Πρωτοβάθμια, όπως Ελληνικό

Οι επόμενοι μήνες θα είναι καθοριστικοί στη διαμόρφωση ενός αναγκαίου μεταρρυθμιστικού κλίματος στη χώρα με σκοπό την πολυπόθητη καινοτόμο ανάπτυξη παράλληλα με την υπέρβαση στρεβλώσεων και διαχρονικών παγιδεύσεων. Μαζί όμως με την οικονομία, και η υγεία λόγω πανδημίας, μετά τους εθνικούς αυτοσχεδιασμούς σε όλον τον κόσμο, είναι απόλυτη προτεραιότητα να μετασχηματιστεί.

Πέρα από την αναγκαιότητα αύξησης του προσωπικού – μια διαχρονική διελκυστίνδα – σε γιατρούς και νοσηλευτές, την αύξηση του αριθμού των ΜΕΘ στον ευρωπαϊκό μέσο όρο και τη βελτίωση της υγειονομικής επιτήρησης με ενίσχυση του ΕΟΔΥ, τίθενται τα ουσιαστικά μεταρρυθμιστικά προτάγματα. Το μεγάλο δίδαγμα της εποχής υπήρξε η αδυναμία της πολυδιασπασμένης και ανολοκλήρωτης Πρωτοβάθμιας να αντιμετωπίσει με ενιαίο σύστημα, ουσιαστικά και άμεσα τις ανάγκες των εγκλεισμένων πολιτών, ειδικά των ασθενέστερων και χρονίως πασχόντων. Η εντυπωσιακή εγκατάλειψη των εξωτερικών ιατρείων των νοσοκομείων – ελέω Ιταλίας – δεν αντικαταστάθηκε από την προσφυγή σε πρωτοβάθμιες υπηρεσίες, πλην ίσως των φαρμακείων γειτονιάς, με εμφανή την παγιωμένη δυστυχώς διαχρονικά νοσοτρόπο κουλτούρα των πολιτών.

Το βασικό λοιπόν αίτημα της νέας περιόδου μαζί με την αναδιοργάνωση των νοσοκομείων είναι η μετάβαση από το τωρινό νοσοκεντρικό σύστημα στη συγκρότηση ενός ολοκληρωμένου πρωτοβάθμιου χώρου – συντονιστή. Αυτός περιλαμβάνει την εθνική οργάνωση της πρόληψης, τη διαχείριση των χρόνιων νοσημάτων και την περίθαλψη της καθημερινής τρέχουσας ανάγκης, παρέχοντας συνέχεια της διά βίου φροντίδας.

Ολες οι μονάδες του χώρου, Κέντρα Υγείας, ΤΟΜΥ, δημοτικά ιατρεία, κοινοπραξίες γιατρών αλλά και ιδιώτες πρέπει να συμμετάσχουν σε αυτά τα οργανωμένα δίκτυα ανά υγειονομική περιφέρεια με συνεργασία των τοπικών παραγόντων (αιρετός περιφερειάρχης, υπεάρχης, εκπρόσωπος του ΕΟΠΥΥ, εκπαιδευτικοί, εκπρόσωποι ασθενών κ.λπ.). Στην οργάνωση αυτού του ενιαίου πρωτοβάθμιου χώρου προφανώς περιλαμβάνονται όλοι οι εργαζόμενοι πέραν των γιατρών, νοσηλευτές, επισκέπτες υγείας, κοινωνικοί λειτουργοί, ψυχολόγοι κ.ά. που σήμερα λειτουργούν αποσπασματικά και άναρχα. Καθοριστική σε αυτή την κατεύθυνση είναι η ενεργοποίηση του μονοψώνιου του σχολάζοντος ΕΟΠΥΥ που μπορεί να επιβάλλει κανόνες σε συμβολαιακή σχέση με όλους τους γιατρούς -γενικούς και ειδικούς – της χώρας.

Ακόμα είναι σημαντικό να συνδυαστούν οι προσπάθειες μετασχηματισμού με παράλληλες αναπτυξιακές παρεμβάσεις άλλων υπουργείων, όπως το «Αντ. Τρίτσης», οικονομικές και ενεργειακές πρωτοβουλίες, ο ιατρικός τουρισμός, η μεταποίηση κ.λπ. με πολλαπλασιαστικές συνέργειες. Σε αυτές περιλαμβάνεται και η ουσιαστική ενίσχυση της εγχώριας φαρμακοβιομηχανίας με πολύ συγκεκριμένα μέτρα στήριξης και αναπτυξιακά κίνητρα, παράλληλα με την τήρηση καλών πρακτικών και θεραπευτικών πρωτοκόλλων στη συνταγογράφηση

Στο δύσκολο αλλά σημαντικό για το μέλλον αυτό εγχείρημα είναι προφανές ότι απαιτούνται συναινετικός σχεδιασμός, διακομματικές συμμαχίες και ταχεία υλοποίηση χωρίς πολυετείς άγονες αντιδικίες – όπως στο Ελληνικό – για τα οργανωτικά και τη χρηματοδότηση. Ωστόσο ο χώρος των ανθρώπων της Υγείας στη ΝΔ δεν φαίνεται να εκπέμπει προθέσεις ουσιαστικών μεταρρυθμιστικών τομών, ενώ το υπουργείο περιορίζεται, πέραν της διαχείρισης της πανδημίας, σε ελάσσονες παρεμβάσεις εξωραϊσμού, όπως η προώθηση της «μεγάλης ιδέας» των ΣΔΙΤ. Ο χώρος του ΣΥΡΙΖΑ μετά το εμμονικό ναυάγιο των ΤΟΜΥ και τον ασφυκτικό κρατικιστικό εναγκαλισμό του Δημοσίου (ΕΣΥ και ΕΟΠΥΥ) δρομολογεί ξανά μια πολωτική αντιπαράθεση επί παντός εις πείσμα των καιρών.

Για το μεταρρυθμιστικό διαρκές σαράντα χρόνων του εγχώριου συστήματος Υγείας η εκάστοτε πρώτη κυβερνητική περίοδος είναι σημαντική. Η τωρινή εμπειρία της πανδημίας κάνει αυτή την παρέμβαση καθοριστική.

Ο Αντώνης Δημόπουλος είναι πρώην γενικός γραμματέας του υπουργείου Υγείας