Το γυναικείο πρόσωπο {LF}της εξουσίας

Πριν από ένα χρόνο η Ανγκελα Μέρκελ φρόντιζε να είναι καθιστή στις δημόσιες εμφανίσεις της εξαιτίας του επαναλαμβανόμενου τρέμουλου. Μία φωτογραφία εκείνης της περιόδου ήταν χαρακτηριστική για την κληρονομιά που αφήνει η Μέρκελ στη μάχη της ισότητας των δύο φύλων. Η  Ανγκελα Μέρκελ, καγκελάριος της Γερμανίας, δίπλα της η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, φρέσκια πρόεδρος της Κομισιόν, και στην τρίτη καρέκλα η σχετικά φρέσκια επίσης πρόεδρος του Χριστιανοδημοκρατικού Κόμματος CDU, Ανεγκρέτ Κραμπ-Καρενμπάουερ. «Εχουμε ήδη μητριαρχία;» διερωτήθηκε το περιοδικό «Σπίγκελ», ενώ η εφημερίδα του Βερολίνου «Ταγκεσπίγκελ» εκτιμούσε ότι πολλές γενιές γυναικών θα συζητούν πώς τρεις γυναίκες του CDU προώθησαν την ισότητα των δύο φύλων.

Ηταν το γυναικείο πρόσωπο της εξουσίας, αποτυπωμένο σε μία φωτογραφία που δεν πρόκειται να επαναληφθεί σύντομα. Από τις τρεις γυναίκες μόνον η Φον ντερ Λάιεν θα κρατήσει για τα επόμενα χρόνια το πόστο της. Η Κραμπ-Καρενμπάουερ θα εγκαταλείψει την προεδρία του CDU τον χειμώνα και η Ανγκελα Μέρκελ θα παραδώσει την καγκελαρία στον νικητή των παγγερμανικών εκλογών τον Σεπτέμβριο του 2021. Και τις δύο θέσεις θα καταλάβουν άντρες, επαναφέροντας την κυριαρχία του μαύρου κουστουμιού και της γραβάτας στη δημόσια εικόνα της καγκελαρίας.

Η Ανγκελα Μέρκελ στα 15 χρόνια της μέχρι τώρα θητείας της στην καγκελαρία δεν ασχολήθηκε εξειδικευμένα με τον φεμινισμό. Δεν ξέχασε όμως πόσο αναγκαία είναι ακόμη η εξίσωση των δύο φύλων σε πολλές πτυχές των προηγμένων κοινωνιών της δυτικής Ευρώπης. Και της Γερμανίας, όπου η αντίληψη ότι ο ρόλος της γυναίκας προσδιορίζεται από τα τρία «Κ» Κueche – Kinder – Kirche, δηλαδή Κουζίνα – Παιδιά – Εκκλησία, είναι εμπεδωμένη σε ευρεία στρώματα του συντηρητικού πολιτικού φάσματος που ψηφίζουν και στελεχώνουν το Χριστιανοδημοκρατικό Κόμμα. Σε βαθμό μάλιστα που η φωτογραφία των τριών γυναικών στο απόγειο της εξουσίας τους να μοιάζει με εξωπραγματική εικόνα μητριαρχίας.

ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗ ΠΟΣΟΣΤΩΣΗ 50%. Η Μέρκελ δεν αφήνει πίσω της ως φεμινιστική παρακαταθήκη μόνον την οπτική απεικόνιση της γυναίκας στην εξουσία. Επεσήμανε και επισημαίνει με κάθε αφορμή την ανάγκη να προωθηθούν γυναίκες σε κορυφαία πόστα και διοικητικά συμβούλια των μεγάλων επιχειρήσεων, προώθησε την ποσόστωση γυναικών στις οργανώσεις του κόμματός της CDU που συνέχισε η διάδοχός της στο κόμμα Ανεγκρέτ Κραμπ-Καρενμπάουερ. Το Χριστιανοδημοκρατικό Κόμμα θεσπίζει την υποχρεωτική ποσόστωση 50% για γυναίκες σε όλα τα όργανα του κόμματος από το 2025. Η σχετική απόφαση της σημερινής ηγεσίας του CDU θα επικυρωθεί στο συνέδριο του Δεκεμβρίου. Η υλοποίησή της και για τα προεδρεία και των περιφερειακών και τοπικών οργανώσεων θα αρχίσει άμεσα με ποσόστωση 30% από τον Ιανουάριο του 2021, 40% από το 2023 και 50% από το 2025.

Οι επίδοξοι διάδοχοι της Μέρκελ είναι όλοι άντρες:  Από το Χριστιανοδημοκρατικό Κόμμα, Αρμιν Λάσετ, Φρίντριχ Μερτς, Μάρκους Ζέντερ, Γιενς Σπαν, Νόρμπερτ Ρέντγκεν. Από το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα πιθανότατα ο σημερινός υπουργός Οικονομικών Ολαφ Σολτς. Μόνον οι Πράσινοι έχουν την επιλογή να κατεβούν με γυναίκα υποψήφια, τη συμπρόεδρο Αναλένα Μπέρμποκ και να θυσιάσουν τον Ρόμπερτ Χάμπεκ, το μεγαλύτερο πολιτικό ταλέντο των Οικολόγων μετά τον Γιόσκα Φίσερ. Η ένδεια γυναικείων υποψηφιοτήτων μπορεί όμως να εξελιχθεί σε απροσδόκητη ευκαιρία, εκτιμά στη «Zeit  Online» η Γιάνα Χένσελ. «Η μάχη της ισότητας των φύλων μπαίνει σε μία νέα φάση. Εφεξής δεν πρέπει μόνον οι γυναίκες να φροντίζουν για την εκπροσώπησή τους, αλλά θα καταστεί αποστολή των αντρών». Θα είναι η εμφανής απουσία των γυναικών που θα τους αποφέρει περισσότερη δύναμη από ό,τι μία γυναίκα στην καγκελαρία.