Το κοινό μυστικό για να ξανανοίξει η οικονομία

Το μέλλον της παγκόσμιας οικονομίας κάπως ξεκαθαρίζει. Στην αρχή της πανδημίας υπήρχαν έντονες διαφωνίες αν το lockdown και η καραντίνα ήταν δικαιολογημένα ή αν κόστιζαν υπερβολικά στην οικονομία. Τώρα γίνεται όλο και πιο φανερό ότι η οικονομική δραστηριότητα θα ανακάμψει πλήρως μόνο αφού δοθεί χρόνος ώστε να «δουλέψουν» τα περιοριστικά μέτρα. Διαφορετικά ο Covid-19 θα συνεχίσει να μεταδίδεται, κάνοντας την οικονομική ανάκαμψη αδύνατη έως ότου κυκλοφορήσουν αποτελεσματικά εμβόλια.

Οι επιστήμονες με αφορμή την πανδημία έκαναν παγκοσμίως γνωστό τον δείκτη R που αποτυπώνει τον βαθμό αναπαραγωγής της νόσου. Οταν η τιμή του δείκτη R είναι κάτω από το μηδέν, η πανδημία βρίσκεται σε φάση ύφεσης. Υπό περιορισμό. Σε κάποιες χώρες η προσπάθεια μείωσης του δείκτη απέδωσε πολύ θετικά αποτελέσματα. Σε ορισμένες ομάδες του πληθυσμού και σε ευρύτερες περιοχές που η αυτο-απομόνωση δεν είναι εύκολη, είδαμε ότι η πτώση του και η διατήρησή του σε αρνητικό επίπεδο είναι μια δύσκολη υπόθεση.

Δυστυχώς στις ΗΠΑ η αντίσταση του κόσμου στα μέτρα περιορισμού ήταν σθεναρή. Κάποιοι πολιτικοί και κάποιοι σχολιαστές επέμεναν ότι το οικονομικό κόστος για τη διάσωση μιας ζωής είναι υπερβολικά υψηλό και ότι επηρεάζει δραματικά τις ζωές πολλών άλλων με χαμηλά εισοδήματα και ανεπαρκή ή και καθόλου ιατροφαρμακευτική ασφάλιση. Ανοσία της αγέλης, όπως αποδείχθηκε, δεν υπήρξε. Τα μέτρα εφαρμόστηκαν καθυστερημένα και σε πολλές Πολιτείες, παρά τις προειδοποιήσεις των επιδημιολόγων, ήρθησαν πρόωρα.

Ο δείκτης R απέκτησε πάλι θετικό πρόσημο και βρισκόμαστε μπροστά σε ένα σενάριο όπου όλοι θα είναι χαμένοι. Οι ελπίδες για μια ανάκαμψη τύπου V με γρήγορη επιστροφή στην κανονικότητα απομακρύνονται. Το καλύτερο για την παγκόσμια οικονομία είναι να αναγνωρίσουμε όλοι ότι οι επιδημιολόγοι είχαν εξ αρχής δίκιο: ο ιός είναι αυτός που θα καθορίσει πότε μπορούμε με ασφάλεια να επανεκκινήσουμε την οικονομία. Εμείς αυτό που μπορούμε να κάνουμε είναι να μην τον αφήσουμε να δράσει ανεξέλεγκτα. Να τηρήσουμε με επιμέλεια και υπευθυνότητα τα μέτρα κοινωνικής απομόνωσης.

Η Αν Κρούγκερ είναι καθηγήτρια Διεθνούς Οικονομίας στο Johns Hopkins University, πρώην ανώτατο στέλεχος της Παγκόσμιας Τράπεζας και του ΔΝΤ.