O χρόνος του Λουκασένκο τελείωσε

Εχουν περάσει 26 χρόνια από τότε που ο Αλεξάντρ Λουκασένκο ανήλθε στην εξουσία στις πρώτες και μόνες δημοκρατικές εκλογές στη Λευκορωσία – σχεδόν αμέσως εμπόδισε κάθε δημοκρατική διαδικασία για την αποκατάσταση των ιστορικών μύθων και συμβόλων έπειτα από 70 χρόνια σοβιετικής εξουσίας. Τώρα είναι η πρώτη φορά που οι Λευκορώσοι διεκδικούν με αξιώσεις ένα κίνημα για τα πολιτικά τους δικαιώματα. Δεν υπάρχει επιστροφή. Η Ολγα Σπάραγκα, γνωστή πολιτική φιλόσοφος στη Λευκορωσία, περιγράφει το αίσθημα των διαδηλώσεων: «Οι άνθρωποι είναι εξαγριωμένοι, έτοιμοι να πάνε όπου χρειαστεί. Δεν είναι ώρα για σκέψη, είναι η ώρα για δράση». Οι διαδηλώσεις ξέσπασαν μετά τις ντροπιαστικές εκλογές της 9ης Αυγούστου, όπου ο Λουκασένκο διακήρυξε ότι κέρδισε το 80% των ψήφων.

«Οι διαδηλωτές είναι για πρώτη φορά ενωμένοι» περιγράφει η Σπάραγκα. «Αγωνίζονται για τα βασικά ανθρώπινα δικαιώματα, για το κράτος δικαίου και το Σύνταγμα». Ζητούν να τερματιστεί η αστυνομική βία εναντίον τους, να ανατραπεί η δικτατορία και να γίνουν δίκαιες και ελεύθερες εκλογές ώστε να εκλεγεί ο πραγματικός πρόεδρος της χώρας – η υποψήφια της αντιπολίτευσης Σβιετλάνα Τιχανόφσκαγια.

Αυτή η γυναίκα ένωσε τις διαφορετικές τάσεις της αντιπολίτευσης και τους έδωσε ενιαία φωνή. Το κίνημα ξεκίνησε από μικρές νυχτερινές διαμαρτυρίες και έφθασε στις γενικές απεργίες και στις διαδηλώσεις με τη συμμετοχή πολλών χιλιάδων ειρηνικών πολιτών. Ηδη ο Λουκασένκο φαίνεται ότι έχει κατανοήσει τη δύναμη αυτού που αντιμετωπίζει. Ακόμα και ο πρεσβευτής της Λευκορωσίας στη Σλοβακία, ενώθηκε με τους διαδηλωτές: «Σύμφωνα με το Σύνταγμα» αναφέρει το μήνυμα του Ιγκόρ Λετσένια «ο λαός της Λευκορωσίας είναι η μόνη πηγή εξουσίας στη χώρα». Το τέλος του δικτάτορα είναι κοντά.

Η Λευκορωσία, ίσως για πρώτη φορά, έχει την ευκαιρία να γίνει ένα «φυσιολογικό» ευρωπαϊκό κράτος. Ακόμα και υπό τη δικτατορία, οι Λευκορώσοι έθεταν πάντα τον εαυτό τους στον κέντρο της Ευρώπης. Αυτή τη φορά, έχουν μια πραγματική ευκαιρία.