Η μετατροπή του Αιγαίου σε ελληνικό «γαλάζιο έδαφος»

Μια παραγνωρισμένη αλλά πολύ σημαντική εφαρμογή της στρατιωτικής ισχύος είναι η παγίωση της γεωπολιτικής υπόστασης μιας χώρας σε συνδυασμό και με το Διεθνές Δίκαιο. Αυτό έχει ιδιαίτερη εφαρμογή στην περίπτωση του Δικαίου της Θάλασσας και είναι κρίσιμης σημασίας στην περίπτωση της Ελλάδας. Συγκεκριμένα, το νομικό θεμέλιο των χωρικών υδάτων είναι ο λεγόμενος «κανόνας βολής του πυροβόλου» (cannon shot rule). Στην αρχή τα χωρικά ύδατα ήταν τρία ναυτικά μίλια γιατί εκείνη την εποχή είχε υπολογιστεί ότι αυτό ήταν το αποτελεσματικό βεληνεκές του χερσαίου πυροβολικού εναντίον θαλάσσιων στόχων. Οσο οι επιδόσεις των χερσαίων πυροβόλων αυξάνονταν, αυξανόταν και το όριο των χωρικών υδάτων περνώντας στα έξι και μετά στα δώδεκα ναυτικά μίλια.

Σε πολύ γενικές γραμμές θα μπορούσαμε να πούμε ότι τα χωρικά ύδατα είναι ο θαλάσσιος χώρος στον οποίο σε περίπτωση μονομαχίας χερσαίων και ναυτικών συστημάτων η χερσαία ισχύς έχει το πλεονέκτημα.

Τα τελευταία χρόνια λοιπόν έχουμε μια έκρηξη όσον αφορά τις ικανότητες χερσαία εδραζόμενων οπλικών συστημάτων να ασκούν αποφασιστική προβολή ισχύος σε μεγάλες αποστάσεις στη θάλασσα, γεγονός που έχει αλλάξει de facto και τα δεδομένα όσον αφορά το Δίκαιο της Θάλασσας. Για παράδειγμα, η Κίνα θεωρεί, και εν τη πράξει το επιβάλλει, ότι το σύνολο σχεδόν της Νότιας Σινικής Θάλασσας της ανήκει και αποτελεί ένα είδος «γαλάζιου εδάφους», ακριβώς γιατί είναι σε θέση να ασκήσει αποφασιστική προβολή ισχύος σε αυτήν με τη χρήση χερσαίων οπλικών συστημάτων, αιχμή του δόρατος των οποίων είναι οι βαλλιστικοί πύραυλοι εναντίον πλοίων (ASBM) DF – 21D και DF – 26.

Οι δε Ηνωμένες Πολιτείες έχουν προσαρμοστεί σε αυτήν την κατάσταση και με βάση το δόγμα της Πολυχωρικής Μάχης (MDB) επιδιώκουν να αναπτύξουν ένα «ντοπαρισμένο πυροβολικό» («artillery on steroids»), ικανό να ασκεί αποφασιστική προβολή ισχύος από τη στεριά προς τη θάλασσα σε μεγάλες αποστάσεις.

Αυτές οι μεθοδολογίες και τεχνολογίες είναι σαν να έχουν αναπτυχθεί κατά παραγγελίαν της Ελλάδας, μιας και ταιριάζουν ιδανικά με τις γεωγραφικές συνθήκες του Αιγαίου Πελάγους και αν εφαρμοστούν καθιστούν de facto το Αιγαίο και μεγάλο κομμάτι της Ανατολικής Μεσογείου σε ελληνικό «γαλάζιο έδαφος».

Συστήματα πυροβολικού σε συνδυασμό με πλέγματα στοχοποίησης, ρομποτικά σκάφη και τεχνητή νοημοσύνη θα μπορούσαν να μετατρέψουν τις αρχιπελαγικές δομές του Αιγαίου σε μια αδιαίρετη ενότητα στεριάς και θάλασσας, αδιαπέραστη από τον αντίπαλο, και θα παγίωναν την εθνική κυριαρχία με αναντίρρητο τρόπο. Αυτή η προσπάθεια θα μπορούσε να ολοκληρωθεί με πολύ μικρότερο κόστος σε σχέση με την «παραδοσιακή» μέθοδο αγοράς πανάκριβων πλατφορμών μάχης από το εξωτερικό και σε αυτήν θα μπορούσαν να συμμετέχουν και πολλές ελληνικές εταιρείες, κρατικές και ιδιωτικές.

Ο Κωνσταντίνος Γρίβας είναι αναπληρωτής καθηγητής Γεωπολιτικής και Σύγχρονων Οπλικών Τεχνολογιών στη Στρατιωτική Σχολή Ευελπίδων. Διδάσκει επίσης Γεωγραφία της Ασφάλειας στην Ευρύτερη Μέση Ανατολή στο Τμήμα Τουρκικών και Σύγχρονων Ασιατικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Αθηνών