Η κρουαζιέρα πλέει σε… αχαρτογράφητα νερά

Σε «αχαρτογράφητα νερά», όπως και ο τουρισμός, βρίσκεται ο κλάδος της κρουαζιέρας στην Ελλάδα, ο οποίος επισήμως άνοιξε και πάλι από χθες, με τα απαραίτητα υγειονομικά πρωτόκολλα, έπειτα από εισήγηση της αρμόδιας Επιτροπής.

Οι υγειονομικές διαδικασίες που θα εφαρμόζονται στα κρουαζιερόπλοια, υπό την επίβλεψη των ελληνικών αρχών, βασίζονται στα δημοσιευμένα πρότυπα της Ευρωπαϊκής Ενωσης (EU Healthy Gateways), τα οποία έχουν προσαρμοστεί στην ελληνική νομοθεσία και τα εγχώρια δεδομένα. Οπως αναφέρει ο υπουργός Τουρισμού Χάρης Θεοχάρης, «η Ελλάδα είναι η πρώτη χώρα που ανταποκρίνεται στον κλάδο της κρουαζιέρας και εισάγει πρωτόκολλα υγείας, ειδικά για αυτή τη μορφή τουρισμού». Σε σχέση με την Αμερική, που θεωρείται η «Μέκκα» της κρουαζιέρας, η Ευρώπη κινήθηκε αρκετά πιο γρήγορα, αφού στην άλλη άκρη του Ατλαντικού έχει επιβληθεί απαγόρευση έως τις 30 Σεπτεμβρίου.

Η κρουαζιέρα αποτελεί σημαντικό κομμάτι για τον ελληνικό τουρισμό, καθώς συνεισφέρει άνω του 15% στις συνολικές αφίξεις (πέρυσι ανήλθαν σε 33 εκατομμύρια) ξένων επισκεπτών στη χώρα. Ωστόσο η φετινή χρονιά θεωρείται χαμένη και για την κρουαζιέρα, καθώς όλα τα προγράμματα που είχαν ανακοινωθεί πριν από την πανδημία της COVID-19 έχουν ματαιωθεί, ενώ και οι εταιρείες που δείχνουν έτοιμες να δραστηριοποιηθούν για το υπόλοιπο της χρονιάς είναι ελάχιστες.

ΟΙ ΕΤΑΙΡΕΙΕΣ. Πρόκειται κατά βάση για τις εταιρείες MSC Cruises, Costa και TUI Cruises, οι οποίες αναμένεται να ξεκινήσουν τα προγράμματά τους τροποποιημένα, αναλόγως και με τις εξελίξεις σε γειτονικές χώρες, όπως π.χ. η Τουρκία ή η Ιταλία. Αλλες εταιρείες, όπως η Celestyal Cruises, σχεδιάζουν ήδη τα προγράμματά τους για το 2021, κρατώντας τα κρουαζιερόπλοιά τους εκτός δράσης για το υπόλοιπο 2020. Από σήμερα, όπως γνωστοποίησε το υπουργείο Τουρισμού στη Διεθνή Ενωση Κρουαζιέρας (CLIA), τα κρουαζιερόπλοια όταν εισέρχονται στην Ελλάδα θα επισκέπτονται έξι λιμάνια. Πρόκειται για τους λιμένες Πειραιά, Ρόδου, Ηρακλείου, Βόλου, Κέρκυρας και Κατάκολου. Ωστόσο, έπειτα από τον πρώτο ελλιμενισμό τους, τα κρουαζιερόπλοια θα έχουν τη δυνατότητα να προσεγγίσουν οποιοδήποτε άλλο ελληνικό λιμάνι συμπεριλαμβάνεται στο δρομολόγιό τους. Το καθεστώς αυτό θα αλλάξει μόνο σε περίπτωση που υπάρξουν νέες επιδημιολογικές συνθήκες.

Σύμφωνα με εκπροσώπους της Ενωσης Εφοπλιστών Κρουαζιεροπλοίων, τα υγειονομικά πρωτόκολλα καθυστέρησαν χρονικά, ενώ είναι βασισμένα, σε μεγάλο βαθμό, στις προτάσεις της Ευρώπης, λαμβάνοντας ελάχιστα υπόψη της ιδιαιτερότητες της ελληνικής αγοράς. Οι επαγγελματίες του κλάδου τονίζουν ότι η κρουαζιέρα για να ξεκινήσει τη λειτουργία της χρειάζεται τουλάχιστον έναν-ενάμιση μήνα μέχρι να προετοιμαστούν κατάλληλα τα πλοία. Στην πράξη «χάνεται» ο Αύγουστος και η επανεκκίνηση της κρουαζιέρας πάει για τον Σεπτέμβριο. Αυτό σημαίνει ότι θα δούμε λίγα πλοία στα ελληνικά λιμάνια, μικρότερου μεγέθους, τα οποία θα πραγματοποιούν ταξίδια πολυτελείας σποραδικά στα ελληνικά νησιά.

Η κατάσταση φέτος, προσθέτουν, είναι εξαιρετικά δύσκολη και για άλλον έναν λόγο. Ακόμα και σήμερα να ξεκινήσει η κρουαζιέρα, δεν θα υπάρξει σπουδαία ζήτηση, όταν παραμένει άλυτο το πρόβλημα των αεροπορικών συνδέσεων. Για παράδειγμα, πώς θα έρθει ο τουρίστας στο λιμάνι του Πειραιά όταν δεν υπάρχει αεροπορική σύνδεση της χώρας του με την Ελλάδα;

Στο πλαίσιο αυτό, το μοντέλο κρουαζιέρας που θα ακολουθηθεί για την υπόλοιπη φετινή σεζόν θα είναι η «κρουαζιέρα nowhere». Θα πραγματοποιούνται δηλαδή ταξίδια 3-4 ημερών με μικρότερα πλοία, τα οποία θα βρίσκονται διαρκώς στη θάλασσα χωρίς να πιάνουν λιμάνι.

ΟΙ ΖΗΜΙΕΣ. Ηδη σε σχέση με πέρυσι η κρουαζιέρα βρίσκεται 80% κάτω, με τα προσδοκώμενα έσοδα να υπολογίζονται σε μόλις 100 εκατ. ευρώ, έναντι 550 εκατ. ευρώ το 2019. Στον κλάδο, συμπεριλαμβανομένων των πρακτόρων και των ξεναγών, απασχολούνται περίπου 7.500 εργαζόμενοι, εκ των οποίων σχεδόν 3.000 έχουν χάσει τη δουλειά τους λόγω του κορωνοϊού.

Η οικονομική ζημιά, λένε οι εκπρόσωποι της κρουαζιέρας, «είναι μεγάλη» και προσθέτουν ότι «για να μπορέσουμε να επιστρέψουμε στα επίπεδα του 2019, θα χρειαστούν τουλάχιστον τέσσερα-πέντε χρόνια». Πάντως, για τις εταιρείες του κλάδου που οργανώνονται για το 2021, η πανδημία της COVID-19 θα σηματοδοτήσει μια νέα εποχή για την παγκόσμια κρουαζιέρα, εκτοπίζοντας τα μεγάλα πλοία των 8.000 επιβατών. Ωστόσο η αντικατάστασή τους από μικρότερου μεγέθους πλοία θα επιφέρει αλλαγές και στην τιμολογιακή πολιτική των εταιρειών, οι οποίες, προκειμένου να μειώσουν τα λειτουργικά τους κόστη και τις απώλειες από τον μικρότερο αριθμό επιβατών, θα αυξήσουν τις τιμές των πακέτων.

ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ. Παρά το γεγονός ότι η περίοδος του 2020 έχει χαθεί για τον κλάδο της κρουαζιέρας, οι μεγάλες επιχειρήσεις προχωρούν σε επενδύσεις που περιλαμβάνουν νέα κρουαζιερόπλοια. Μόλις πρόσφατα η Celestyal Cruises, μία από τις μεγαλύτερες ελληνικές εταιρείες του κλάδου, ανακοίνωσε την απόκτηση του κρουαζιερόπλοιου «Costa NeoRomantica» από την Costa Cruises. Η εταιρεία διαχειρίζεται ήδη δύο κρουαζιερόπλοια, το «Celestyal Olympia» με δυνατότητα μεταφοράς 1.664 επιβατών και το «Celestyal Crystal» με δυνατότητα μεταφοράς 1.200 επιβατών, ενώ όπως ανακοίνωσε τα δρομολόγιά της θα παραμείνουν ίδια για το 2021 και το 2022.