Ο «Πήγασος» κατασκόπευε υψηλόβαθμους πολιτικούς

Ενας από τους πλέον υψηλόβαθμους πολιτικούς της Καταλωνίας, ο πρόεδρος του περιφερειακού κοινοβουλίου Ρότζερ Τόρεντ, καθώς και δύο ακόμα ακτιβιστές υπέρ της ανεξαρτησίας της προειδοποιήθηκαν πως τα κινητά τους τηλέφωνα χακαρίστηκαν πέρυσι μέσω ενός λογισμικού κατασκοπείας (spyware) που ακούει στο όνομα «Πήγασος» (Pegasus) – και σύμφωνα με τους κατασκευαστές του, την ισραηλινή εταιρεία NSO Group, πωλείται μόνο σε κυβερνήσεις για την παρακολούθηση τρομοκρατών και άλλων εγκληματιών. Η έρευνα που πραγματοποίησε η «Guardian» από κοινού με την «El Pais» φέρνει στο φως μια υπόθεση που ειδικοί χαρακτηρίζουν ως «μια πιθανή περίπτωση εσωτερικής πολιτικής κατασκοπείας» στην Ευρώπη.

Σύμφωνα με τη μήνυση που έχει καταθέσει η WhatsApp στις ΗΠΑ σε βάρος της NSO Group, το spyware εκμεταλλεύτηκε μια παλαιότερη ευπάθεια στο λογισμικό της δημοφιλούς εφαρμογής μηνυμάτων, προσφέροντας έτσι στον χειριστή εν δυνάμει απόλυτη πρόσβαση στο κινητό τηλέφωνο-στόχο, συμπεριλαμβανομένων e-mail, SMS και φωτογραφιών. Μπορούσε επίσης να ανοίξει το μικρόφωνο και την κάμερα του τηλεφώνου μετατρέποντάς το σε συσκευή κατασκοπείας. Ο Τόρεντ, ο οποίος προειδοποιήθηκε για τη στοχοποίησή του από ερευνητές που συνεργάζονται με τη WhatsApp, εξέφρασε την εκτίμηση πως πίσω από το χακάρισμα βρίσκεται το ισπανικό κράτος – και πως, κατά πάσα πιθανότητα, έγινε χωρίς καμία δικαστική άδεια.

Η WhatsApp πιστεύει πως οι επιθέσεις συνέβησαν στη διάρκεια μιας περιόδου δύο εβδομάδων τον Απρίλιο – Μάιο του 2019, όταν συνολικά 1.400 χρήστες του και περισσότερα από 100 μέλη της κοινωνίας των πολιτών, ανάμεσά τους δημοσιογράφοι στην Ινδία, ακτιβιστές υπέρ των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο Μαρόκο, διπλωμάτες και ανώτεροι κυβερνητικοί αξιωματούχοι, φέρεται να στοχοποιήθηκαν από τον «Πήγασο». Η NSO Group, από την πλευρά της, επιμένει πως δεν μπορεί να γνωρίζει πώς χρησιμοποιούν το λογισμικό οι πελάτες της – στους οποίους πληροφορίες συμπεριελάμβαναν κατά το παρελθόν τη Σαουδική Αραβία και το Μεξικό. Μέχρι τώρα, όμως, δεν είχε εμπλακεί στη χρήση του «Πήγασου» ευρωπαϊκό κράτος.

Πέραν του Ρότζερ Τόρεντ, οι ερευνητές του Citizen Lab στη Σχολή Munk του Πανεπιστημίου του Τορόντο, που συνεργάστηκαν με τη WhatsApp μετά την αποκάλυψη του χακαρίσματος, ενημέρωσαν πέρυσι δύο ακόμα ακτιβιστές υπέρ της ανεξαρτησίας της Καταλωνίας ότι είχαν στοχοποιηθεί. Η μία είναι η Αννα Γκαμπριέλ, πρώην περιφερειακή βουλευτής της ακροαριστερής Υποψηφιότητας Λαϊκής Ενότητας (CUP), η οποία διέφυγε από την Ισπανία λόγω της φερόμενης εμπλοκής της στην οργάνωση του παράνομου δημοψηφίσματος της Καταλωνίας και ζει πλέον στην Ελβετία. Ο δεύτερος είναι ένας απλός ακτιβιστής ονόματι Γιόρντι Ντομίνγκο – ο οποίος θεωρεί πως στοχοποιήθηκε από λάθος και ότι πραγματικός στόχος ήταν ένας εξέχων δικηγόρος με το ίδιο όνομα που συνέβαλε στη σύνταξη του καταλανικού Συντάγματος.

«Η κυβέρνηση δεν έχει στοιχεία ότι ο πρόεδρος του καταλανικού κοινοβουλίου Ρότζερ Τόρεντ, η πρώην βουλευτής Αννα Γκαμπριέλ και ο ακτιβιστής Γιόρντι Ντομίνγκο έγιναν στόχοι χακαρίσματος μέσω των κινητών τηλεφώνων τους» δήλωσε σε ανακοίνωσή του το γραφείο του ισπανού πρωθυπουργού Πέδρο Σάντσεθ – ο ίδιος βρισκόταν στην πρωθυπουργία και την περίοδο των φερόμενων επιθέσεων. «Επιπλέον, πρέπει να δηλώσουμε πως οποιαδήποτε επιχείρηση αφορά κινητό τηλέφωνο διενεργείται πάντα σύμφωνα με τη σχετική δικαστική άδεια» πρόσθεσε. Σε συνέντευξή του στην «Guardian» και την «El Pais», ο Τόρεντ αξίωσε να διερευνηθεί άμεσα το θέμα: παρότι δεν γνωρίζει ακόμα ποιος ανέπτυξε το spyware, επεσήμανε, το γεγονός ότι η NSO Group πουλάει μόνο σε κράτη δείχνει πως υπεύθυνο για τη στοχοποίησή του ήταν το ισπανικό κράτος. Η χρήση του «Πήγασου», πρόσθεσε, είναι μία ακόμα επιβεβαίωση του «βρώμικου πολέμου» που διεξάγει το ισπανικό κράτος εναντίον των αντιπάλων του· και οι αποκαλύψεις θα επηρεάσουν αναπόφευκτα τις προσπάθειες εύρεσης μιας πολιτικής λύσης για την Καταλωνία.