Ο «κώδικας συνεννόησης» μεταξύ του Τραμπ και του Ερντογάν

Οι διαύλοι επικοινωνίας ανάμεσα σε δύο χώρες ακολουθούν, κατά κανόνα, κάποιο επίσημο κανάλι. Οταν όμως οι ηγέτες προτιμούν τις ανορθόδοξες λύσεις, τότε οι επισημότητες παραλείπονται. Οι φήμες – και κάποιοι εκ των πρώην συνεργατών του Ντόναλντ Τραμ – λένε πως ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν συχνά βρίσκει τρόπο να παρακάμπτει το Συμβούλιο Ασφαλείας του Λευκού Οίκου, αλλά και όλα τα πρωτόκολλα για να μιλήσει με τον αμερικανό πρόεδρο. Ενίοτε τον καλεί ακόμα και στο προσωπικό του τηλέφωνο. Ακόμα βέβαια κι αν τίποτα από αυτά δεν ισχύει, η καλή προσωπική χημεία των δύο είναι δύσκολο να κρυφτεί δημοσίως. Κατά τη διάρκεια μιας συνέντευξης στο Fox, πριν από λίγες μόνο μέρες, ο Τραμπ αναφέρθηκε στους ηγέτες που επικοινώνησαν μαζί του το τελευταίο διάστημα για να του ζητήσουν να πάρει τηλέφωνο τον τούρκο πρόεδρο. «Είσαι ο μόνος που θα ακούσει. Εμάς δεν μας ακούει, μόνο εσένα», διατείνεται πως του είπαν. «Δεν μου αρέσει να το λέω δημόσια, αλλά συμβαίνει να ισχύει. Τα πάω καλά μαζί του και με ακούει». Στην ίδια συνέντευξη, ο Τραμπ χαρακτήρισε τον Ερντογάν «σκακιστή παγκόσμιας κλάσης», τον οποίο για να αντιμετωπίσει κανείς πρέπει να είναι πολύ καλά προετοιμασμένος.

ΤΑ «ΡΟΥΣΦΕΤΙΑ» ΤΗΣ ΤΟΥΡΚΙΑΣ. Ενα πρόσφατο ρεπορτάζ του CNN, πάντως, περιέγραφε την κατάσταση κάπως διαφορετική. Σύμφωνα με το αμερικανικό δίκτυο, ο Τραμπ είναι αυτός που άγεται και φέρεται από τον Ερντογάν. Εξαιτίας της πίεσης από την τουρκική πλευρά απέσυρε τα αμερικανικά στρατεύματα από τη Συρία, επιτρέποντας στην Αγκυρα να επιτεθεί στους Κούρδους. Στο βιβλίο του, ο πρώην σύμβουλος εθνικής ασφαλείας του Τραμπ, Τζο Μπόλτον, αναφέρεται σε ένα περιστατικό που φέρεται να έγινε το 2018 – όταν ο Ερντογάν έδωσε στο αμερικανό πρόεδρο ένα υπόμνημα που αποδείκνυε τη νομιμότητα μιας τουρκικής τράπεζας «Halkbank» που τελούσε υπό έρευνα στις ΗΠΑ. Ο Τραμπ, σύμφωνα με τον Μπόλτον, απάντησε στον Ερντογάν πως θα φροντίσει για το θέμα, συνδέοντας τους εισαγγελείς που είχαν αναλάβει την υπόθεση με τον Μπαράκ Ομπάμα. Ακόμα και στα αμυντικά θέματα, στο ζήτημα που προέκυψε με την αγορά των ρωσικών πυραύλων s-400 από την Αγκυρα, ο αμερικανός πρόεδρος αρνήθηκε να κατηγορήσει προσωπικά τον τούρκο ομόλογό του – το πρόβλημα ήταν και πάλι ο Ομπάμα.

Περιστασιακά, βέβαια, η σχέση έχει περάσει και περιόδους ψυχρότητας, ειδικά μετά την άρνηση Ερντογάν να απελευθερώσει τον αμερικανό πάστορα Αντριου Μπράνσον, ο οποίος κατηγορούταν για ανάμειξη στο πραξικόπημα του 2016, καθώς χρειάστηκε η επιβολή οικονομικών κυρώσεων ώστε ο Μπράνσον τελικά να αφεθεί ελεύθερος.

Οσο ο Τραμπ και ο Ερντογάν βρίσκονται στο τιμόνι των ΗΠΑ και της Τουρκίας αντίστοιχα, Ουάσιγκτον και Αγκυρα φαίνεται πως έχουν αποκτήσει έναν δικό τους κώδικα συνεννόησης. Στην Τουρκία κατανοούν τη σημασία του. Πριν από λίγες μέρες ανακοινώθηκε η σύσταση «κέντρου κοινών επιχειρήσεων» στη Βόρεια Συρία, ενώ οι ΗΠΑ επέδειξαν αργά αντανακλαστικά και στην αντίδραση απέναντι στην τουρκική προκλητικότητα στην Ανατολική Μεσόγειο. Για τους Δημοκρατικούς, πάντως, που εν μέσω προεκλογικής περιόδου ανεβάζουν τους αντιπολιτευτικούς τόνους, η σχέση ανάμεσα στους δύο γίνεται συχνά-πυκνά αντικείμενο κριτικής – και αναφέρεται ως ενδεικτικό παράδειγμα της ακαταλληλότητας του Τραμπ στη διεθνή πολιτική.