Κρυφτούλι μεταξύ Κρεμλίνου και Ευρώπης

Ενα κρυφτούλι με φόντο μια ανθρώπινη ζωή παιζόταν χθες το μεσημέρι μεταξύ Σιβηρίας και Γερμανίας – ή, ακριβέστερα, μεταξύ Κρεμλίνου και Ευρώπης. Ενώ ένα αεροσκάφος που είχε απογειωθεί από τη Νυρεμβέργη προσγειωνόταν στο Ομσκ της Σιβηρίας για να παραλάβει τον Αλεξέι Ναβάλνι, που είχε διακομιστεί την προηγουμένη στην Εντατική τοπικού νοσοκομείου με συμπτώματα δηλητηρίασης, οι γιατροί αρνούνταν να επιτρέψουν τη μεταφορά του ρώσου ακτιβιστή, επικαλούμενοι κινδύνους για την υγεία του ίδιου και των γύρω του. Ο υποδιευθυντής του νοσοκομείου ισχυρίστηκε ότι δεν βρέθηκαν ίχνη δηλητηρίου στο αίμα του, προσθέτοντας ότι οι γιατροί δεν πιστεύουν πως ο Ναβάλνι δηλητηριάστηκε. Και ο διευθυντής επικαλέστηκε νομικά κωλύματα, υποστηρίζοντας ότι οι γιατροί που ήρθαν από τη Μόσχα για να περιθάλψουν τον Ναβάλνι δεν είναι χειρότεροι από τους ευρωπαίους συναδέλφους τους.

Οι γιατροί είχαν αρχικά δεχθεί να επιτρέψουν τη διακομιδή του Ναβάλνι σε ευρωπαϊκό νοσοκομείο, αλλά την τελευταία στιγμή άλλαξαν γνώμη, κατήγγειλε η εκπρόσωπος του ακτιβιστή. «Η απόφαση αυτή δεν είναι βέβαια δική τους, αλλά του Κρεμλίνου». Η Κίρα Γιάρμις ήταν η πρώτη που κατήγγειλε την Πέμπτη ότι ο Ναβάλνι δηλητηριάστηκε από τοξική ουσία που του έριξαν σε ένα φλιτζάνι τσάι που ήπιε στο αεροδρόμιο.

Σε καμιά άλλη αυτοαναγορευόμενη δημοκρατία δεν είναι τόσο θανάσιμα επικίνδυνο να είσαι αντίπαλος του καθεστώτος όσο στη Ρωσία του Πούτιν, επισημαίνουν με κύριο άρθρο τους οι «Financial Times». Από τον Μπόρις Νεμτσόφ και τον Βλαντίμιρ Κάρα – Μούρζα μέχρι δημοσιογράφους όπως η Αννα Πολιτκόφσκαγια, είναι πάρα πολλές οι προσωπικότητες που έχουν πληρώσει με τη ζωή τους την αντίθεσή τους στο καθεστώς. Η διαφαινόμενη απόπειρα δολοφονίας του Αλεξέι Ναβάλνι αποτελεί άλλο ένα σύμπτωμα της κουλτούρας πολιτικής βίας που χαρακτηρίζει τη Ρωσία.

Παρόλο που ο Ναβάλνι είναι ένας χαρισματικός ακτιβιστής, συνεχίζει η βρετανική εφημερίδα, η κυριαρχία του Κρεμλίνου στα μέσα ενημέρωσης, τα δικαστήρια και το εκλογικό σύστημα έχει καταστήσει αδύνατη οποιαδήποτε πολιτική του δράση. Οι έρευνές του όμως για τη διαφθορά, τις οποίες έχουν δει και διαβάσει εκατομμύρια άνθρωποι, ενοχλούν τον κυρίαρχο κύκλο εξουσίας. Και έχουν δημιουργήσει πολλούς εχθρούς τόσο στην επιχειρηματική όσο και στην πολιτική τάξη.

Κανείς δεν μπορεί να πει αυτή τη στιγμή με βεβαιότητα αν ο Ναβάλνι δηλητηριάστηκε. Ούτε αν οι Αρχές βρίσκονται πίσω από την επίθεση κατά της ζωής του. Στη σημερινή Ρωσία, όμως, αυτές οι Αρχές είναι καλώς ή κακώς ο υπ’ αριθμόν ένα ύποπτος μέχρι να διαλευκανθεί όλη η αλήθεια. Ο ηγέτης της αντιπολίτευσης έχει άλλωστε δεχθεί πολλές ακόμη φονικές επιθέσεις, έχει σχεδόν τυφλωθεί στο ένα μάτι από μια τοξική ουσία, έχει συλληφθεί επανειλημμένα και υπέστη πέρυσι μια μυστηριώδη «οξεία αλλεργική αντίδραση» ενώ βρισκόταν στη φυλακή.

Ποτέ δεν τιμωρούνται αυτοί που διέταξαν τις δολοφονίες
Η ρωσική ηγεσία φέρει ενοχή επειδή έχει επιτρέψει μια κουλτούρα ατιμωρησίας γύρω από όλη αυτή τη βία, τονίζουν οι «Financial Times». Μερικές φορές φυλακίζονται αυτοί που τραβάνε το πιστόλι ή ρίχνουν το δηλητήριο, ποτέ όμως δεν τιμωρούνται αυτοί που διέταξαν τις δολοφονίες. Μερικές φορές αφήνονται υπαινιγμοί ότι σημερινοί ή πρώην πράκτορες παίρνουν τα πράγματα στα χέρια τους για να ικανοποιήσουν τον πρόεδρο. Ποτέ όμως ο πρόεδρος δεν έχει ξεκαθαρίσει ότι τέτοιες δραστηριότητες δεν θα γίνουν αποδεκτές.
Αντιθέτως, ο Πούτιν φροντίζει να προκαλεί. Ο Αντρέι Λουγκόβοϊ, ένας από τους δύο άνδρες στους οποίους η Βρετανία απήγγειλε κατηγορία για τη δολοφονία του πρώην πράκτορα της KGB Αλεξάντερ Λιτβινένκο στο Λονδίνο το 2006, έγινε έναν χρόνο αργότερα βουλευτής. Και ο ρώσος πρόεδρος του απένειμε μετάλλιο για την κοινοβουλευτική του δράση…
Ολα αυτά δεν πρέπει να περνούν απαρατήρητα από τους ξένους επενδυτές, καταλήγει η εφημερίδα. Προσεκτικοί πρέπει να είναι και ηγέτες όπως ο Εμανουέλ Μακρόν, που ζητούν «επανεκκίνηση» με τη Ρωσία. Ο διάλογος για θέματα όπως τα πυρηνικά όπλα είναι αναγκαίος. Με τον Βλαντίμιρ Πούτιν να έχει όμως πλέον το ελεύθερο να παραμείνει στην εξουσία μέχρι το 2036, κανείς δεν πρέπει να έχει ψευδαισθήσεις για τον χαρακτήρα του συστήματος που έχει δημιουργήσει.