Πυροβολούν με… τέχνη τον Ντόναλντ Τραμπ

Ξεφύτρωσαν προ ημερών σαν μανιτάρια στους δρόμους της πρωτεύουσας των Ηνωμένων Πολιτειών, της Ουάσιγκτον. Χρυσά, άστραφταν κάτω από τον ήλιο και η εντύπωση που δημιουργούσαν εκ πρώτης όψεως ήταν πως ταιριάζουν απόλυτα στη ματαιοδοξία του άνδρα που απεικόνιζαν: του αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ. Μια πιο προσεκτική ματιά ωστόσο θα αποκάλυπτε ότι τα ομολογουμένως εκτυφλωτικά αγάλματα κάθε άλλο παρά κολακεύουν και τιμούν τον πλανητάρχη.

Στο πρώτο εμφανιζόταν να κραδαίνει ένα μπαστούνι του γκολφ προς έναν μασκοφορεμένο μαθητή, ενώ στο βάθρο αναγραφόταν η φράση «Τώρα πήγαινε πίσω στο σχολείο». Στο δεύτερο ο ίδιος καθόταν τρομαγμένος οκλαδόν στο πάτωμα, στάση που έχει ευθεία αναφορά στη φυγάδευσή του σε καταφύγιο κατά τη διάρκεια των διαδηλώσεων έξω από τον Λευκό Οίκο με αφορμή τη δολοφονία του Τζορτζ Φλόιντ. Και στο τρίτο, την ώρα που ένας αστυνομικός ξυλοκοπούσε έναν πολίτη, ο αμερικανός πρόεδρος παρακολουθούσε ατάραχος τη σκηνή κρατώντας τη Βίβλο ανά χείρας.

Τα «ζωντανά» γλυπτά εμφανίστηκαν σε διαφορετικά σημεία – ανάμεσά τους και ο περιβάλλων χώρος του Trump Tower – για τρεις έως τέσσερις ώρες υπό τις μελωδίες της βιολονίστριας Σελέστ Βι, η οποία ερμήνευε έργα καλλιτεχνών που έχουν απαγορεύσει στον αμερικανό πρόεδρο να χρησιμοποιεί στις προεκλογικές του συγκεντρώσεις, όπως είναι ο Ελτον Τζον και η Αντέλ.

Το νήμα που συνέδεε τα τρία ολόχρυσης όψης έργα τέχνης ήταν η σήμανση στο βάθρο όλων – «Ντόναλντ Τραμπ, καταστροφέας των κοινωνικών δικαιωμάτων και ελευθεριών» – όπως και το γεγονός ότι δεν ήταν καμωμένα από μπρούντζο ή χρυσό. Στη θέση των αγαλμάτων βρίσκονταν περφόρμερ που δίνουν κυρίως παραστάσεις στον δρόμο και είναι εκπαιδευμένοι στο να στέκονται επί ώρα ακίνητοι σε μία στάση.

Πίσω από το εγχείρημα αυτό που έχει ήδη κάνει τον γύρο του κόσμου βρίσκεται ο σκηνοθέτης ιδιαιτέρως επιτυχημένων τηλεοπτικών διαφημιστικών Μπράιαν Μπάκλεϊ, ο οποίος κι επέλεξε την τοποθέτηση «γλυπτών» σε δημόσιους χώρους για να διαμαρτυρηθεί για την πολιτική του Τραμπ, επιστρατεύοντας το είδος εκείνο της τέχνης που βρέθηκε στο επίκεντρο των ακτιβιστών και στα πρωτοσέλιδα των εφημερίδων: τα γλυπτά που απεικονίζουν αμφιλεγόμενες ιστορικές προσωπικότητες και τα οποία υπερασπίζεται ο Τραμπ ενισχύοντας τη νομοθεσία κατά των βανδαλισμών, προαναγγέλλοντας μάλιστα και τη δημιουργία Εθνικού Κήπου Αμερικανών Ηρώων.

«Παρατήρησα ότι ο Τραμπ ήταν παθιασμένος με τα αγάλματα» δήλωσε ο Μπάκλεϊ. «Ενιωσα ότι το καλύτερο που μπορούσαμε να κάνουμε ήταν να δημιουργήσουμε αυτά τα πολύ ειλικρινή γλυπτά που επιτρέπουν στον κόσμο να δει ακριβώς ποιος είναι» συνεχίζει μιλώντας για τη συγκεκριμένη πρωτοβουλία που έχει διπλό στόχο: πρώτον, να ενθαρρύνει τους πολίτες να ψηφίσουν υπέρ του Τζο Μπάιντεν, και δεύτερον, να εμπνεύσει κι άλλους καλλιτέχνες να στήσουν ανάλογα γλυπτά ή να δημιουργήσουν έργα διαμαρτυρίας.

Κι ενώ ποτέ δεν μπορεί να είναι βέβαιος σχετικά με τα αποτελέσματα της κάλπης, το δεύτερο σκέλος των στόχων του Μπάκλεϊ φαίνεται πως έχει ήδη δρομολογηθεί. Διότι ναι μεν μπορεί οι πολύ πρόσφατες δηλώσεις της Μπάρμπρα Στρέιζαντ κατά τη διάρκεια ψηφιακού κοντσέρτου για την οικονομική στήριξη του Τζο Μπάιντεν να βρήκαν ήδη τη θέση τους στους πηχυαίους τίτλους των εφημερίδων και των ιστοσελίδων – «Ζούμε στον εφιάλτη του Ντόναλντ Τραμπ, αυτός ο απερίσκεπτος άνθρωπος δεν έχει ούτε τη σοφία ούτε τον χαρακτήρα να καθοδηγήσει το έθνος μας» -, μια μερίδα εικαστικών δημιουργών πρώτης γραμμής, ωστόσο, έχει ήδη συνασπιστεί και δημιουργεί έργα εναντίον του Τραμπ, με στόχο να περάσουν το μήνυμα εναντίον του αμερικανού προέδρου σε βάθος χρόνου – όσου απομένει έως τις εκλογές του Νοεμβρίου και με διάρκεια μεγαλύτερη του πυροτεχνήματος που δημιουργεί μια δήλωση ενός επώνυμου αστέρα της σόουμπιζ.

Στο παιχνίδι στο οποίο έχει ενδιαφέρον ότι δεν τάσσεται υπέρ του Μπάιντεν, αλλά στρέφεται εναντίον του Τραμπ, έχουν μπει ήδη περισσότεροι από 12 αστέρες της σύγχρονης τέχνης, όπως η πολυβραβευμένη εικαστικός, γνωστή κυρίως για το φωτογραφικό της έργο, Κάρι Μέι Γουίμς, ο street artist Σέπαρντ Φέιρι – οι περισσότεροι τον θυμούνται από την αφίσα με το πορτρέτο του Μπαράκ Ομπάμα, συνοδευόμενο από τη λέξη Ελπίδα, που δημιούργησε για την προεκλογική εκστρατεία τού τέως αμερικανού προέδρου το 2008 -, ο διάσημος γλύπτης μνημειακών διαστάσεων έργων και υποστηρικτής της Χίλαρι Κλίντον, Ρίτσαρντ Σέρα, ο πολυπράγμων με το υβριδικό λεξιλόγιο που βασίζεται στη μείξη στοιχείων του δυτικού και του πολιτισμού των ιθαγενών Τζέφρι Γκίμπσον και o με έντονες επιρροές από την ποπ αρτ Εντ Ρούσα.

«Ο Ντόναλντ Τραμπ, η κυβέρνησή του και οι Ρεπουμπλικανικοί έχουν θέσει σε κίνδυνο τη χώρα μας, τον λαό μας και τις δημοκρατικές μας αξίες» αναφέρουν σε δήλωσή τους οι υπεύθυνοι της πρωτοβουλίας «ENOUGH of Trump» που οργανώθηκε από τον μη κερδοσκοπικό οργανισμό «People for the American Way», ο οποίος κι έχει αναλάβει να αναρτήσει τα έργα των καλλιτεχνών τόσο σε δημόσιους χώρους όσο και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης έως τις εκλογές. «Συνεργαζόμαστε με εξέχοντες καλλιτέχνες για να ενθαρρύνουμε τους ψηφοφόρους να αναλάβουν δράση γύρω από ένα κεντρικό θέμα: βιώσαμε αρκετό ρατσισμό, ψέματα και διαφθορά από τον Τραμπ. Φτάνει με τον Τραμπ!».

«Θα κάνω οτιδήποτε χρειάζεται για να απομακρύνω αυτόν τον κακόβουλο ηλίθιο» λέει η Ντέμπορα Κας, η οποία το 2016 υπέγραφε την επίσημη μεταξοτυπία για την καμπάνια της Χίλαρι Κλίντον – παρέπεμπε στο περίφημο πολλαπλό του 1972 με την υπογραφή του πατριάρχη της ποπ αρτ Aντι Γουόρχολ «Vote McGovern» – και δημιούργησε επί τούτου ένα γραφιστικό κίτρινο και ροζ σχέδιο με τις λέξεις «Ηδη Αρκετά». Επεξηγώντας το σχέδιό της υποστηρίζει ότι «η τέχνη που επιστρατεύεται σε μια προεκλογική εκστρατεία πρέπει να είναι συνοπτική και άμεση».

Στην πλούσια ιστορία των πολιτικών αφισών που σχεδιάστηκαν από καλλιτέχνες οι οποίοι θέλησαν να προστατεύσουν τις φιλελεύθερες αξίες, όπως και η προαναφερόμενη του Γουόρχολ που δημιουργήθηκε για την εκστρατεία του Τζορτζ ΜακΓκόβερν εναντίον του Ρίτσαρντ Νίξον, προστίθεται και το έργο του Ρούσα, στο οποίο καίρια θέση κατέχει μια κομματιασμένη αστερόεσσα, η οποία περιβάλλεται από μια σειρά φράσεων που αναφέρονται σε καυτά ζητήματα, όπως η άμβλωση ή η μετανάστευση.

«Αυτός είναι ο τρόπος μου για να δημοσιοποιήσω τις προθέσεις μου ενόψει των εκλογών, επειδή δεν βλέπω καμία κοινωνική πρόοδο τα τελευταία τέσσερα χρόνια» υποστηρίζει ο Εντ Ρούσα.

Τα έργα του κάθε καλλιτέχνη, κατάλληλα, με κεντρικό σύνθημα «Φτάνει πια», προσαρμοσμένα για το Instagram, το Facebook και το Twitter, είναι διαθέσιμα για δωρεάν λήψη μέσω του ιστοτόπου ENOUGH for Trump. Στο μεταξύ, παραμένει ανοιχτή η πρόσκληση και προς άλλους καλλιτέχνες που ενδιαφέρονται να ενταχθούν στην καμπάνια, είτε ασχολούνται με τη ζωγραφική, είτε με την ποίηση, είτε με το τραγούδι, είτε με οποιαδήποτε άλλη έκφανση τέχνης.

Τα υπογεγραμμένα περιορισμένης έκδοσης πολλαπλά των σχεδίων των Ρούσα και Σέρα διατίθενται προς 2.000 δολάρια έκαστο και τα έσοδα θα διατεθούν στο «People for the American Way».

«Η τέχνη έχει τη δύναμη να μιλά στην καρδιά και στο μυαλό των ανθρώπων» δηλώνει ο συγγραφέας και παραγωγός της τηλεόρασης που ίδρυσε το «People for the American Way» το 1981 για να αντιταχθεί στην αυξανόμενη δύναμη θρησκευτικών ακροδεξιών ομάδων, Νόρμαν Λιρ, σε συνέντευξή του στους «New York Times». «Αυτή η εκστρατεία θα κάνει τους ανθρώπους να σκέφτονται, να μιλούν και να νιώθουν βαθιά μέσα τους ότι φτάνει πια με αυτόν τον πρόεδρο. Και θα τους υπενθυμίσει ότι η μόνη λύση (σ.σ.: για να απαλλαγούν) είναι να ψηφίσουν».