Θετικά αποτελέσματα στη θεραπεία με πλάσμα

Εξιτήριο από νοσοκομεία της χώρας μας έχουν λάβει δέκα ασθενείς  στους οποίους χορηγήθηκε πλάσμα αίματος από αναρρώσαντες με λοίμωξη Covid-19, στο πλαίσιο ελληνικής μελέτης. Τα πρώτα δεδομένα δίνουν ελπίδα, καθώς η θεραπεία με αντισώματα από ανθρώπους που έχουν νοσήσει αλλά νικήσει την πανδημική νόσο  αποτελεί μια από τις πιο σημαντικές επιλογές για την αντιμετώπιση της λοίμωξης από τον κορωνοϊό SARS-CoV-2.

Μάλιστα, η θετική αυτή εξέλιξη έρχεται σε μία κρίσιμη  στιγμή δεδομένου ότι σε όλο τον κόσμο τα κρούσματα με Covid-19 αυξάνονται συνεχώς και δεν φαίνεται στον ορίζοντα αποτελεσματική θεραπεία. Οι έλληνες επιστήμονες, εντούτοις, έκαναν ένα ακόμη σημαντικό βήμα επιχειρώντας να ρίξουν φως σε ένα επιπλέον αναπάντητο, πλην όμως καθοριστικό, ερώτημα που αφορά την προστατευτική διάρκεια των αντισωμάτων έπειτα από μόλυνση από τον νέο κορωνοϊό.

Ειδικότερα, η πολυκεντρική μελέτη φάσης 2 – που βρίσκεται σε εξέλιξη από τις 28 Απριλίου με κύριο ερευνητή τον πρύτανη του ΕΚΠΑ Μελέτιο Α. Δημόπουλο και συμμετέχοντες 22 ακόμη ερευνητές υπό την έγκριση του ΕΟΔΥ – αφορά στη χορήγηση πλάσματος ιαθέντων από τη νόσο Covid-19 σε σοβαρά νοσούντες.

ΣΕ ΕΞΙ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ. Στόχος της μελέτης – που λαμβάνει χώρα σε 6 νοσοκομεία (Αττικόν, Αρεταίειο, Ευαγγελισμός, Σωτηρία, Αλεξάνδρα, Αγιος Σάββας και Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Πατρών) της χώρας σε συνεργασία με το Ινστιτούτο Παστερ, το Εθνικό Κέντρο Αιμοδοσίας και το National Cancer Institute των ΗΠΑ – είναι η χορήγηση πλάσματος σε συνολικά 100 ασθενείς με την  επιτυχία της θεραπευτικής αυτής προσέγγισης να καθορίζεται από την  επιβίωση των ασθενών στις τρεις εβδομάδες, στον ένα μήνα και στους δύο μήνες από την ένταξη στη μελέτη.

Εν τω μεταξύ κατά τη διάρκεια των 2,5 και πλέον μηνών, οι καθηγητές της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ Ευάγγελος Τέρπος, Μαριάννα Πολίτου και Βασιλική Παππά αναφέρουν ότι έχουν ελεγχθεί για την ύπαρξη αντισωμάτων έναντι του κορωνοϊού 261 εθελοντές δότες πλάσματος, με θετική δοκιμασία PCR για τον SARS-CoV-2.

Οι εθελοντές είτε ήταν ασυμπτωματικοί είτε είχαν συμπτώματα και είχαν παραμείνει στο σπίτι τους ή είχαν νοσηλευθεί. Το 88% αυτών βρέθηκε να έχουν αντισώματα έναντι του ιού με μεθοδολογία που έγινε στο Ινστιτούτο Παστερ. Από αυτούς 82 υγιείς δότες έχουν ήδη δωρίσει το πλάσμα τους για χορήγηση σε ασθενείς που νοσηλεύονται, με τους ερευνητές να αναζητούν το… εισιτήριο ζωής εν μέσω πανδημίας στα αντισώματα.

Η θετική δε ανταπόκριση των δοτών δίνει την ευκαιρία της δημιουργίας μίας «τράπεζας» πλάσματος αίματος για τον νέο κορωνοϊό, που με τη μέθοδο της κρυσυντήρησης  μπορεί να παραμείνει αποθηκευμένη για μεγάλο χρονικό διάστημα, δεδομένου δε ότι η συγκεκριμένη μελέτη θα διαρκέσει συνολικά 20 μήνες.

Είναι σημαντικό δε να σημειωθεί ότι κάθε ασθενής λαμβάνει συνολικά τρεις μονάδες πλάσματος διαδοχικά, με απόσταση δύο ημερών μεταξύ τους με την αναλογία δότη προς ασθενή να υπολογίζεται σε έναν προς ένα.  Ωστόσο, πολλαπλές συνεδρίες αφαίρεσης ανά δότη είναι εφικτές και άρα ένας δότης μπορεί να παρέχει πλάσμα για παραπάνω από έναν ασθενή.

Παράλληλα όμως, ανοίγεται ακόμη ένα σημαντικός ερευνητικός δρόμος για τους έλληνες επιστήμονες καθώς σημαντικό στοιχείο της μελέτης είναι και η συλλογή πληροφοριών για την κινητική των αντισωμάτων στους υγιείς δότες που είχαν νοσήσει από τον SARS-CoV-2.

Ετσι όσοι είχαν αντισώματα θα επανεξετασθούν 3, 6 και 12 μήνες μετά την πρώτη ανίχνευση αντισωμάτων, ώστε να φανεί αν η παρουσία των αντισωμάτων παραμένει στον οργανισμό τους και για πόσο χρονικό διάστημα.

Η ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΑΝΟΣΙΑΣ. Σημειώνεται ότι σύμφωνα με το επιστημονικό περιοδικό «Nature», η διάρκεια της ανόσιας παραμένει ακόμη… μυστήριο. Πιο συγκεκριμένα, όπως αναφέρεται στο ίδιο δημοσίευμα, μελέτες έχουν δείξει  ότι τα επίπεδα εξουδετερωτικών αντισωμάτων έναντι του SARS-CoV-2 παραμένουν υψηλά για μερικές εβδομάδες μετά τη μόλυνση, αλλά στη συνέχεια συνήθως αρχίζουν να φθίνουν. Ωστόσο, τα εξουδετερωτικά αντισώματα μπορεί να παραμείνουν σε υψηλά επίπεδα για περισσότερο χρονικό διάστημα σε άτομα που είχαν εμφανίσει σοβαρή νόσο.

Μάλιστα, παρόμοιο μοτίβο έχει παρατηρηθεί και με άλλες ιογενείς λοιμώξεις, όπως στην επιδημία του SARS – οι περισσότεροι άνθρωποι που νόσησαν από SARS απώλεσαν τα εξουδετερωτικά αντισώματά τους μετά τα πρώτα χρόνια. Ωστόσο, εκείνοι που είχαν εμφανίσει πολύ σοβαρή νόσο εξακολουθούσαν να έχουν αντισώματα όταν επανεξετάστηκαν 12 χρόνια αργότερα.

Σε κάθε περίπτωση, οι  ερευνητές δεν γνωρίζουν ακόμη το επίπεδο των εξουδετερωτικών αντισωμάτων που απαιτείται για την αποτροπή της επαναμόλυνσης από SARS-CoV-2 ή τη διασφάλιση μιας ήπιας επαναλοίμωξης.