Κατανοώντας {LF}τις προκλήσεις {LF}του δολαρίου

Μια απότομη πτώση της αξίας του δολαρίου φέτος προκάλεσε πανηγυρισμούς από όσους ελπίζουν σε μια βραχυπρόθεσμη ώθηση στην οικονομία των ΗΠΑ και ανησυχία σε όσους ενδιαφέρονται για την παγκόσμια επιρροή του νομίσματος. Αλλά ενώ και οι δύο απόψεις αντικατοπτρίζουν κάποιες υποκείμενες αλήθειες, δεν λένε όλη την αλήθεια.

Με εξαίρεση τον Λίβανο, την Τουρκία και μερικές άλλες χώρες που έχουν υποστεί ακόμη πιο έντονες υποτιμήσεις των νομισμάτων τους από όσο οι ΗΠΑ, τα περισσότερα νομίσματα έχουν ενισχυθεί έναντι του δολαρίου. Αλλά μεταξύ εκείνων που είδαν τα νομίσματά τους να ενισχύονται οι αντιδράσεις σε αυτό το γενικευμένο φαινόμενο δεν ήταν καθόλου ομοιόμορφες.

Η ανησυχία είναι ότι η υποτίμηση του δολαρίου θα διαβρώσει περαιτέρω την επιρροή του νομίσματος, που έχει ήδη αποδυναμωθεί από τις πολιτικές των ΗΠΑ τα τελευταία τρία χρόνια – από τον προστατευτισμό του εμπορίου και τους δασμούς έως την ολοένα και μεγαλύτερη παράκαμψη των παγκόσμιων προτύπων και του κράτους δικαίου. Οσο η αξιοπιστία του δολαρίου διαβρώνεται, τόσο περισσότερο κινδυνεύουν οι ΗΠΑ να χάσουν το «υπερβολικό προνόμιο» που συνοδεύει την έκδοση του κύριου αποθεματικού νομίσματος στον κόσμο.

Μια χώρα σε αυτήν τη θέση μπορεί να ανταλλάξει νόμισμα με αγαθά και τις υπηρεσίες που παράγουν άλλες χώρες. Απολαμβάνει δυσανάλογη επιρροή σε σημαντικές πολυμερείς αποφάσεις. Και επωφελείται από την προθυμία των άλλων να αναθέτουν ουσιαστικά στη χώρα αυτή τη διαχείριση του οικονομικού τους πλούτου. Και οι δύο εν μέρει αληθινές αφηγήσεις συναίνεσης συνεπάγονται προοπτικές για περαιτέρω σημαντική υποτίμηση του δολαρίου. Ενώ τα άμεσα αποτελέσματα είναι θεωρητικά θετικά, η πρακτική κατάσταση είναι πιθανό να είναι διαφορετική. Κι αυτό επειδή μεγάλη οικονομική δραστηριότητα επηρεάζεται σήμερα από τους κρατικούς περιορισμούς και την απροθυμία των ατόμων και των εταιρειών να επιστρέψουν στα προηγούμενα πρότυπα κατανάλωσης και παραγωγής. Περίπου οι μισές Πολιτείες των ΗΠΑ έχουν αντιστρέψει ή σταματήσει τη διαδικασία οικονομικού ανοίγματος.

Ο Μοχάμεντ ελ Εριάν είναι επικεφαλής οικονομικός σύμβουλος της Allianz, της μητρικής της PIMCO, όπου διετέλεσε διευθύνων σύμβουλος. Ηταν πρόεδρος του Global Development Council του Μπαράκ Ομπάμα. Είναι πρόεδρος του Queens’ College (Cambridge University) και υψηλόβαθμος σύμβουλος της Gramercy.