Τα γεγονότα και εμείς

Με το χρονογράφημά της το περασμένο Σαββατοκύριακο στα «ΝΕΑ», στη στήλη της «Κραυγές και ψίθυροι», η Πέπη Ραγκούση έθεσε επί τάπητος ένα από τα μεγαλύτερα παγκοσμίως θέματα του καιρού μας. Τις ειδήσεις για γεγονότα καθεαυτό τρομερά που καταπίνουμε με βουλιμία, ενώ μετά από ένα σύντομο χρονικό διάστημα αναρωτιόμαστε ποιοι ακριβώς πρωταγωνιστούσαν στα γεγονότα αυτά. Θυμόμαστε δηλαδή μέσες άκρες χωρίς τίποτε να επαναφέρει το εκτόπισμα που είχαν πάρει στις κουβέντες μας και στις ζωές μας. Οσο μάλιστα ποιο εντυπωσιακά είναι τα γεγονότα που πληροφορούμαστε τόσο μεγαλύτερο είναι το κενό που δημιουργείται μέσα μας – και δυστυχώς όχι μόνο σε σχέση με τα ίδια. Ακριβώς γιατί στην πλειονότητά μας παραμένουμε απαθείς δέκτες και κάθε επέμβασή μας προκειμένου να προλάβουμε την ανάπτυξη ή την εξάπλωσή τους είναι αδύνατη δεν μας απομένει τίποτε άλλο παρά να το σχολιάζουμε, γεγονός που συχνά εκλαμβάνουμε ως ενεργό και ευεργετική συμμετοχή μας σε αυτά. Δηλαδή μηδέν εις τον πηλίκον.

Επομένως δεν μπορεί να μην αναρωτηθεί κανείς: Και τι έγινε που τόσα εκατομμύρια άνθρωποι πληροφορούνται την ύπαρξη των γεγονότων αυτών; Πέραν της ικανοποίησης ενός αναμφισβήτητου δικαιώματος να μαθαίνουμε τα πάντα, με την πολυπρισματική ωστόσο εξαργύρωσή τους κυρίως σε οικονομικό επίπεδο, ικανοποιείται κάποιο άλλο αίτημα, αποκτάται σταδιακά μια συνείδηση αποτρεπτική των μεγάλων και εντυπωσιακών γεγονότων των συνδυασμένων συνήθως με δυστυχίες και συμφορές; Πολύ αμφίβολο. Αντίθετα με την άκριτη γνωστοποίηση μας καλλιεργείται ένα αίσθημα αναμονής για ακόμη πιο εντυπωσιακά γεγονότα γιατί μόνον έτσι θα καλυφθεί το κενό που δημιούργησε μέσα μας η αναπόφευκτη υποχώρηση όσων περιστατικών μας έδιναν την εντύπωση ότι θα μας απασχολούν στον αιώνα τον άπαντα. Χωρίς να μπορούμε να αποφανθούμε κατά πόσο χρεώνεται η αναμονή αυτή με τη δημιουργία ολοένα και πιο επιδεινωμένων με απεχθή χαρακτήρα γεγονότων.

«Ο άνθρωπος δεν μπορεί να ζήσει χωρίς την πίστη σε κάτι που υπάρχει μέσα του και δεν καταστρέφεται» έχει γράψει ο Γκράχαμ Γκριν. Δηλαδή χωρίς την ύπαρξη μιας συνέχειας που βέβαια αδυνατούν να την εξασφαλίσουν γεγονότα που προσπαθεί να θυμηθεί κανείς ποια ακριβώς υπήρξαν και δεν προκύπτουν μέσα του αβίαστα, παρήγορα και ευφρόσυνα. Μια συνέχεια που δεν έχει να κάνει ακόμη, για παράδειγμα, με το πότε αγόρασες ένα οικόπεδο, πότε άλλαξες το αυτοκίνητό σου, ή ποια υπήρξε η διαδοχή των περιοχών του παραθερισμού σου την τελευταία δεκαετία. Τα γεγονότα τόσο τα προσωπικά όσο και τα κοινωνικά για να είναι ο αντίκτυπός τους πραγματικός και ουσιαστικός χρειάζεται να μεταστοιχειώνονται σε ιδέες και σε πείρα. Μόνον τότε ακόμη και όταν ξεχνιούνται τα ίδια τα γεγονότα δεν διακινδυνεύουμε καμιά βαθύτερη απώλεια.

Οσο και αν ο άνθρωπος ζει με τα γεγονότα, όταν θυμάται με βάση αυτά γίνεται υποχείριος μιας αποσπασματικότητας που στενεύει εφιαλτικά τον ορίζοντα της ζωής. Τα γεγονότα με το να διαθέτουν πάντα ένα στοιχείο ίντριγκας ακόμη και πιο δραματικά εύκολα μεταβάλλονται σε προϋπόθεση για ξεσυνέργεια, διαφορές και κουτσομπολιό. Μόνον οι ιδέες ακόμη και οι πιο εφήμερες και οι πιο καθημερινές μπορούν να γεννήσουν τάξη και αρμονία.