τεχνική πρώιμης διάγνωσης της ίνωσης και της κίρρωσης. Προς το παρόν δεν υπάρχει κάποια εγκεκριμένη θεραπεία από τον Αμερικανικό Οργανισμό Φαρμάκων, ωστόσο η βιταμίνη Ε και αντιδιαβητικά φάρμακα όπως η πιογλιταζόνη και οι GLP-1 αγωνιστές έχουν δείξει ενθαρρυντικά αποτελέσματα σε κλινικές μελέτες. Θεμέλιος λίθος στη θεραπεία είναι η αλλαγή του τρόπου ζωής, που περιλαμβάνει δίαιτα και σωματική άσκηση, με πρωταρχικό στόχο την απώλεια βάρους. Η ιστολογική ανταπόκριση, που μπορεί να χαρακτηρίζεται ακόμα και από υποχώρηση της ίνωσης, είναι ισχυρά συσχετισμένη με την απώλεια βάρους, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις έχουν θέση και τα βαριατρικά χειρουργεία.

Το 20% των ασθενών με NASH αναμένεται να αναπτύξουν κίρρωση, σε αντίθεση με το 4% των ασθενών με λιπώδη διήθηση χωρίς φλεγμονή, ενώ η NASH προβλέπεται μελλοντικά να αποτελεί την πρώτη αιτία ανάγκης για μεταμόσχευση ήπατος. Η θνητότητα των ασθενών με NASH είναι σημαντικά υψηλότερη από τους ασθενείς με λιπώδη διήθηση ήπατος χωρίς στοιχεία φλεγμονής. Χαρακτηριστικά, ο ετήσιος ρυθμός θνητότητας από κάθε αιτία ανέρχεται σε 26 ανά 1.000 ανθρωπο-έτη, ενώ ο ρυθμός θνητότητας ειδικά από ηπατική νόσο υπολογίζεται σε 12 ανά 1.000 ανθρωπο-έτη.

Ο Θάνος Δημόπουλος είναι καθηγητής Θεραπευτικής Αιματολογίας – Ογκολογίας, πρύτανης του ΕΚΠΑ