Ενας χρόνος με τον Μπόρις Τζόνσον

Κάποτε φάνταζε ως ανέκδοτο. Τον Σεπτέμβριο του 2018, ο τότε υπουργός Οικονομικών Φίλιπ Χάμοντ είχε «προβλέψει» ότι ο Μπόρις Τζόνσον δεν θα γινόταν ποτέ πρωθυπουργός. Την ίδια «προφητεία» έκανε κι ένας αρθρογράφος της «Γκάρντιαν», ο Στιβ Ρίτσαρντς. Ακόμη και ο ίδιος ο Μπόρις το απέκλειε κατηγορηματικά: «Εχω περισσότερες πιθανότητες να μετενσαρκωθώ σε ελιά ή να συναντήσω τον Ελβις Πρίσλεϊ στον Αρη, παρά να γίνω πρωθυπουργός». Φευ. Ο πολιτικός που έγινε διάσημος για την περσόνα μπουφόνου που έχει υιοθετήσει, τα χοντροκομμένα αστεία του και τα αχτένιστα ξανθά μαλλιά του συμπλήρωσε χθες έναν χρόνο στη Ντάουνινγκ Στριτ – ως άνθρωπος, όχι ως αειθαλές δέντρο, και χωρίς (τουλάχιστον ακόμη) να έχει συναντήσει τον βασιλιά της ροκ.

Σύμφωνα με μαρτυρίες πρώην συναδέλφων και φίλων του, η αναρρίχηση στην πρωθυπουργία ήταν όνειρο ζωής – σχεδόν αυτοσκοπός – για τον Μπόρις (από τους ελάχιστους πολιτικούς διεθνώς που μνημονεύονται συχνότερα με το μικρό τους όνομα παρά με το επώνυμο), ο οποίος αρέσκεται να συγκρίνεται με τον Ουίνστον Τσόρτσιλ προκαλώντας ειρωνικά σχόλια στον Τύπο. Στα 56 του σήμερα, μετρώντας έναν εκλογικό θρίαμβο (τον περασμένο Δεκέμβριο), μία νικηφόρα προσωπική μάχη με τον κορωνοϊό (τον Απρίλιο) και ένα Brexit που – έστω καθυστερημένα – έφερε εις πέρας (τον Ιανουάριο), ο Τζόνσον βρίσκεται αντιμέτωπος με την αδυσώπητη πραγματικότητα: επιστήμονες, αντιπολίτευση και πολίτες τον κατηγορούν για τραγικά λάθη στη διαχείριση της πανδημίας (μέχρι στιγμής έχουν χαθεί περισσότερες από 45.000 ζωές), ενώ οι προβλέψεις για ύφεση λόγω του COVID-19, αλλά και του Brexit, είναι εφιαλτικές.

Ο «φιλέλληνας» Μπόρις (στο γραφείο του φιγουράρει η προτομή του Περικλή και τον Φεβρουάριο δήλωσε στα «ΝΕΑ» ότι «αγαπάει πάρα πολύ την Ελλάδα») έσβησε το πρώτο κεράκι της πρωθυπουργίας του. Τι κατάφερε σε αυτούς τους 12 μήνες;

Το φιάσκο του κορωνοϊού

Παρότι είναι νωρίς για οριστικά συμπεράσματα, είναι κοινά παραδεκτό ότι η κυβέρνηση Τζόνσον διαχειρίστηκε την πανδημία τουλάχιστον ανεπαρκώς. Οι «Σάντεϊ Τάιμς» έκαναν λόγο για «38 χαμένες ημέρες που οδήγησαν στην καταστροφή». Κατά τον επιδημιολόγο και πρώην κυβερνητικό σύμβουλο Νιλ Φέργκιουσον, η καθυστερημένη επιβολή του lockdown στις 23 Μαρτίου κόστισε δεκάδες χιλιάδες ζωές. Ο Τζόνσον δεν μετείχε στις πρώτες πέντε συνεδριάσεις της κυβερνητικής επιτροπής αντιμετώπισης κρίσεων για τον COVID-19 και, την ώρα που ο ιός άρχιζε να εξαπλώνεται, πήγε διακοπές για δύο εβδομάδες. Η κυβέρνησή του εγκαλείται για πλημμελή προετοιμασία, υιοθέτηση (αρχικά) της τακτικής της ανοσίας της αγέλης, κακή διαχείριση της κρίσης στους οίκους ευγηρίας (όπου καταγράφηκαν περίπου 20.000 θάνατοι), τεράστια καθυστέρηση στη διεξαγωγή διαγνωστικών τεστ και στην ιχνηλάτηση επαφών των ασθενών.

Το σκάνδαλο Κάμινγκς

Ο 48χρονος Ντόμινικ Κάμινγκς, γνωστός ως Ρασπούτιν της Ντάουνινγκ Στριτ, είναι ο ιθύνων νους της εκστρατείας υπέρ του Brexit και, από τον περασμένο Ιούλιο, ο πανίσχυρος ανώτατος σύμβουλος του πρωθυπουργού. Στις κατηγορίες ότι έχει συγκεντρώσει αδιανόητες υπερεξουσίες (το «Νιου Στέιτσμαν» κάνει λόγο για «πρωθυπουργία Τζόνσον – Κάμινγκς») προστέθηκε η αποκάλυψη ότι τον Μάρτιο παραβίασε τους κανόνες της καραντίνας που ο ίδιος υπαγόρευσε, ταξιδεύοντας με τη σύζυγό του και τον τετράχρονο γιο τους 400 χιλιόμετρα από το Λονδίνο ως το Ντάραμ της Βορειοανατολικής Αγγλίας για να καταλύσει στο κτήμα των γονιών του. Ωστόσο, ο Μπόρις τον κάλυψε πλήρως. «Ανοσία αγέλης, προστασία της οικονομίας και, αν αυτό σημαίνει ότι κάποιοι συνταξιούχοι θα πεθάνουν, κρίμα!» φέρεται ότι είπε, σύμφωνα με τους «Τάιμς», στην αρχή της πανδημίας.

Η σαπουνόπερα του Brexit

Ο Τζόνσον κέρδισε την αρχηγία των Τόρις με τη δέσμευση ότι θα «φέρει εις πέρας το Brexit» στις 31 Οκτωβρίου 2019. «Καλύτερα νεκρός σε χαντάκι, παρά να ζητήσω αναβολή» είχε πει. Οπως όλοι γνωρίζουμε, η Βρετανία δεν εγκατέλειψε την ΕΕ εκείνη την ημέρα. Παραμένοντας εν ζωή, ο Μπόρις έστειλε επιστολή στις Βρυξέλλες ζητώντας τρίμηνη παράταση, έπειτα από σχετικό νόμο που ψήφισε η Βουλή. Προηγουμένως, είχε επιχειρήσει να αναστείλει τη λειτουργία του κοινοβουλίου επί πέντε εβδομάδες προκειμένου να βγάλει ανεμπόδιστα τη χώρα από την ΕΕ. Το Ανώτατο Δικαστήριο, όμως, έκρινε ότι η απόφαση ήταν παράνομη και την ακύρωσε. Τελικά, οι Συντηρητικοί κέρδισαν τις εκλογές και το Brexit έγινε στις 31 Ιανουαρίου. Ωστόσο, σχεδόν πέντε μήνες πριν από τη λήξη της μεταβατικής περιόδου και περισσότερο από τέσσερα χρόνια μετά το δημοψήφισμα η μελλοντική σχέση Βρετανίας – ΕΕ δεν έχει καθοριστεί. Το ενδεχόμενο να μην υπάρξει συμφωνία, αν και απόμακρο, δεν μπορεί να αποκλειστεί.

Οι ανεκπλήρωτες υποσχέσεις

Τα είπε. Τα έκανε κιόλας; Τον περασμένο Νοέμβριο, ο Μπόρις είχε ισχυριστεί ότι η κυβέρνησή του «χτίζει» 40 νέα νοσοκομεία, δέσμευση που συμπεριελήφθη και στο προεκλογικό πρόγραμμα των Τόρις. Αργότερα, όμως, προέκυψε ότι για την τρέχουσα κοινοβουλευτική περίοδο θα χρηματοδοτηθούν μόνο έξι νοσοκομεία, ορισμένα από τα οποία απλώς θα ανακαινιστούν. Τα υπόλοιπα 34 θα ανεγερθούν αργότερα. Επίσης, υποσχέθηκε «50.000 περισσότερους νοσηλευτές», για να διευκρινιστεί, στη συνέχεια, ότι μόνο 30.000 αντιστοιχούν σε νέες προσλήψεις. Ομοίως στην αστυνόμευση: υποσχέθηκε «20.000 περισσότερους αστυνομικούς που θα περιπολούν στους δρόμους». Ωστόσο, χιλιάδες νέοι προσληφθέντες θα τοποθετηθούν σε πόστα εκτός «πρώτης γραμμής», ενώ ο συνολικός αριθμός των αστυνομικών θα εξακολουθήσει να είναι μικρότερος σε σχέση με το 2010, όταν οι Συντηρητικοί ήρθαν στην εξουσία.