Νίκη στο νήμα για τον Ζόραν Ζάεφ

Ηταν δυο ώρες μετά τα μεσάνυχτα της Τετάρτης όταν ο Ζόραφ Ζάεφ δήλωσε νικητής των εκλογών στη Βόρεια Μακεδονία – των πρώτων που διεξήχθησαν μετά την αλλαγή της ονομασίας της χώρας και με την πανδημία του κορωνοϊού να περιορίζει τη συμμετοχή λίγο πάνω από το 50%.

Οπως αποδείχθηκε, ο απερχόμενος πρωθυπουργός και αρχιτέκτονας της Συνθήκης των Πρεσπών δεν βιάστηκε να πανηγυρίσει μια νίκη που κάθε άλλο παρά δεδομένη ήταν. Σύμφωνα με την εκλογική επιτροπή και με καταμετρημένο το 96% των ψήφων, ο κεντροαριστερός συνασπισμός του οποίου ηγείται το κόμμα του, ψηφίστηκε από 324.084 πολίτες αποσπώντας το 36,12% των ψήφων, ενώ η δεξιά και εθνικιστική συμμαχία Ανανέωση έμεινε στο 34,85%.

«Η συμμαχία μας είναι η νικήτρια σε αυτές τις εκλογές» είπε ο Ζάεφ στις πρώτες του δηλώσεις. «Ο λαός εξέφρασε τη βούλησή του» πρόσθεσε ακόμη. Ο Ζάεφ είναι αυτός που θα λάβει εντολή σχηματισμού κυβέρνησης, χωρίς αυτό να σημαίνει πως ο δρόμος προς την πρωθυπουργία δεν είναι μακρύς. Από αυτή τη μικρή διαφορά του 1,27% ωστόσο γίνεται σαφές πως η δουλειά του πρωθυπουργού, είτε την αναλάβει ο Ζάεφ είτε κάποιο άλλο πρόσωπο, δεν θα είναι καθόλου εύκολη. Το αποτέλεσμα μαρτυρά πως η συμφωνία με την οποία προσέθεσε στο όνομά της τον προσδιορισμό «Βόρεια» δίχασε τους πολίτες. Και μπορεί η προοπτική της πρόσδεσης στο άρμα του ΝΑΤΟ και της ένταξης στην ΕΕ να έπεισε τους περισσότερους, αλλά είναι μόλις 11.000 λιγότεροι οι ψηφοφόροι που πείστηκαν από την εθνικιστική ρητορική του αντιπάλου του Ζάεφ, Χριστιγιάν Μικόσκι.

Η ελάχιστη αυτή διαφορά ανάμεσα στους δυο σχηματισμούς αποτυπώνεται ακόμη πιο έντονα στη σύνθεση της νέας Βουλής. Η συμμαχία του Ζάεφ αναμένεται να αποσπάσει τελικά τις 49 από τις 120 έδρες του Κοινοβουλίου, ενώ η συμμαχία του Μικόσκι, ο οποίος απέφυγε να κάνει δηλώσεις, 47. Οπως επισημαίνουν οι αναλυτές, αυτό είναι ένα αποτέλεσμα που εξασφαλίζει στην Αλβανική Δημοκρατική Ενωση τον ρόλο του ρυθμιστή. Καμία από τις δυο συμμαχίες δεν μπορεί να σχηματίσει κυβέρνηση χωρίς τη στήριξη αυτού του κόμματος της αλβανικής μειονότητας, τα μέλη της οποίας αριθμούν το ένα τέταρτο του γενικού πληθυσμού. Το συμπολιτευόμενο DUI απέσπασε το 11,3% των ψήφων και 15 έδρες στο Κοινοβούλιο από 10 που είχε αποσπάσει στις εκλογές του 2016.

Για τον Αλί Αχμέτι, ηγέτη του κόμματος, ο οποίος δεν έχει κρύψει τη φιλοδοξία του να είναι αυτός ο πρώτος αλβανός πρωθυπουργός στην ιστορία της χώρας, η προχθεσινή ήταν επίσης μια βραδιά νίκης. «Ο αετός [σ.σ. το αλβανικό εθνικό σύμβολο] επέστρεψε. Αυτή η νίκη είναι των Αλβανών και με αυτή κανένας Αλβανός δεν θα χάσει. Δεν θα τους απογοητεύσουμε» είπε στο δικό του μήνυμα, παραλήπτης του οποίου ήταν κυρίως η αντιπολιτευόμενη Συμμαχία για τους Αλβανούς, ενός ακόμη μειονοτικού κόμματος που έμεινε στο 8,57% και τις 12 έδρες. Ενα ακόμη αλβανικό κόμμα, το Δημοκρατικό Κόμμα των Αλβανών, θα αρκεστεί σε μία έδρα, ενώ για πρώτη φορά στο Κοινοβούλιο μπήκε το κόμμα Αριστερά που με 4,16% των ψήφων κατέκτησε δυο έδρες.

Σύμφωνα με το Σύνταγμα της χώρας, η νέα Βουλή δεν θα συγκροτηθεί σε σώμα πριν περάσουν είκοσι ημέρες από την ημέρα των εκλογών, όχι πριν δηλαδή από τις αρχές Αυγούστου. Εως τότε τα κόμματα θα επιδοθούν στην κούρσα σχηματισμού κυβέρνησης ή, μάλλον, οι συμμαχίες του Ζάεφ και του Μικόσκι  θα επιδοθούν σε μια επιχείρηση γοητείας του DUI. Με τη στήριξη του κόμματος αυτού και μόνο ο απερχόμενος πρωθυπουργός θα έχει μια εύθραυστη πλειοψηφία τριών μόλις εδρών.

«Οι πολίτες ψήφισαν για ένα ασφαλές μέλλον, για ενότητα και αλληλεγγύη, για οικονομική ευημερία, για τάξη και δικαιοσύνη, για ένα καλύτερο μέλλον. Ο δρόμος προς τα εμπρός επιβεβαιώνεται, είπαμε ένα σαφές «όχι» στις δυνάμεις που εκπροσωπούν την οπισθοδρόμηση» δήλωσε ακόμη ο Ζόραν Ζάεφ, ο οποίος εξέφρασε τη βεβαιότητα ότι το κόμμα του θα ηγηθεί της νέας κυβέρνησης της Βόρειας Μακεδονίας.