Πλατεία Βικτωρίας{CR}

Η ιστορική ρήση υπό Τασίας Χριστοδουλοπούλου, τότε αναπληρώτριας υπουργού Μεταναστευτικής Πολιτικής, ότι οι πρόσφυγες «εξαφανίζονται», τον Απρίλιο του 2015, έγινε με φόντο την Πλατεία Βικτωρίας. Ηταν το κέντρο του μεταναστευτικού και του προσφυγικού προβλήματος α λα ΣΥΡΙΖΑ, τότε που η Ελλάδα ήταν πέρασμα ώσπου να πάρουν χαμπάρι οι Ευρωπαίοι τι παιζόταν και να κλείσουν τα σύνορα, αφήνοντας τη χώρα για μερικούς μήνες να χειρίζεται μόνη τη γαλαντομία της. Ηταν η εποχή που βούλιαξε η Ειδομένη, το πρώτο μεγάλο στρατόπεδο παράνομων μεταναστών ή (συνήθως αταύτιστων) προσφύγων που έφτιαξε η πολιτική του ΣΥΡΙΖΑ.

Σήμερα, στη θέση της Τασίας Χριστοδουλοπούλου βρίσκεται ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου Νότης Μηταράκης. Στα πράγματα είναι μια φιλελεύθερη κεντροδεξιά κυβέρνηση και τα παιχνίδια με τις ζωές των ανθρώπων που έχουν ανάγκη είναι λιγότερο κυνικά. Η σημερινή Ειδομένη είναι τα κέντρα υποδοχής προσφύγων και μεταναστών των νησιών, οι διάφορες «Μόριες». Αλλά τα πράγματα στο Προσφυγικό/Μεταναστευτικό συνεχίζουν να είναι προβληματικά.

Μόνη σταθερά, η Πλατεία Βικτωρίας, ο τόπος όπου καταφεύγουν όσοι βρέθηκαν στην Ελλάδα χωρίς πυξίδα. Το καταφύγιο και το ορμητήριο ανθρώπων από άλλους πολιτισμούς που, επειδή δεν θα μπορέσουν να φύγουν, θα κατοικήσουν στα πέριξ. Συνήθως, υπό άθλιες συνθήκες, στα εγκαταλελειμμένα διαμερίσματα από τους γηγενείς, που έφυγαν για τα βόρεια προάστια. Και έως τότε ζουν στην πλατεία, κοιμούνται στην πλατεία, κάνουν τις συναναστροφές τους στην πλατεία.

Κάθε τόσο, διάφορες ευαίσθητες πένες διαμαρτύρονται γι’ αυτή την κατάσταση – συνήθως σε ΜΜΕ του εξωτερικού. Σκέπτονται τους ξένους, τα παιδιά στις σκηνές, το μέλλον ανθρώπων που χάθηκε. Οτι αυτοί οι άνθρωποι δεν έχουν πώς να ζήσουν, ότι είναι φτωχοί κι ανήμποροι. Συχνά, διανθίζουν τα ευαίσθητα ρεπορτάζ τους με ωραίες φωτογραφίες, που τονίζουν την ασχήμια.

Ευαισθησία χωρίς αντίκρισμα. Επισημαίνει όψεις του προβλήματος, το αισθητικοποιεί, το μετατρέπει σε ηθικολογία, αλλά επ’ ουδενί συμβάλει στην κατανόησή του και στην επίλυσή του. Πού είναι το λάθος των α λα καρτ ευαίσθητων; Οτι το πρόβλημα δεν περιέχει μόνο τους πρόσφυγες/μετανάστες. Περιέχει και τους γηγενείς. Και αυτούς που έρχονται, αλλά και ό,τι βρίσκουν.

Αυτοί που έρχονται διαμαρτύρονται: θέλουν επιδόματα, στέγη, προστασία. Αλλά αυτοί που έρχονται δεν έχουν μόνο δικαιώματα, έχουν και υποχρεώσεις. Χρειάζεται να αποφασίσουν ότι, στην Ελλάδα, οφείλουν να ενταχθούν (ή έστω να ζήσουν, όσο ζήσουν εδώ, γνωρίζοντας τις υποχρεώσεις τους): η ζωή στη χώρα σημαίνει κανόνες, ένα πλαίσιο νόμων που χρειάζεται να αποδεχτούν, προϋποθέτει την απασχόληση που θα τους επιτρέψει να κερδίσουν τη ζωή τους. Προϋποθέτει ακόμα και την αποδοχή των κανόνων άμυνας από τον κορωνοϊό. Είναι βασικές προϋποθέσεις για να ζει και να εντάσσεται κανείς σε μια κοινωνία – εν προκειμένω στην ελληνική κοινωνία. Το παράδειγμα των Αλβανών που βρέθηκαν εδώ, πρόκοψαν (ή και δεν πρόκοψαν) και μεγαλώνουν εδώ τα παιδιά τους δείχνει τι σημαίνει μετανάστευση σε δύσκολους καιρούς.

Αλλά αυτό που υπήρξε, και υπάρχει ακόμα, στην Αθήνα είναι μια κοινωνία γηγενών έτοιμη να αποχωρήσει σιχτιρίζοντας, αφήνοντας το κέντρο της πρωτεύουσας στα χέρια ανθρώπων που δεν καταλαβαίνουν την πόλη και τον πολιτισμό της. Αλλά μια πόλη έρημη, παραδομένη σε ανθρώπους που τη βλέπουν απλώς ως πέρασμα, είναι σήμα υποβάθμισης. Ενα άδειο κέλυφος.

Και για μια ακόμα φορά, το πρόβλημα μοιάζει να ξεπερνά όσους έχουν αναλάβει τη διαχείρισή του.