Οι γυναίκες κατακτούν το πόντιουμ

Δεν ήταν έκπληξη η επιτυχία που σημείωσε και μάλιστα σε ιδιάζουσες συνθήκες για όσους παρακολουθούν την πορεία της. Η Τζοάνα Μάλβιτζ έφυγε από το Φεστιβάλ του Ζάλτσμπουργκ δαφνοστεφανωμένη, αφού κατάφερε να γράψει τη δική της ιστορία στο πόντιουμ, αφήνοντας την ερμηνευτική σφραγίδα της στο αριστούργημα του Βόλφγκανγκ Αμαντέους Μότσαρτ «Ετσι κάνουν όλες». Το στοίχημα που κατέκτησε έχει πολλαπλές αναγνώσεις. Οπως ότι είναι η πρώτη γυναίκα που πάτησε το πόδι της στο πόντιουμ της πιο μεγάλης μουσικής γιορτής, που φέτος έκλεισε 100 χρόνια ζωής, αφήνοντας τη σφραγίδα της. Η 34χρονη πιανίστρια πέτυχε έναν μικρό άθλο, αφού οι συνθήκες της πανδημίας στένεψαν πολύ τα περιθώρια για ολοκληρωμένες παραγωγές.

Το φετινό πρόγραμμα περιορίστηκε λόγω κορωνοϊού και οι υπεύθυνοι προχώρησαν σε αλλαγές που επηρέαζαν τις παραστάσεις. Οπως για παράδειγμα η όπερα του Μότσαρτ σε σκηνοθεσία Κρίστοφ Λόι και μουσική διεύθυνση Τζοάνα Μάλβιτζ.

Η Μάλβιτζ τόλμησε να παρουσιάσει αυτή τη μικρότερη βερσιόν στο ντεμπούτο της στο Ζάλτσμπουργκ, παίρνοντας διθυραμβικές κριτικές. Σχόλια που θα ζήλευαν έμπειροι συνάδελφοί της με θητεία στο στερέωμα της οπερατικής σκηνής. Αλλωστε είναι γνωστό ότι σε αυτή την παγκόσμια γιορτή οι συμμετέχοντες είναι οι κορυφές της μουσικής τέχνης. Και η Μάλβιτζ απέδειξε ότι ανήκει σε αυτούς.

Πρωτιές. Γεννήθηκε στο Holdesheim της Κεντρικής Γερμανίας το 1986 και σπούδασε πιάνο και μουσική διεύθυνση στο Πανεπιστήμιο του Αννόβερου. Στις αρχές του 2014 ήταν η νεότερη καλλιτεχνική διευθύντρια της Ευρώπης στο Θέατρο του Erfut. Τη διαδέχθηκε μάλιστα το 2017 ο Μύρων Μιχαηλίδης, όταν εκείνη πήρε τα σκήπτρα της γενικής μουσικής διεύθυνσης στην όπερα της Νυρεμβέργης. Σε αυτή τη σκηνή έκανε το ντεμπούτο της με το «Λόεγκριν» του Ρίχαρντ Βάγκνερ και το «Πόλεμος και ειρήνη» του Σεργκέι Προκόφιεφ (όπερα βασισμένη στο μυθιστόρημα του Λέοντος Τολστόι). Τη σεζόν 2018-2019 παρουσίασε στην Κρατική Οπερα της Βαυαρίας την όπερα του Τσαϊκόφσκι «Ευγένιος Ονέγκιν», ενώ την ίδια χρονιά ψηφίστηκε από το γερμανικό περιοδικό «Operawelt» – έπειτα από έρευνα κριτικών – μαέστρος της χρονιάς. Η πορεία της δεν είναι τίποτε άλλο από προσεκτικά βήματα που στέφονται με απόλυτη επιτυχία, και μάλιστα σε τόσο νεαρή ηλικία. Ετσι έφτασε ως το Ζάλτσμπουργκ. Το αρχικό πλάνο ήταν να παρουσιάσει τον «Μαγικό αυλό» του Μότσαρτ, αλλά η αναδιάταξη του προγράμματος λόγω της πανδημίας την οδήγησε στο «Ετσι κάνουν όλες» με λίγους σολίστ και χωρίς χορωδία. Είναι σημαντικό να πούμε ότι την εκδοχή της «όπερας δωματίου» σε ένα τόσο μεγάλο έργο η Μάλβιτζ μαζί με τον σκηνοθέτη την ετοίμασαν σε μόλις τρεις εβδομάδες. Αυτό το σημαντικό επίτευγμα της έδωσε επαίνους όπως της γερμανικής εφημερίδας «Frankfurter Allgemeine Zeitung» που χαρακτήρισε την πρεμιέρα της στις 2 Αυγούστου «μια χαρά, ένα θαύμα, μια γιορτή».

Διεύθυνση ορχήστρας. Αξιόλογη πορεία διανύουν και οι ελληνίδες μαέστροι. Ολο και περισσότερες μουσικοί ανεβαίνουν στο πόντιουμ αποδεικνύοντας ότι μπορούν να προσφέρουν πολλά στη διεύθυνση ορχήστρας.

Η Κωνσταντία Γουρζή που ζει μόνιμα στο Μόναχο είναι η πρώτη Ελληνίδα που διηύθυνε την ορχήστρα της Βιέννης. Είναι ένα από τα παράσημα που έχει να επιδείξει η δραστήρια αρχιμουσικός, η οποία συνεχίζει την εντυπωσιακή της πορεία.

Η ελληνικής καταγωγής Καρίνα Κανελάκις ήταν η πρώτη γυναίκα που διηύθυνε την ορχήστρα και τη χορωδία του BBC στην Πρώτη Νύχτα του Φεστιβάλ Porms, ερμηνεύοντας το «Glagolitic Mass» του τσέχου συνθέτη Λέος Γιάνατσεκ, εισπράττοντας θερμές κριτικές.

Η Ζωή Τσόκανου και η Ζωή Ζενιώδη είναι δύο ακόμη αρχιμουσικοί που γράφουν τη δική τους ιστορία στη διεύθυνση ορχηστρών. Να σημειωθεί ότι έχουν βρεθεί στην καλλιτεχνική διεύθυνση της Κρατικής Ορχήστρας Θεσσαλονίκης και του Μεγάρου Μουσικής Θεσσαλονίκης. Από τη Θεσσαλονίκη η Λίζα Ξανθοπούλου, αφού ολοκλήρωσε τις μουσικές σπουδές της, συνέχισε στο Πανεπιστήμιο Καλών Τεχνών του Βερολίνου, όπου σπούδασε διεύθυνση ορχήστρας με τους H.M. Rabenstein, H.D. Baum, I. Jackson, M. Hysmann.