«Κλέφτης» του ύπνου ο χρόνιος πόνος

Δύο στους τρεις ασθενείς που βιώνουν καθημερινά ενοχλήσεις – είτε πρόκειται για επίμονο πόνο στην πλάτη, αρθριτικά ή για πόνο που εντείνεται με μια προοδευτική ασθένεια όπως είναι ο καρκίνος – παραδέχονται ότι η νυχτερινή ξεκούραση είναι πολυτέλεια. Ομως οι διαταραχές του ύπνου κάνουν τις ημέρες τους ακόμα πιο κουραστικές. «Ο πόνος δρα αρνητικά στις συνήθειες ύπνου και αντιστρόφως ανάλογα η έλλειψη ξεκούρασης επιδεινώνει τον πόνο. Πρόκειται για έναν φαύλο κύκλο» εξηγεί ο ειδικός Robert Bolash της κλινικής Cleveland των ΗΠΑ.

Συνεπώς, η αντιμετώπιση της αϋπνίας πιθανόν να βοηθήσει στη μείωση της έντασης του πόνου, σημειώνει από την πλευρά της η ψυχίατρος της ίδιας κλινικής, ειδικευμένη σε θέμα ύπνου δρ Michelle Drerup. Ωστόσο πρώτα πρέπει να αποκλειστούν άλλες παθήσεις που ίσως να ευθύνονται για το γεγονός ότι ορισμένοι δεν μπορούν να… κλείνουν μάτι μέσα στη νύχτα – όπως είναι παραδείγματος χάριν η κατάθλιψη ή η διαταραχή μετατραυματικού στρες έπειτα από μια διάγνωση που ανατρέπει τη ζωή του ασθενούς.

Επίσης, θα πρέπει να αποκλειστεί το ενδεχόμενο της υπνικής άπνοιας (διαταραχές αναπνοής στον ύπνο). «Εχουμε περιπτώσεις ασθενών που υποφέρουν από χρόνιο πόνο. Οταν όμως διαγιγνώσκεται και αντιμετωπίζεται επιτυχώς η υπνική άπνοια, τότε οι ίδιοι αναφέρουν και απομείωση της έντασης του πόνου» προσθέτει ο δρ Bolash.

Ρουτίνα. Εφόσον αποκλειστούν οι παραπάνω περιπτώσεις, το επόμενο σημαντικό βήμα για τους ανθρώπους που καθημερινά νιώθουν το σώμα τους να υποφέρει είναι να βάλουν στο… μικροσκόπιο τη ρουτίνα ύπνου που ακολουθούν. Οι περισσότεροι αναζητούν τρόπους για να χαλαρώσουν κλείνοντας τα φώτα, αναζητώντας την απόλυτη ησυχία και αποφεύγοντας τους περισπασμούς ώστε να παραδοθούν σταδιακά στη γαλήνη του ύπνου.

«Ωστόσο το ήσυχο περιβάλλον μπορεί να μην είναι η ιδανική λύση για όσους αντιμετωπίζουν χρόνιο πόνο, καθώς υπό τις συνθήκες αυτές οι περισσότεροι επικεντρώνονται στην ενόχληση που βιώνουν» εξηγεί η δρ Drerup. Κάπως έτσι, ο πόνος γίνεται πιο έντονος – σε αρκετές περιπτώσεις πρόκειται για την αντίληψη του ύπνου που μπορεί να μη συνάδει με την έντασή του – με αποτέλεσμα η νυχτερινή ξεκούραση να μετατρέπεται σε βασανιστική εμπειρία.

«Εργαλείο». Η γνωστική συμπεριφορική θεραπεία είναι ακόμα ένα «εργαλείο» των ειδικών για να καταπολεμήσουν τις αϋπνίες των ασθενών που υποφέρουν από χρόνιο πόνο. Μάλιστα σε αρκετές περιπτώσεις η θεραπεία συνοδεύεται και από φαρμακευτική αγωγή, καθώς δεν έχει παρενέργειες και συμβάλλει σε μια πιο αποτελεσματική και μακροπρόθεσμη λύση.

Στόχος είναι ο ασθενής να μπορέσει να ελέγξει και να ελαχιστοποιήσει τις αρνητικές σκέψεις και συνεπακόλουθα αγωνία που τον κρατούν ξύπνιο.

Επιπροσθέτως, οι τεχνικές χαλάρωσης που μειώνουν τη μυϊκή ένταση και βοηθούν το μυαλό να απομακρύνει τις άσχημες σκέψεις συνδράμουν σημαντικά. Μάλιστα και σύμφωνα με τη δρα Drerup η γνωστική συμπεριφορική θεραπεία ωφελεί το 70%-80% των ασθενών, καθώς παύουν να αντιμετωπίζουν το βράδυ ως ένα ακόμα… μαρτύριο.