Το σκοτεινό πρόσωπο {LF}του ΣΥΡΙΖΑ

Οι Ινδιάνοι Τσερόκι έχουν έναν μύθο. Ολοι οι άνθρωποι, λέει, έχουν μέσα τους δυο λύκους που παλεύουν. Ο ένας είναι βίαιος και άγριος, ο άλλος ταπεινός και συμπονετικός. Εκείνος που ταΐζουν περισσότερο επικρατεί. Πάνω σε αυτόν τον μύθο στηρίχθηκε μια σκοτεινή μεταφυσική σειρά του Netflix, το «Κουρόν». Εκεί, σε μια μικρή επαρχιακή πόλη της Βόρειας Ιταλίας, οι πάντες κινδυνεύουν να αποκτήσουν alter ego. Δεύτερους εαυτούς που σκοτώνουν έναν προς έναν τους χαρακτήρες αφού πρώτα έχουν τραφεί από τις αδυναμίες τους. Στην περίπτωση του alter ego του Αλέξη Τσίπρα, του Νίκου Παππά, τα πράγματα είναι εξίσου περίπλοκα. Θα ήταν κανείς πολιτικά αφελής αν υιοθετούσε το παραπάνω σεναριακό εύρημα για να περιγράψει τον συριζαίο αρχηγό σαν τον καλό λύκο και τον στενότερο συνεργάτη του, από τότε που ανέλαβε τα ηνία του κόμματος, ως τον κακό. Θα ήταν ωστόσο ρεαλιστής εφόσον αντιλαμβανόταν ότι οι δυο τους αποτελούν πλευρές της ίδιας πολιτικής προσωπικότητας, του συριζαϊκού εαυτού. Ποια είναι όμως η παππική πτυχή αυτού;

Εξ απορρήτων. Μια αναδρομή στις κομβικές στιγμές της καριέρας του πρωταγωνιστή των ημερών – πριν ακουστεί ο ίδιος να την αφηγείται στο ηχητικό του Μιωνή ή την εξιστορήσει ο Καλογρίτσας σε μια μηνυτήρια αναφορά – τη σκιαγραφεί. Μέχρι το 2015, που εξελέγη για πρώτη φορά βουλευτής, ο Παππάς ήταν ο διευθυντής του πολιτικού γραφείου του Τσίπρα. Ο φίλος που τον γνώρισε στα φοιτητικά του χρόνια στη Νεολαία του Συνασπισμού και τον κάλεσε να αφήσει τη Σκωτία – όπου ζούσε για μια ενδεκαετία – προκειμένου να γυρίσει στην Αθήνα και να γίνει ο εξ απορρήτων του.

Στο ευρύ κοινό, πάντως, έγινε γνωστός χάρη στον Βαγγέλη Βενιζέλο το 2013. Ενα βράδυ εκείνης της χρονιάς στη Βουλή ο τότε πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ κατηγόρησε πολλές φορές ονομαστικά τον διευθυντή του γραφείου του αρχηγού του ΣΥΡΙΖΑ ότι είχε το στικάκι με τη Λίστα Λαγκάρντ στην κατοχή του και πως διέδιδε ψευδώς στα δημοσιογραφικά πηγαδάκια ότι μέσα σε αυτήν περιλαμβάνονταν συγγενείς του Βενιζέλου. Οι μυημένοι στα εσωκομματικά της Κουμουνδούρου υποστήριζαν την ίδια περίοδο πως επρόκειτο για το στέλεχος των ειδικών αποστολών, αυτό που είχε αναλάβει δηλαδή να προσεγγίσει δυσαρεστημένους πράσινους βουλευτές ώστε να τους προσηλυτίσει στον αριστερό ριζοσπαστισμό.

Η εμβληματική στιγμή, βέβαια, στην πορεία του είναι ο νόμος του για τις τηλεοπτικές άδειες – που του χάρισε την προσωνυμία «υπουργός καναλάρχης» και του οποίου το πιο κρίσιμο για την Κουμουνδούρου στοιχείο κρίθηκε αντισυνταγματικό στο ΣτΕ. Το ανώτατο δικαστήριο αποφάσισε το 2016 πως το ΕΣΡ ήταν το μόνο αρμόδιο για να διοργανώσει τον διαγωνισμό – ο οποίος είχε πλασαριστεί από την κυβερνώσα Αριστερά ως η μητέρα των μαχών κατά της διαπλοκής – , άρα κακώς έγινε με πρωτοβουλία του αρμόδιου υπουργού.

Οι αρμοί της εξουσίας. Οι χειρισμοί του, όπως κι η έκβαση της υπόθεσης, είχαν συμπυκνώσει με τον πιο παραστατικό τρόπο την αντίληψη του ΣΥΡΙΖΑ για τους θεσμούς – ή για να το πούμε στην αργκό του κόμματος: για τους αρμούς της εξουσίας που έπρεπε να ελεγχθούν – προτού αρχίσουν να την επιβεβαιώνουν μαρτυρίες ανθρώπων που είτε συνεργάστηκαν με το κόμμα, είτε προσεγγίστηκαν για να το βοηθήσουν. Στη συγκεκριμένη αποστολή, ο έλεγχος των επάρατων καναλιών που το αριστερό κλισέ θέλει να διαβρώνουν τις συνειδήσεις του λαού απέτυχε με πάταγο. Η απόφαση του ΣτΕ καταγράφηκε ως η δεύτερη μεγάλη ήττα του ΣΥΡΙΖΑ μετά την υπογραφή του μνημονίου. Κι εκείνος αποσύρθηκε για λίγο από τη βιτρίνα. Χωρίς, ωστόσο, να χάσει τα προνόμια του νούμερο 2 στην κυβέρνηση, σύμφωνα πάντα με το κυβερνητικό ρεπορτάζ της εποχής.

Κατά τις διηγήσεις του Γιάνη Βαρουφάκη, ήταν ένας άνθρωπος με «γαλίφικο χαμόγελο». Αλλά και θιασώτης των «δραστικών λύσεων» για όποιον ταξινομούσε ως πολιτικό εχθρό. Στο βαρουφακικό πόνημα «Ενήλικοι στην αίθουσα», φέρ’ ειπείν, την περίοδο που το κόμμα του πορευόταν προς την εξουσία, δεν βρίσκει τις κλωτσιές αρκετά δραστικές για να βγει από τη μέση ο διοικητής της ΤτΕ Γιάννης Στουρνάρας.

Η παππική πλευρά του συριζαϊκού εαυτού, λοιπόν, δεν διστάζει να σπιλώσει αντιπάλους. Ούτε να μανιπουλάρει. Δεν έχει φραγμούς μπροστά στην κατάκτηση μιας απόλυτης, σχεδόν καθεστωτικής, εξουσίας. Και φαίνεται να νιώθει άνετα στον ρόλο του μαγαζάτορα με δραστηριότητες που δεν ταιριάζουν σε ένα νόμιμο μαγαζί.

Την πρώτη μέρα που έπαιξε στα μίντια η κασέτα Μιωνή στελέχη από το στενό τσιπρικό περιβάλλον στοιχημάτιζαν ότι ο αρχηγός τους θα στηρίξει τον Παππά. Το στοιχημάτιζαν επειδή, κατά τα λεγόμενά τους, δεν εντόπισαν ποτέ πραγματικό πρόβλημα μεταξύ τους. Η πρόσφατη εμφάνιση του Τσίπρα ενώπιον της συριζαϊκής ΚΟ τους δικαίωσε. Τόσο πανηγυρικά που ένας φαν του «Κουρόν» θα έλεγε πως ο καλός λύκος αφήνει τον κακό να επικρατήσει ελπίζοντας ο δεύτερος να ζήσει τη ζωή τους καλύτερα.