Το σύνδρομο της εκποίησης

Η αρχή έγινε πριν από καιρό, όταν στα πράγματα βρισκόταν η αριστερή εκδοχή του πολιτικού μας συστήματος. Τότε διαμορφώθηκε και επικυρώθηκε η λεγόμενη «επίλυση του Μακεδονικού», διά της εκχώρησης των Δυτικών Βαλκανίων στο ΝΑΤΟ. Τότε διαμορφώθηκε επίσης η ελληνο-αμερικανική λεγόμενη συμφωνία που επικυρώθηκε από την παρούσα Βουλή. Η συμφωνία παραχώρησε τα πάντα στις ένοπλες δυνάμεις των ΗΠΑ – σε βαθμό που ο έλληνας υπουργός Αμυνας να επισκέπτεται «ελληνική» βάση κατόπιν πρόσκλησης του αμερικανού πρεσβευτή. Και στη μια και στην άλλη περίπτωση τα τυχόν ωφελήματα, ανταλλάγματα που πήρε η χώρα μας ήταν δυσδιάκριτα και ακόμα αναζητούνται.

Κατόπιν, καθώς πλήθαιναν προβλήματα και απειλές, η μανία της μονομερούς παραχώρησης των πάντων (ελληνικών) προς τους πάντες (φίλους, συμμάχους ή εχθρούς) επιταχύνθηκε. Η συμφωνία για χάραξη ημιτελούς ΑΟΖ με την Ιταλία παραχώρησε χώρο και τροποποίησε – φυσικά σε βάρος της Ελλάδας – τη νομική υπόσταση της ΑΟΖ (δικαιώματα αλιείας). Το τι έδωσε σε αντάλλαγμα η Ιταλία δυσδιάκριτο. Μετά ήρθε η συμφωνία με την Αίγυπτο. Η Ελλάδα απέκρυψε δικά της νησιά (νότια της Κρήτης, Χρυσή, Γαϊδουρονήσι κ.λπ.), παραχώρησε χώρο, δέχτηκε συντεταγμένες διπλωματικά και πολιτικά προβληματικές (28ος μεσημβρινός ως όριο), δημιούργησε νομικό προηγούμενο με την παραδοχή μειωμένης επήρειας ακόμα και της Κρήτης. Το αντάλλαγμα που έδωσε η Αίγυπτος επίσης άφαντο. Η τελευταία, με βάση τις νέες νομικές δυνατότητες που η Ελλάδα της παραχώρησε (επήρεια νησιών και συμπλέγματος Καστελλορίζου), διερευνά από ποιον θα πάρει περισσότερα. Η Τουρκία εξάλλου της κλείνει σχετικά το μάτι.

Τις τελευταίες εβδομάδες το σύνδρομο της εκποίησης εκφράστηκε και επί του πεδίου και επί της θεωρίας. Επί του πεδίου όλες οι «κόκκινες γραμμές» που μεγαλόστομα είχαν διακηρύξει, ως ανελαστικές και έσχατες, παράγοντες της πολιτικής και της διπλωματίας – από του Μαξίμου και κάτω – εκχωρήθηκαν ευγενικά και ξεχάστηκαν. Απέμεινε ο θόρυβος, όχι από τις δηλώσεις – αυτές αποσύρθηκαν σιωπηλά – αλλά από τη φασαρία που εμπόδιζε το τουρκικό ερευνητικό να κάνει τη δουλειά του. Τελικά τη δουλειά του την έκανε κανονικά και μεθοδικά. Και στην εδώ περίπτωση δεν χρειάστηκε καμία ασφυκτική πίεση για την ευγενική παραχώρηση. Κάτι διαβεβαιώσεις από μεριάς Βερολίνου ήταν αρκετές.

Επί της θεωρίας δε πληθαίνουν, από όλες τις τάσεις του ίδιου και του αυτού πολιτικού συστήματος, οι πιέσεις για συζήτηση με τον γείτονα. Οπως ακριβώς ζητούν σε Ουάσιγκτον, Βερολίνο, Βρυξέλλες. Διακρίνεται μάλιστα και άγχος προς αυτή την κατεύθυνση. Η νέα «κόκκινη γραμμή» – προϋπόθεση για τις συζητήσεις – είναι η «αποχώρηση των τουρκικών πλοίων». Μα φυσικά και κάποτε θα φύγει το «Ορούτς Ρέις». Θα πάει να επεξεργαστεί τα στοιχεία που μάζεψε για να γνωρίζει το πλωτό γεωτρύπανο που ακολουθεί το πού ακριβώς θα τρυπήσει. Στο διάλειμμα ας κουβεντιάσουμε κιόλας.

Η συζήτηση, ακόμα και με τον χειρότερό σου εχθρό δεν είναι καθ’ εαυτή κακό πράγμα. Είναι ενίοτε αναγκαίο. Το πρόβλημα είναι το τι θα κατατεθεί σε αυτή τη συζήτηση. Τόσο από τη δική σου μεριά, όσο και από την πλευρά του άλλου. Τι θα συζητήσεις και μέχρι πού. Με το σύνδρομο της εκποίησης που κυριαρχεί οι επερχόμενες συζητήσεις απλά θα επικυρώσουν νέες παραχωρήσεις.

«Πάρτε κόσμε!» το έλεγαν άλλοτε!

Ο Γιώργος Μαργαρίτης είναι καθηγητής Σύγχρονης Ιστορίας ΑΠΘ