Διπλό χτύπημα κατά του κορωνοϊού

Διπλό πλήγμα δέχτηκε ο νέος κορωνοϊός, που έχει σπείρει τον τρόμο και την ανασφάλεια παγκοσμίως, από τους επιστήμονες του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης. Οπως αναμενόταν χθες, ανακοινώθηκαν επισήμως τα πρώτα ενθαρρυντικά αποτελέσματα της φάσης Ι – II της κλινικής μελέτης του πειραματικού εμβολίου με το κωδικό όνομα ChAdOx1 nCoV-19, παρ’ όλα αυτά οι ειδικοί ανά τον κόσμο τηρούν στάση αναμονής, δεδομένου ότι υπάρχει πάντα το ρίσκο της αποτυχίας.

Εάν πάλι όταν ολοκληρωθεί η τελική φάση ΙΙΙ της κλινικής μελέτης (αρκετοί στοιχηματίζουν πως ο ερχόμενος Σεπτέμβριος είναι ο μήνας καθοριστικών ανακοινώσεων) αποδειχτεί ότι το εμβόλιο της Οξφόρδης είναι ασφαλές και αποτελεσματικό, τότε η ερευνητική ομάδα του κορυφαίου πανεπιστημίου θα γραφτεί στην ιστορία της ιατρικής για δύο λόγους: πρώτον, διότι σημείωσε την πρώτη (εκτός απροόπτων) καθοριστική νίκη έναντι του πανδημικού ιού, και δεύτερον, διότι κανένα εμβόλιο δεν έχει αναπτυχθεί τόσο γρήγορα.

1.077 υγιείς εθελοντές

Ειδικότερα και σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσιεύτηκαν στην έγκριτη ιατρική επιθεώρηση «Lancet» και αφορούν το σκέλος της κλινικής δοκιμής όπου είχαν λάβει μέρος 1.077 υγιείς εθελοντές (ηλικίας 18-55 ετών), το ChAdOx1 nCoV-19 προκάλεσε την παραγωγή αντισωμάτων και λευκών αιμοσφαιρίων, «διδάσκοντας» το ανοσοποιητικό να καταπολεμά τον νέο κορωνοϊό.

Οπως υπογραμμίζεται στην επίσημη ιστοσελίδα της Οξφόρδης, «το εμβόλιο προκάλεσε απόκριση των Τ-κυττάρων εντός 14 ημερών από τον εμβολιασμό (λευκά αιμοσφαίρια που μπορούν να επιτεθούν σε κύτταρα μολυσμένα με τον ιό SARS-CoV-2) και παραγωγή αντισωμάτων εντός 28 ημερών (τα αντισώματα είναι ικανά να εξουδετερώσουν τον ιό έτσι ώστε να μην μπορεί να μολύνει τα κύτταρα)».

Επιπλέον – και σύμφωνα πάντα με την επίσημη ανακοίνωση της Οξφόρδης – κατά τη διάρκεια της πρώτης φάσης της μελέτης (που, σημειωτέον, ξεκίνησε τον Απρίλιο και διήρκεσε έως τα τέλη Μαΐου) «στους συμμετέχοντες που έλαβαν το εμβόλιο διαπιστώθηκαν ανιχνεύσιμα αντισώματα εξουδετέρωσης, τα οποία είναι, σύμφωνα με τους ερευνητές, σημαντικά για την προστασία. Μάλιστα, η ανοσολογική απόκριση ήταν ισχυρότερη έπειτα από μία αναμνηστική δόση, με το 100% των συμμετεχόντων να έχουν στο αίμα τους εξουδετερωτική δράση έναντι του νέου κορωνοϊού».

Η Sara Gilbert, καθηγήτρια Ιολογίας στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης και επικεφαλής της ομάδας ανάπτυξης του εμβολίου, στις πρώτες της δηλώσεις μετά τη δημοσίευση των αποτελεσμάτων σημείωσε: «Πρέπει να γίνει ακόμα πολλή δουλειά πριν μπορέσουμε να επιβεβαιώσουμε ότι το εμβόλιό μας θα βοηθήσει έναντι της πανδημίας του Covid-19, αλλά τα πρώτα αποτελέσματα είναι ενθαρρυντικά. Παράλληλα με τη συνέχιση της φάσης ΙΙΙ της κλινικής δοκιμής, πρέπει να συνεχίσουμε να συλλέγουμε πληροφορίες για τον ιό, καθώς, για παράδειγμα, δεν γνωρίζουμε ακόμα πόσο ισχυρή πρέπει να είναι η ανοσοαπόκριση για να παρέχεται επαρκής προστασία έναντι της λοίμωξης Covid-19».
Και πρόσθεσε: «Αν το εμβόλιό μας είναι αποτελεσματικό, είναι μια πολλά υποσχόμενη προοπτική, καθώς αυτός ο τύπος εμβολίου μπορεί να παραχθεί σε μεγάλη κλίμακα».

Είναι ασφαλές

Ιδιαίτερα κρίσιμο, όμως, είναι και το ερώτημα εάν το εμβόλιο είναι ασφαλές. Η απάντηση έρχεται από το BBC, σύμφωνα με το οποίο «δεν υπήρχαν επικίνδυνες παρενέργειες από τη λήψη του εμβολίου, ωστόσο το 70% των ατόμων στη δοκιμή εμφάνισε πυρετό ή πονοκέφαλο». Εντούτοις και σύμφωνα με τους ερευνητές, αυτό θα μπορούσε να αντιμετωπιστεί με παρακεταμόλη.

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) αμέσως μετά τις ανακοινώσεις χαιρέτισε τις εξελίξεις χαρακτηρίζοντάς τες θετικές. Παρ’ όλα αυτά, ο εκτελεστικός διευθυντής του Προγράμματος Εκτακτης Ανάγκης του Οργανισμού Mike Ryan πρόσθεσε με νόημα ότι «πρέπει να διανύσουμε πολύ δρόμο ακόμη. Πρέπει τώρα να προχωρήσουμε σε δοκιμές μεγάλης κλίμακας».

«Θετικές και πολύ ενθαρρυντικές οι ανακοινώσεις για το εμβόλιο της Οξφόρδης (κλινική φάση δοκιμών Ι – ΙΙ). Να περιμένουμε και τα αποτελέσματα της τρίτης φάσης σε λίγες εβδομάδες», σχολιάζει από την πλευρά του ο καθηγητής της LSE Ηλίας Μόσιαλος σε νέα ανάρτησή του.

Περιγράφοντας το επόμενο βήμα, οι επιστήμονες της Οξφόρδης διευκρινίζουν ότι πρέπει να επιβεβαιωθεί ότι το εμβόλιο προστατεύει αποτελεσματικά από τη μόλυνση του πανδημικού ιού. Ετσι, σε συνεργασία με την AstraZeneca (βιομηχανικός εταίρος της Οξφόρδης), συμμαχούν με κλινικούς συνεργάτες ανά τον κόσμο για τη διεξαγωγή μιας παγκόσμιας μελέτης του εμβολίου. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει μια δοκιμή φάσης ΙΙΙ, στην οποία θα συμμετέχουν 30.000 εθελοντές στις ΗΠΑ, μια παιδιατρική μελέτη καθώς και δοκιμές φάσης ΙΙΙ σε χώρες χαμηλού έως μεσαίου εισοδήματος, συμπεριλαμβανομένων της Βραζιλίας και της Νότιας Αφρικής, οι οποίες βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη.

Και καθώς ο νέος κορωνοϊός έχει προκαλέσει μια άνευ προηγουμένου ανορθόδοξη επίσπευση των διαδικασιών, είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι παρά το οικονομικό ρίσκο η παραγωγή του εμβολίου της Οξφόρδης έχει ήδη ξεκινήσει από την AstraZeneca μήνες πριν και χωρίς να έχει λάβει το πράσινο φως από τις αρμόδιες Αρχές για τη χορήγηση.

Την ίδια ώρα, διεξάγεται ένας αγώνας δρόμου καθώς το «στοίχημα» είναι να βρεθούν περισσότερα του ενός εμβόλια ώστε να καλυφθούν οι παγκόσμιες ανάγκες.

Η γερμανική εταιρεία βιοτεχνολογίας BioNTech και η φαρμακοβιομηχανία Pfizer έδωσαν χθες στη δημοσιότητα νέα στοιχεία για το πειραματικό εμβόλιό τους, τα οποία δείχνουν ότι ήταν ασφαλές και επέφερε ανοσοαπόκριση σε ασθενείς στους οποίους δοκιμάστηκε και οι οποίοι, σημειωτέον, έλαβαν δύο δόσεις.

Επιπρόσθετα, την ίδια ημέρα ανακοινώθηκε ότι εμβόλιο κατά της λοίμωξης Covid-19 που ανέπτυξαν η CanSino Biologists και η στρατιωτική μονάδα ερευνών της Κίνας έδειξε, σύμφωνα με δηλώσεις των ερευνητών, ότι είναι ασφαλές και προκάλεσε ανοσοαπόκριση στους περισσότερους που το έλαβαν ενώ έχει λάβει το πράσινο φως για να χρησιμοποιηθεί από τον στρατό της Κίνας.

Ο επικεφαλής του Ινστιτούτου Jenner της Οξφόρδης, Andrian Hill, έκανε λόγο χτες για παραγωγή 1 εκ. εμβολίων έως τον Σεπτέμβριο. Σημειώνεται εντούτοις, πως σε προγενέστερη ανακοίνωση η AstraZeneca  στόχευε σε  2 δισ. δόσεις  με τη διανομή τους να ξεκινάει έως τα τέλη του έτους.