Οι στατίνες και {LF}η επιβίωση ασθενών {LF}με καρκίνο ωοθηκών

Οι στατίνες είναι ιδιαίτερα διαδεδομένα φαρμακευτικά σκευάσματα που χρησιμοποιούνται για την αντιμετώπιση της υπερχοληστερολαιμίας και την πρόληψη καρδιαγγειακών συμβαμάτων σε ασθενείς υψηλού κινδύνου. Λόγω του μηχανισμού δράσης τους στον κυτταρικό μεταβολισμό θεωρήθηκε ότι μπορεί να επηρεάζουν τη διαδικασία της καρκινογένεσης. Για τον λόγο αυτό, εξετάζεται σε πολλαπλές μελέτες αν οι στατίνες μπορεί να μειώσουν την πιθανότητα εμφάνισης καρκίνου ή να αυξήσουν την επιβίωση σε όσους ήδη νοσούν.

Στο πρόσφατο συνέδριο της Αμερικανικής Εταιρείας Ερευνας για τον Καρκίνο παρουσιάστηκε αντίστοιχη μελέτη για ασθενείς με καρκίνο ωοθηκών. Πρόκειται για αναδρομική μελέτη που εξέτασε την επιβίωση περισσότερων από 10.000 γυναικών που διαγνώσθηκαν με καρκίνο ωοθηκών το χρονικό διάστημα 1995-2015 στη Φινλανδία και τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής. Γι’ αυτές τις ασθενείς υπήρχαν στοιχεία για την επιβίωσή τους αλλά και τη συνταγογραφούμενη φαρμακευτική αγωγή από τις αντίστοιχες εθνικές βάσεις δεδομένων. Οι ασθενείς διακρίθηκαν με βάση το αν ελάμβαναν στατίνες λίγο πριν ή μετά τη διάγνωσή τους. Τελικά, 2.600 ασθενείς βρέθηκαν να έχουν κάνει χρήση στατινών και η επιβίωση τους συγκρίθηκε με τις υπόλοιπες ασθενείς που δεν είχαν λάβει τέτοια φάρμακα. Παράγοντες όπως η ηλικία διάγνωσης, το στάδιο και ο ιστολογικός τύπος της νόσου, η αντινεοπλασματική αγωγή που ακολουθήθηκε, το έτος διάγνωσης αλλά και η λήψη άλλων φαρμάκων για την αντιμετώπιση καρδιαγγειακών νοσημάτων ή της υπερχοληστερολαιμίας ελήφθησαν υπ’ όψιν για την ανάλυση της επιβίωσης.

Το αποτέλεσμα της μελέτης ήταν εξαιρετικά ενδιαφέρον καθώς έδειξε ότι η λήψη στατινών αύξησε την επιβίωση των ασθενών με καρκίνο ωοθηκών κατά 40%. Το όφελος μάλιστα ήταν ανεξάρτητο από τον ιστολογικό τύπο της νόσου. Πολλαπλοί μοριακοί μηχανισμοί μπορεί να σχετίζονται με το όφελος από τις στατίνες. Οι λιπόφιλες στατίνες, όπως η ατοραβαστατίνη και η σιμβαστατίνη που κυρίως αναλύθηκαν στην παρούσα μελέτη, έχει βρεθεί ότι έχουν ανοσοτροποποιητικές ιδιότητες. Κατ’ αναλογία με τις σύγχρονες ανοσοθεραπείες, η επαγόμενη από τις στατίνες ενίσχυση της ανοσολογικής επιτήρησης έναντι στον καρκίνο μπορεί να παρέχει όφελος επιβίωσης. Παλαιότερες μελέτες είχαν εντάξει μικρό αριθμό ασθενών και οδηγήθηκαν σε αντικρουόμενα αποτελέσματα. Η παρούσα είναι η μεγαλύτερη μελέτη που έχει διεξαχθεί ως τώρα και θέτει τις βάσεις για την προοπτική διερεύνηση του οφέλους των στατινών στον καρκίνο ωοθηκών.

Ο Θάνος Δημόπουλος είναι καθηγητής Θεραπευτικής Αιματολογίας – Ογκολογίας, πρύτανης του ΕΚΠΑ