Εθνικά αποθέματα και κομματικά αναθέματα

Πατρίδα-Μάνα

χωρίς εσένα

κρατάμε τη δάδα μιας δόξας

που μας καίει

δίχως ποτέ να μας φωτίζει

Τι συμβαίνει με αυτή τη χώρα και λειτουργεί σαν «κακοκέφαλη μάντισσα» που κάνει πάντοτε τ’ αντίθετα απ’ όσα λένε οι χρησμοί;

Τι συμβαίνει με αυτό το πολιτικό σύστημα που χρόνια τώρα τα κόμματα (κυβερνώντα και μη) αλληλοκατηγορούνται άλλοτε ως προδότες κι άλλοτε ως ψευτοπατριώτες;

Τι συμβαίνει με αυτή τη διπλωματία που τρέχει συνεχώς πίσω από τις κινήσεις των άλλων και δεν αναλαμβάνει πρώτη στρατηγικές πρωτοβουλίες;

Τι συμβαίνει με τον κάθε Ελληνα που κάθεται αναπαυτικά στο καφενείο, πίνοντας τον βαρύ γλυκό και όχι, οραματιζόμενος «ένδοξους πολέμους»;

Ο,τι και να συμβαίνει κι όποια ερμηνεία μάς βολεύει να δώσουμε, αυτό που αβίαστα προκύπτει είναι ότι είμαστε ένας λαός «του εξ αντιθέτου». Θέλουμε σώνει και καλά να διαφέρουμε από Ολους (ακόμα κι από τον πλαϊνό μας), φθάνοντας στ’ ακραία όρια της λογικής, της ανάλυσης δεδομένων, της συγκυρίας. Κόντρα σε καθετί, στον καθένα, των προτέρων επιλογών μας συμπεριλαμβανομένων.

Οταν αυτή η στάση «μας βγαίνει» (για λόγους οι οποίοι είναι συχνά άσχετοι με τους σχεδιασμούς μας), υπερηφανευόμαστε ότι είμαστε περιούσιος λαός. Οταν η υπόθεση «στραβώνει», ρίχνουμε όλο το φταίξιμο στους «κακούς εχθρούς κι αδιάφορους φίλους» και κοιμόμαστε με ήσυχη συνείδηση (sic).

Κι όμως, συμμέτοχοι ή συνένοχοι είμαστε άπαντες σε αυτή την τακτική αλληλο-αθώωσης για τα ημέτερα λάθη.

Η «κουζουλή» πλευρά του Ελληνα έχει προφανώς ιδιαίτερο ανθρωπολογικό, εθνολογικό, κοινωνιολογικό, λαογραφικό και λογοτεχνικό ενδιαφέρον, όμως στις κρίσιμες ώρες μπορεί να λειτουργήσει αποσυσπειρωτικά. Η συνεχής αμφισβήτηση θεσμών και ανθρώπων, η συνωμοσιο-α-λογία των προαιώνιων εχθρών σε αγαστή σύμπνοια με την εσωτερική διχαστική νοοτροπία προκαλούν ρωγμές στην (κοινής αποδοχής;) εξωτερική πολιτική.

Προδότες οι υπογράψαντες τη Συνθήκη των Πρεσπών

Μειοδότες οι μη-βυθίσαντες τις τουρκικές φρεγάτες

Απάτριδες οι ειρηνιστές

Μ’ αυτά και μ’ αυτά, τα εθνικά μας αποθέματα λιγοστεύουν, ενώ τα κομματικά αναθέματα (κατά εαυτών και αλλήλων) περισσεύουν.

Ο έλληνας-Ιανός, που αγαπάει την Πατρίδα αλλά δεν σκοπεύει να θυσιάσει τίποτα γι’ αυτήν, που αναρτά τη σημαία στο μπαλκόνι αλλά γεμίζει τις πλατείες με συνθήματα μίσους κατά Ελλήνων, που διαβάζει την Ιστορία αποσπασματικά και όπου τον συμφέρει, που δεν έχει επισκεφθεί ποτέ τη Θράκη, που θαυμάζει εξίσου τους ήρωες του Αγώνα με τους πρωταγωνιστές των τουρκικών σίριαλ, αυτός ο έλληνας-Ιανός δεν διαθέτει πλέον ψυχοδιανοητική ευρυχωρία για να εντάξει την εθνική ενότητα στη ζωή του. Προτιμάει την κομματική σημαία, τα χρώματα της οποίας αλλάζει κατά περίσταση, παρά την αναγνώριση του Χρέους. Η εθνική γραμμή επιβίωσης απομακρύνεται και χάνεται στο βάθος των αχανών οριζόντων της παγκοσμιοποίησης, ενώ εμείς ανα-καλύπτουμε συνεχώς νέους «εσωτερικούς εχθρούς». Υστερα από 30 και πλέον χρόνια κάποιοι πολιτικοί τόλμησαν ν’ αναφερθούν στον όρο «Πατρίδα», ο οποίος είχε καταγραφεί σαν εθνικιστική κορόνα (sic). Μήπως ήρθε τώρα η στιγμή να επανεξετάσουμε όλοι τις υποχρεώσεις μας απέναντι σε αυτήν την Πατρίδα, από τις οποίες υποχρεώσεις προκύπτουν και τα δικαιώματα των ελλήνων πολιτών, τα οποία πολλοί επικαλούνται για ν’ αποφύγουν κι όχι για ν’ αναλάβουν τις ευθύνες τους.

ΥΓ: Αυτογνωσία-Αυτοπεποίθηση-Αυτενέργεια, με αίσθηση της ταυτότητας του σύγχρονου Ελληνα, με σοβαρό σχεδιασμό, ψύχραιμες κινήσεις, πολιτική/κοινωνική συναίνεση, δίχως ιαχές πολέμου ή κραυγές διχόνοιας: αυτή ίσως να είναι η καλύτερη «συνταγή» διαχείρισης της κρίσης. Γιατί δεν πρέπει να ξεχνάμε πως κάνουν λάθος όσοι πιστεύουν πως καθοδηγούν τον πόλεμο. Ο πόλεμος τους καθοδηγεί (Rudolph Binding).

Ο Γιάννης Πανούσης είναι καθηγητής Εγκληματολογίας Πανεπιστημίου Αθηνών