Η «περιθωριοποίηση» {LF}και η απειλή {LF}των ευρωβουλευτών

H γερμανίδα καγκελάριος το είχε προεξοφλήσει: το Ευρωκοινοβούλιο δεν θα οπισθογραφούσε εύκολα τη συμφωνία που επιτεύχθηκε κατά τη μεγαλύτερη σε διάρκεια σύνοδο της ευρωπαϊκής ιστορίας για ένα σχέδιο ανάκαμψης ύψους 750 δισ. ευρώ και έναν πολυετή προϋπολογισμό (2021-2027) ύψους 1,07 τρισ. ευρώ. «Θα έχουμε, φυσικά, για μία ακόμα φορά πολύ δύσκολες διαπραγματεύσεις με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο», είχε δηλώσει η Ανγκελα Μέρκελ την Τρίτη, πριν αναχωρήσει από τις Βρυξέλλες. Για του λόγου το αληθές, το Στρασβούργο απείλησε χθες να μην εγκρίνει τη συμφωνία αν δεν «βελτιωθεί».

Στο ψήφισμα που υιοθέτησαν, με 465 «ναι», 150 «όχι» και 67 αποχές, στο πέρας έκτακτης συνόδου της ολομέλειας, οι ευρωβουλευτές δηλώνουν πως «αμφισβητούν» τον προτεινόμενο προϋπολογισμό «στην παρούσα μορφή του» και προειδοποιούν πως είναι έτοιμοι «να αρνηθούν να δώσουν τη συγκατάθεσή τους… μέχρις ότου βρεθεί μία ικανοποιητική συμφωνία». Πολλοί ευρωβουλευτές εναντιώνονται στις προτεινόμενες περικοπές στον μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό της ΕΕ για την έρευνα καθώς και στο πρόγραμμα Erasmus. Ζητούν επίσης σαφέστερες εγγυήσεις όσον αφορά το «καθεστώς αιρεσιμότητας» μέσω του οποίο συνδέεται, για πρώτη φορά, αλλά με ιδιαίτερα αόριστο και διφορούμενο τρόπο, ο προϋπολογισμός με τον σεβασμό του κράτους δικαίου για την παροχή της χρηματοδότησης. Αξιώνουν παράλληλα μεγαλύτερη βεβαιότητα και «ένα νομικά δεσμευτικό ημερολόγιο» για τους νέους «ίδιους πόρους» – όπως τον προτεινόμενο μηχανισμό συνοριακής προσαρμογής άνθρακα ή έναν ψηφιακό φόρο – που θα βοηθήσουν θεωρητικά στην αποπληρωμή του κοινού χρέους των 750 δισ. που θα συνάψει η ΕΕ για τη χρηματοδότηση του ταμείου ανάκαμψης.

Το παρών στη χθεσινή συνεδρίαση στο Στρασβούργο έδωσαν τόσο ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Σαρλ Μισέλ, όσο και η πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν – μία επιβεβαίωση του πόσο σοβαρά παίρνουν τις ενστάσεις του Ευρωκοινοβουλίου. «Πιστεύω ακράδαντα ότι ήταν ιστορική αυτή η συμφωνία. Δράσαμε άμεσα, με ταχύτητα και σε λιγότερο από δύο μήνες καταλήξαμε σε μία συμφωνία άνω των 1,8 τρισ. ευρώ», είπε στους ευρωβουλευτές ο Μισέλ, τονίζοντας πως «η συμφωνία αυτή είναι καινοφανής από πολλές απόψεις», υπογραμμίζοντας πως οι «27 αρχηγοί κρατών έκαναν και υποχωρήσεις, έδωσαν και πήραν για να καταλήξουμε σε μία ισχυρή συμφωνία προς το συμφέρον των ευρωπαίων πολιτών, μια συμφωνία που είναι ισορροπημένη και ορθολογική». «Το να συμφωνούν 27 κράτη μέλη για ένα πρόγραμμα τέτοιου μεγέθους χρειάζεται θάρρος, πολιτική βούληση, γιατί είναι πρόκληση και φυσικά κάτι θα δώσεις και κάτι θα πάρεις», δήλωσε από την πλευρά της η Φον ντερ Λάιεν αναγνωρίζοντας ωστόσο παράλληλα πως οι προτεινόμενες περικοπές στον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό είναι «ένα χάπι που δύσκολα καταπίνεται».

Οπως επισημαίνει το Politico, οι απειλές του Ευρωκοινοβουλίου θα μπορούσαν να θεωρηθούν σε ένα μεγάλο βαθμό συμβολικές, δεδομένου του τεράστιου πολιτικού ρίσκου που θα ενείχε μία απόπειρα να μπλοκαριστεί μία ιστορική συμφωνία που χρειάστηκε περισσότερες από 90 ώρες επίπονων διαπραγματεύσεων. Κάτι τέτοιο, θα εξέθετε επίσης το Ευρωκοινοβούλιο σε καταγγελίες ότι καθυστερεί ή εμποδίζει ένα σχέδιο προοριζόμενο να βοηθήσει τις ευρωπαϊκές οικονομίες να ξεπεράσουν τις καταστροφικές επιπτώσεις της πανδημίας του κορωνοϊού. Τα μέλη του Ευρωκοινοβουλίου αισθάνθηκαν ωστόσο περιθωριοποιημένα όσο καιρό διαρκούσαν οι συνομιλίες των «27» για το ταμείο ανάκαμψης. Και είναι βέβαιο πως θα φροντίσουν να επαναβεβαιώσουν την εξουσία τους επ’ αυτού.