Το σχέδιο «χάος» του Ντόναλντ Τραμπ

Σπέρνεις ανέμους. Αλλά θερίζεις θύελλες ή ακόμη μια θητεία στον Λευκό Οίκο; Η κοινή λογική λέει το πρώτο. Με τη δική του λογική, ο Ντόναλντ Τραμπ μπορεί να ελπίζει στο δεύτερο. Σε αυτές τις εκλογές που φαίνονται χαμένες ακόμη και στον ίδιο, η αναβολή φαίνεται να είναι η μία λύση. Η άλλη θα μπορούσε να είναι μυριάδες από προσφυγές στα δικαστήρια με τις οποίες θα αμφισβητείται το αποτέλεσμα. Από αυτή την ατελείωτη νομική διαμάχη με τα αβέβαια αποτελέσματα, ο απερχόμενος πρόεδρος μπορεί να περιμένει πολλά – δεν ήταν η επανακαταμέτρηση των ψήφων στη Φλόριντα που έδωσε τη νίκη στον Τζορτζ Μπους τον νεότερο στις προεδρικές εκλογές του 2000;

Εκείνη η επανακαταμέτρηση όμως δεν ήταν παρά η πεταλούδα μιας θεωρίας, της θεωρίας του χάους, που τελικά δεν επιβεβαιώθηκε – ο Αλ Γκορ δέχθηκε απλώς το αποτέλεσμα. Η επανακαταμέτρηση σήμερα όμως σε μια σειρά από κρίσιμες πολιτείες, όπου ο υποψήφιος των Δημοκρατικών είναι πιθανόν να έχει επικρατήσει με διαφορά λίγων χιλιάδων ψήφων, μπορεί να είναι η επιβεβαίωση της θεωρίας. Ακόμη περισσότερο, δεν είναι το πέταγμα μιας πεταλούδας που απειλεί την Αμερική, αλλά σμήνη ολόκληρα εάν στο συνταγματικό χάος που προκαλεί ο Ντόναλντ Τραμπ προστεθεί όχι μόνο το χάος της πανδημίας αλλά και το οικονομικό χάος.

Την προσοχή των παρατηρητών δεν διέφυγε το γεγονός πως ο Τραμπ έθεσε το «απλό ερώτημα» της αναβολής, όπως είπε ο εκπρόσωπός του, την ημέρα που ανακοινώθηκε πως το αμερικανικό ΑΕΠ συρρικνώθηκε όσο ποτέ άλλοτε από το 1947, όταν και οι αρμόδιες Αρχές άρχισαν να κρατούν στοιχεία. Με άλλα λόγια, δεν αυξάνονται μόνο τα κρούσματα του κορωνοϊού δραματικά, αυξάνονται και οι άνεργοι. Το απλό ερώτημα «Αναβολή των εκλογών μέχρι να μπορέσει να ψηφίσει ο κόσμος κανονικά και με ασφάλεια;;;» έγινε ακριβώς εκείνη την ημέρα και με τον εμπνευστή του ερωτήματος να γνωρίζει πως δεν μπορεί να μεταθέσει, μόνος αυτός, την ημερομηνία των εκλογών. Γνωρίζει επίσης πως οι Δημοκρατικοί έχουν την πλειοψηφία στη Βουλή των Αντιπροσώπων, ενώ είδε να απορρίπτεται η πρόταση ακόμη και τους Ρεπουμπλικανούς: «Δεν αναβάλαμε ποτέ τις εκλογές στην ιστορία μας, ούτε στον πόλεμο, ούτε στον εμφύλιο, ούτε στη μεγάλη ύφεση. Θα είμαστε στο ραντεβού μας στις 3 Νοεμβρίου» δήλωσε ο επικεφαλής των Ρεπουμπλικανών στη Γερουσία Μιτς ΜακΚόνελ.

Οι κατηγορίες για νοθεία
Το tweet, από αυτήν την άποψη, έπεσε στο κενό. Αυτό όμως δεν σημαίνει πως ο Τραμπ δεν θα επιμείνει να σπέρνει το χάος. Η «Ουάσιγκτον Ποστ» μέτρησε εβδομήντα επιθέσεις του Τραμπ στην επιστολική ψήφο. «Με την καθολική επιστολική ψήφο, οι εκλογές του 2020 θα είναι οι πλέον ανακριβείς και νοθευμένες στην ιστορία» έγραψε την περασμένη Πέμπτη στο Twitter. «Οι Δημοκρατικοί θα προσπαθήσουν να νοθεύσουν τις εκλογές με δεκάδες εκατομμύρια ψήφων από το ταχυδρομείο. Θα χρησιμοποιήσουν τον κινεζικό ιό ως δικαιολογία για να μην πάνε οι ψηφοφόροι στα τμήματα. Αυτές θα είναι πιο νόθες εκλογές στην ιστορία και αυτό δεν πρέπει να το αφήσουμε να συμβεί» είχε πει στην Αριζόνα.

Είναι 42 συνολικά οι πολιτείες που έχουν υιοθετήσει την επιστολική ψήφο – πολλές από αυτές κυβερνώνται από Ρεπουμπλικανούς. Σε επτά πολιτείες οι Αρχές επέλεξαν να στείλουν ακόμη και τα ψηφοδέλτια στο σπίτι. Δεν πρόκειται ωστόσο για κάτι ασυνήθιστο: στις εκλογές του 2016 ψήφισαν επιστολικά 57 εκατομμύρια Αμερικανοί – το 40% του συνόλου των ψηφισάντων. Η πανδημία δεν ενίσχυσε επομένως παρά μία τάση που είχε καταγραφεί και πριν από τέσσερα χρόνια. Και τότε όμως, για να δικαιολογήσει τη διαφορά των τριών εκατομμυρίων ψήφων που τον είχαν φέρει πίσω από τη Χίλαρι Κλίντον, ο Τραμπ είχε μιλήσει για νοθεία, υποστηρίζοντας πως είχαν ψηφίσει «οι νεκροί και οι μετανάστες».

Σπέρνοντας σήμερα το χάος, ο Ντόναλντ Τραμπ θα μπορούσε να επιστρατεύσει αυτό που ο Μπαράκ Ομπάμα περιέγραψε πριν από δύο ημέρες ως «καταστολή» για να καταδικάσει το tweet του διαδόχου του. Είναι η προσπάθεια να αποκλειστούν από την ψηφοφορία μειονότητες ή ομάδες που ψηφίζουν παραδοσιακά υπέρ των Δημοκρατικών – οι Αφροαμερικανοί, οι Ισπανόφωνοι, τα ασθενέστερα οικονομικά στρώματα. Η επιστολική ψήφος θα διευκόλυνε ακριβώς αυτές τις κατηγορίες να ασκήσουν το εκλογικό τους δικαίωμα. Θα διευκόλυνε όμως και τον Τραμπ να ξεκινήσει μετά τις εκλογές ένα δικαστικό αντάρτικο με προσφυγές σε τοπικά δικαστήρια μέσω των οποίων θα τίθεται θέμα εγκυρότητας της ψήφου.

Η τρίτη λύση
Είναι ένας κίνδυνος για την αμερικανική δημοκρατία που επισημαίνει ο αμερικανός συνταγματολόγος Λόρενς Ντάγκλας. «Το εκλογικό σύστημα στην Αμερική βασίζεται στην αμοιβαία εμπιστοσύνη. Ως τώρα κανένας υποψήφιος δεν αμφισβήτησε το αποτέλεσμα σε τέτοιο σημείο ώστε να προκληθεί κρίση. Δεν υπάρχει επομένως ένας μηχανισμός αποτροπής τέτοιων καταστάσεων» λέει σε συνέντευξή του στη «Ρεπούμπλικα». Ο ίδιος υπενθυμίζει πως το 2000 ο Αλ Γκορ άσκησε κριτική αλλά αποδέχθηκε την απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου για να μη διχάσει τη χώρα. «Εάν νικήσει ο Τζο Μπάιντεν με μικρή διαφορά, ο Ντόναλντ Τραμπ αποκλείεται να κάνει το ίδιο».

Είναι κάτι που φάνηκε όταν ο Τραμπ ρωτήθηκε για το tweet κατά την ενημέρωση στον Λευκό Οίκο. «Θέλω να γίνουν εκλογές και να έχουμε αποτέλεσμα, πολύ, πολύ περισσότερο από εσάς» πέταξε ο Τραμπ στους δημοσιογράφους κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου που παραχώρησε στον Λευκό Οίκο. «Δεν θέλω αναβολή. Θέλω να γίνουν εκλογές. Ομως δεν θέλω να αναγκαστούμε να περιμένουμε τρεις μήνες και μετά να μάθουμε ότι λείπουν ψηφοδέλτια και ότι οι εκλογές δεν σημαίνουν τίποτα». Πώς ερμηνεύεται αυτή η δήλωση; Σύμφωνα με τον Λόρενς Ντάγκλας, συγγραφέα του βιβλίου «Will He Go? Trump and the Looming Election Meltdown in 2020», αυτό που λέει ο Τραμπ είναι πως θα αμφισβητήσει την επιστολική ψήφο, ειδικά εάν τα έξι πολ των εκλογών τού δίνουν προβάδισμα.

«Εάν χρειάζονταν μέρες ή εβδομάδες για την καταμέτρηση της επιστολικής ψήφου και το αποτέλεσμα δεν είναι σαφές, τότε οι ρεπουμπλικανοί κυβερνήτες θα μπορούσαν να κάνουν προσφυγές, να ζητήσουν επανακαταμέτρηση» λέει ο ίδιος. Οπως εξηγεί, εάν για κάποιον λόγο το Κογκρέσο δεν μπορέσει να καταλήξει σχετικά με το ποιος κέρδισε την πλειοψηφία των εκλεκτόρων, τότε καθήκοντα προέδρου θα αναλάμβανε η πρόεδρος της Βουλής Νάνσι Πελόζι, σύμφωνα με όσα ορίζει η Πράξη Προεδρικής Διαδοχής του 1947. Εάν ο Τραμπ αμφισβητούσε την απόφαση, θα έπρεπε να παρέμβει το Ανώτατο Δικαστήριο ορίζοντας και πάλι την Πελόζι ως «Αcting Ρresident». «Σε αυτό το σημείο θα αποφάσιζε και πάλι το Κογκρέσο εάν θα επαναλαμβάνονταν οι εκλογές το 2022 ή θα διεξάγονταν κανονικά το 2024».