Ελπίδες από φάρμακο που μπλοκάρει τον κορωνοϊό

Αισιόδοξες εξελίξεις στο πεδίο της μάχης για την αντιμετώπισή της COVID-19 καταγράφονται καθημερινά, παρά την επέλαση της νόσου με πρωτόγνωρη δριμύτητα σε σχεδόν ολόκληρο τον πλανήτη. Οπως έγινε χθες γνωστό, ένα νέο, πολλά υποσχόμενα, φάρμακο κατά του SARS-CoV-2 είναι έτοιμο να δοκιμαστεί κλινικά από το Πανεπιστήμιο του Yale, καθώς υπάρχουν ενδείξεις ότι έχει την ιδιότητα να αναστέλλει τη διείσδυση του ιού στα κύτταρα και τον πολλαπλασιασμό του. Στο μεταξύ, ολοκληρώθηκαν ήδη οι κλινικές μελέτες για τέσσερα υποψήφια εμβόλια μεγάλων ερευνητικών ομάδων. Τα συγκεκριμένα εμβόλια φαίνεται ότι είναι ασφαλή για την ανθρώπινη υγεία ενώ πλέον μένει να αποδειχτεί η αποτελεσματικότητά τους μέσα από μεγαλύτερου εύρους δοκιμές.
Οπως έκαναν χθες γνωστό οι καθηγητές της Θεραπευτικής Κλινικής της Ιατρικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, Ευστάθιος Καστρίτης και Θάνος Δημόπουλος, πρύτανης του ΕΚΠΑ, συνοψίζοντας διεθνείς μελέτες, ξεκινούν οι κλινικές δοκιμές για το φάρμακο LAM-002A σε 142 μη νοσηλευόμενους ασθενείς, ώστε να αξιολογηθεί η μείωση του ιικού τους φορτίου.
Οι ερευνητές υποστηρίζουν πως το LAM-002A αναστέλλει πολύ αποτελεσματικά την κινάση PIKfyve και κατά συνέπεια την κυκλοφορία του ιού μέσα στο κύτταρο και τον πολλαπλασιασμό του. Οι ίδιοι επισημαίνουν πως το φάρμακο έχει δείξει ισχυρή αντιιική δράση στο εργαστήριο έναντι αρκετών απομονωμένων στελεχών του SARS-CoV-2 και πως δεδομένου του μηχανισμού δράσης του, θα μπορούσε να γίνει μέρος συνδυαστικών θεραπειών, ειδικά μαζί με άλλα φάρμακα που στοχεύουν πρωτεΐνες ή λειτουργίες του ιού.
Ως προς το μεγάλο ερωτηματικό που συνοδεύει κάθε νέο φάρμακο, δηλαδή τις ενδεχόμενες παρενέργειές του, οι ερευνητές επεσήμαναν πως η ασφάλεια του LAM-002A έχει αποδειχθεί σε περισσότερους από 700 ασθενείς. Η εταιρεία AI Therapeutics, που συνεργάζεται για την έρευνα με το Yale, ανακοίνωσε ότι έχει 70.000 δόσεις του φαρμάκου έτοιμες για διάθεση ενώ άλλες 70.000 περνούν από την τελική φάση της παραγωγής – συνολικά η εταιρεία διαθέτει πρώτη ύλη για σχεδόν πέντε εκατομμύρια επιπλέον δόσεις.

ΚΟΥΡΣΑ ΓΙΑ ΤΟ ΕΜΒΟΛΙΟ. Ως προς τα εμβόλια κατά του SARS-CoV-2 οι έλληνες καθηγητές επισημαίνουν πως τις τελευταίες ημέρες παρατηρούνται πυρετώδεις εργασίες για την παρασκευή τους. Μέχρι στιγμής τέσσερις κατασκευαστές εμβολίων έχουν ανακοινώσει αποτελέσματα για κλινικές δοκιμές φάσης Ι και ΙΙ: Η μία είναι ερευνητική ομάδα στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, η οποία, σε συνεργασία με τη φαρμακευτική εταιρεία AstraZeneca, έχει αξιοποιήσει έναν ιό που προκαλεί κρυολόγημα στους χιμπαντζήδες και ο οποίος έχει τροποποιηθεί γενετικά ώστε να μην μπορεί να αναπτυχθεί στους ανθρώπους αλλά να εκφράζει την πρωτεΐνη-ακίδα που χρησιμοποιεί ο κορωνοϊός για να μολύνει ανθρώπινα κύτταρα. Η δεύτερη αποτελείται από ερευνητές της CanSino Biologics στην Tianjin της Κίνας και επίσης χρησιμοποιεί έναν παρόμοιο τροποποιημένο ανθρώπινο ιό, και οι άλλες δύο είναι η επιστημονική ομάδα BioNTech στο Μάιντς της Γερμανίας που συνεργάζεται με την εταιρεία Pfizer και η εταιρεία βιοτεχνολογίας Moderna στο Cambridge της Μασαχουσέτης, οι οποίες αναπτύσσουν εμβόλια με βάση το RNΑ. Και οι τέσσερις δήλωσαν ότι τα εμβόλιά τους προκαλούν κάποιο είδος ανοσολογικής απόκρισης, σε γενικές γραμμές παρόμοια με τα αντισώματα που παρατηρούνται σε άτομα που έχουν αναρρώσει από την COVID-19. Οι συμμετέχοντες στις κλινικές δοκιμές παρουσίασαν ανεπιθύμητες ενέργειες, οι οποίες παρατηρούνται συχνά και με άλλα εμβόλια, όπως μυαλγίες, πυρετό και πονοκεφάλους, όμως λίγοι εμφάνισαν σοβαρές αντιδράσεις μετά τον εμβολιασμό.

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΑΝΤΙΣΩΜΑΤΩΝ. Τα εμβόλια έχουν ως στόχο να εκθέσουν το ανοσοποιητικό σύστημα στην πρωτεΐνη-ακίδα του SARS-CoV-2 και να εκπαιδεύσουν τον οργανισμό πώς να αντιδράσει σε μια πραγματική μελλοντική λοίμωξη από τον ιό. «Μέχρι στιγμής, οι ερευνητές αυτών των εμβολίων έχουν εστιάσει στην παραγωγή «εξουδετερωτικών αντισωμάτων» που κυκλοφορούν στο αίμα, και τα οποία μπορούν να καταστήσουν τον ιό μη μολυσματικό. Ολα τα εμβόλια που έχουν δοκιμαστεί προκαλούν κάποια αντισώματα που εξουδετερώνουν το ιό και αυτό είναι ένα αξιόλογο αποτέλεσμα. Οι περισσότεροι συμμετέχοντες στις μελέτες παρήγαγαν εξουδετερωτικά αντισώματα σε επίπεδα παρόμοια με αυτά που μετρήθηκαν σε άτομα που έχουν αναρρώσει από την COVID-19, τα οποία όμως ποικίλλουν ευρέως. Ομως μπορεί να χρειαστούν περισσότερες από μία δόσεις για να επιτευχθεί αυτή η απόκριση και το πιθανότερο είναι ότι θα απαιτηθούν δύο δόσεις για πολλά από αυτά τα εμβόλια, προκειμένου να επιτευχθούν επαρκή επίπεδα εξουδετερωτικών αντισωμάτων» εξηγούν οι καθηγητές Καστρίτης και Δημόπουλος. «Η φύση της ανοσολογικής απόκρισης που προστατεύει από την COVID-19 θα γίνει σαφέστερη όταν οι μεγάλες δοκιμές αποτελεσματικότητας αποφέρουν τα πρώτα τους αποτελέσματα» σημειώνουν οι καθηγητές εξηγώντας πως παρότι όλα αυτά ανοίγουν έναν δρόμο που θα μπορούσε να οδηγήσει στην πολυπόθητη λύση, βρισκόμαστε ακόμα στην αρχή.