Αλλαγή στρατηγικής

Η μάχη στο προοδευτικό στρατόπεδο έδειχνε για κάποιο διάστημα να έχει κοπάσει. Ο ΣΥΡΙΖΑ ασχολιόταν σχεδόν κατ’ αποκλειστικότητα με την κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη, αφήνοντας ήσυχο το Κίνημα Αλλαγής ως ένδειξη καλής θέλησης προς την ηγεσία του. Η Χαριλάου Τρικούπη, από την άλλη, παρότι συνέχιζε να απευθύνεται με αιχμές στον ΣΥΡΙΖΑ, ήταν του δόγματος «πρώτα αντιπολίτευση στο Μέγαρο Μαξίμου». Η νέα κανονικότητα άλλαξε ραγδαία μετά τα όσα ήρθαν στο φως για το παραδικαστικό και την απόπειρα ελέγχου του τηλεοπτικού τοπίου από την προηγούμενη κυβέρνηση. Στη συζήτηση για το νομόσχεδιο των πορειών φάνηκε ανοιχτά και η αλλαγή στρατηγικής, όχι μόνο της Κεντροαριστεράς, που δεν ήταν διατεθειμένη να προσφέρει σανίδα σωτηρίας στον ΣΥΡΙΖΑ, αλλά και του ίδιου του προέδρου της αξιωματικής αντιπολίτευσης: όχι μόνο επιτέθηκε προσωπικά στη Φώφη Γεννηματά, αλλά επένδυσε στις διαφορετικές απόψεις που είχαν αναπτυχθεί εντός του Κινήματος Αλλαγής για να απευθυνθεί στο πράσινο ακροατήριο.

Η παρουσία του Αλέξη Τσίπρα στη Βουλή, κατά τη διάρκεια της συζήτησης για την παραπομπή του Δημήτρη Παπαγγελόπουλου στη Δικαιοσύνη, έδωσε μια ακόμα αφορμή για κριτική στη Χαριλάου Τρικούπη: «Ηταν μεγάλο φάουλ, απαράδεκτο», έλεγαν ανώτατοι κύκλοι του Κινήματος Αλλαγής για τον τρόπο με τον οποίο ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ «συμψήφισε» την έρευνα για το παραδικαστικό κύκλωμα με τα ελληνοτουρκικά. «Είναι αδιανόητο η αξιωματική αντιπολίτευση να παζαρεύει την αναγκαία στήριξη με τρόπο που προσβάλλει βάναυσα τη δημοκρατία», ήταν τα λόγια της Φώφης Γεννηματά στο βήμα της Ολομέλειας. Χάραξε, έτσι, τον σχεδιασμό που θα ακολουθήσει το Κίνημα Αλλαγής από εδώ και πέρα για συμβολική «αντικατάσταση» της αξιωματικής αντιπολίτευσης -μια προσπάθεια που έχει γίνει εμφανής από τις πρώτες κιόλας αποκαλύψεις για τα πεπραγμένα της συριζαϊκής διακυβέρνησης και θα συνεχίζεται όσο, στην κεντροαριστερή οπτική, ο ΣΥΡΙΖΑ θα βρίσκεται έκθετος απέναντι σε εκείνους που τον ψήφισαν. «Ο ΣΥΡΙΖΑ δεν έχει το ηθικό ανάστημα και την πολιτική αξιοπιστία για να επιτελέσει τον ρόλο του. Το ηθικό πλεονέκτημα της δήθεν Αριστεράς του ΣΥΡΙΖΑ ήταν η μεγαλύτερη μεταπολιτευτική πλάνη», ήταν τα λόγια της Γεννηματά, ενώ το σύνθημα που χρησιμοποιήθηκε στην Κρήτη, κατά την περιοδεία της προέδρου του Κινήματος Αλλαγής, έλεγε πως η Κεντροαριστερά μπορεί να γίνει «ασπίδα για τη Δημοκρατία».

Η ΠΡΟΚΛΗΣΗ. Η στρατηγική αυτή προϋποθέτει και καθαρή αντιπολιτευτική στάση. Κι εκεί, όμως, το Κίνημα Αλλαγής βρίσκεται μπροστά σε μια πρόκληση: αφενός, η – έστω και στα λόγια – κεντρική θέση αντιπολίτευσης ζητά υψηλούς τόνους απέναντι στην κυβέρνηση, μαζί όμως το Κίνημα Αλλαγής πρέπει να συνδυάσει τη δημιουργική πλευρά της. Αυτό που τα κεντροαριστερά στελέχη αποκαλούν υπεύθυνη αντιπολίτευση, με προοδευτικές αντιπροτάσεις και διάθεση για συναίνεση στα μεγάλα θέματα. «Μπορεί να βολεύει τον κ. Μητσοτάκη και την κυβέρνηση αυτή η κατάπτωση του ΣΥΡΙΖΑ», τόνισε χαρακτηριστικά και η Γεννηματά στη Βουλή, λέγοντας πως ο Πρωθυπουργός «κάνει λάθος αν νομίζει ότι θα μείνει ανενόχλητος στην παλινόρθωση της συντηρητικής πολιτικής στη χώρα».

Πόσο εύκολο είναι για ένα κόμμα με βαθιά αντισυριζαϊκά χαρακτηριστικά και «αντιδεξιές» τάσεις να μην εγκλωβιστεί στο «όχι σε όλα»; Λόγω της επιθετικότητας του ΣΥΡΙΖΑ τα προηγούμενα χρόνια, μέσω της αρπαγής στελεχών και της προσπάθειας άλωσης του ΠΑΣΟΚ, η πιθανότητα για συγκλίσεις με το κόμμα του Αλέξη Τσίπρα δεν κερδίζει την αποδοχή της βάσης. Από την άλλη, τα αντιδεξιά αντανακλαστικά μεγάλης μερίδας του κομματικού μηχανισμού θέλουν ξεκάθαρο διαχωρισμό από τη ΝΔ. Κλειδί ώστε η κοινωνική βάση και ο κομματικός μηχανισμός να συνδυαστούν είναι τόσο η τήρηση της αυτόνομης πορείας όσο και η άμβλυνση των σχέσεων των διαφορετικών ομάδων. Η παρουσία του Γιώργου Παπανδρέου μέσα στη Βουλή την ώρα της ομιλίας Γεννηματά, για παράδειγμα, δείχνει τη διάθεση οι δυο πλευρές να αφήσουν πίσω την ανοιχτή διαφοροποίηση του πρώην πρωθυπουργού στους κανονισμούς για τις διαδηλώσεις.