Ενήλικοι {LF}στο δωμάτιο

Ας ξεκινήσουμε από αυτά που οι ευρωπαίοι ηγέτες συμφωνούν. Πρώτον:  οφείλουν, όπως διαπίστωσαν στην τετράωρη τηλεσύνοδό τους πριν από τρεις εβδομάδες, να αποφασίσουν το συντομότερο δυνατό το Ταμείο Ανάκαμψης. Δεύτερον: συμφωνούν πως διαφωνούν στο μέγεθος του συνολικού πακέτου που αυτό θα μοιράσει, τα κριτήρια διανομής των πόρων στα κράτη-μέλη και το μείγμα επιδοτήσεων και δανείων. Με άλλα λόγια, η πρώτη Σύνοδος που θα κάτσουν γύρω από ένα πραγματικό τραπέζι στις Βρυξέλλες θα είναι μια κατά τη διάρκειας της οποίας θα κληθούν όλοι να αποδείξουν πως ανταποκρίνονται στον μπρικνερικό ορισμό της ενηλικότητας. Θα πρέπει, δηλαδή, να δεχθούν ορισμένους συμβιβασμούς, να παραιτηθούν από εξωφρενικές απαιτήσεις και να αποδεχθούν ότι δεν ανήκουν ολοκληρωτικά στον εαυτό τους. Θα είναι εύκολο; Ή θα βρεθούν και σε εκείνο το δωμάτιο ανήλικοι;

Αυτή η Σύνοδος θα πραγματοποιηθεί 17 με 18 Ιουλίου. Η πρόεδρος της Κομισιόν έχει πει ότι ελπίζει το ντιλ να κλείσει πριν η ΕΕ ξεκινήσει τις καλοκαιρινές διακοπές τον Αύγουστο. Τα λεφτά που η Ενωση σχεδιάζει να ρίξει προκειμένου να αντιμετωπίσει την οικονομική κρίση που ακολουθεί την υγειονομική είναι πολλά. Οσα προτείνει η Επιτροπή να περιλαμβάνονται στον αναθεωρημένο ευρωπαϊκό προϋπολογισμό της περιόδου 2021-2027, που θα είναι περίπου το 1,1% του ευρωπαϊκού ΑΕΠ, συν τα 750 δισ. του Ταμείου Ανάκαμψης, αγγίζουν το 1,85 τρισ. ευρώ.

Ο ΓΑΛΛΟΓΕΡΜΑΝΙΚΟΣ ΑΞΟΝΑΣ. Σύμφωνα με γάλλο αξιωματούχο, τον οποίο επικαλείται το διεθνές κανάλι της γαλλικής κρατικής τηλεόρασης, στην τελευταία τηλεδιάσκεψη των ηγετών υπήρξε πρόοδος και το κλίμα δεν ήταν συγκρουσιακό. Οπως επεσήμαινε η ίδια πηγή, μέσα σε λίγες εβδομάδες οι ευρωπαίοι κατόρθωσαν να μην αμφισβητεί κανείς τους την ιδέα του κοινού δανεισμού.  Υπάρχουν, βέβαια, και διπλωματικές πηγές που υποστήριξαν στο Reuters πως δεν επρόκειτο για μια χρήσιμη τηλεσύνοδο – παραδέχθηκαν όμως ότι «το κλίμα δεν ήταν ιδιαιτέρως αρνητικό». Η γαλλική αισιοδοξία αποτυπώνεται και στο ταξίδι του προέδρου Μακρόν στην Ολλανδία προ δύο εβδομάδων με στόχο να πειστεί ο Μαρκ Ρούτε να εγκαταλείψει την ομάδα της λιτότητας – παρότι εκείνος επιμένει να δηλώνει ότι δεν βλέπει λόγο να συμφωνήσουν μέσα στο καλοκαίρι.

Η Μέρκελ, από την άλλη, με φόντο τον πύργο Μέζεμπεργκ λίγο έξω από το Βερολίνο – όπου υποδέχθηκε τον Μακρόν -, απάντησε εμμέσως λέγοντας «αν υπάρχουν χώρες που εξακολουθούν να δείχνουν σκεπτικισμό, όλοι οι άλλοι συμφωνούμε πως πρέπει να βγούμε πιο ισχυροί από αυτή την κρίση». Ο γαλλογερμανικός άξονας λοιπόν, παρότι δεν βλέπει αλλαγή στάσης από Ολλανδία, Σουηδία, Δανία και Αυστρία, διακρίνει τη δυνατότητα μιας ευρωπαϊκής απάντησης στην κρίση. Και όλα δείχνουν πως εργάζεται εντατικά για αυτή.

Για το Bloomberg, παρεμπιπτόντως, εκείνο που απασχολεί περισσότερο τους Ολλανδούς, π.χ., είναι τα rebates – οι μειώσεις στη συνεισφορά τους στον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό της επόμενης επταετίας – παρά να προσαρμοστεί το Ταμείο Ανάκαμψης στις απαιτήσεις που αρθρώνουν δημοσίως.

ΟΙ «ΑΝΤΙΜΑΧΟΜΕΝΕΣ» ΠΛΕΥΡΕΣ. Για τους διαδρομιστές των Βρυξελλών η γερμανική προεδρία της ΕΕ, που άρχισε την 1η Ιουλίου, είναι ένας ακόμη λόγος εξαιτίας του οποίου μια αμοιβαία ικανοποιητική συμφωνία μεταξύ των 27 θεωρείται πιθανή. Ωστόσο, ορισμένοι από αυτούς δεν παραλείπουν να τονίσουν ότι τα στρατόπεδα είναι περισσότερα από δυο.

Δεν είναι μόνο τα γνωστά, Βόρειοι και Νότιοι. Για παράδειγμα, Γαλλία και Γερμανία στηρίζουν τις επιδοτήσεις μαζί με Ισπανία, Ιταλία, Πορτογαλία, Ελλάδα και Τσεχία. Η Γαλλία όμως μαζί με τις Αυστρία, Ιρλανδία, Δανία, Φινλανδία, Λουξεμβούργο, Ολλανδία, Σουηδία διαφωνούν με την πρόταση της Κομισιόν τα χρήματα να δοθούν με βάση την ανεργία της περιόδου 2015-2019, τον πληθυσμό και το κατά κεφαλήν ΑΕΠ κάθε χώρας. Το επιχείρημα είναι ότι έτσι θα ωφεληθούν χώρες με υψηλή ανεργία που δεν οφείλεται στον COVID-19. Θέλουν, αντίθετα, τα κριτήρια να σχετίζονται με τις επιπτώσεις του ιού στην οικονομία της κάθε δικαιούχου.

Παράλληλα, έχει σχηματιστεί  ένα γκρουπ ανατολικών χωρών που συμμερίζονται τη συγκεκριμένη ένσταση. Με διαφορετικά κίνητρα. Τσεχία, Λετονία, Λιθουανία, Σλοβακία, Εσθονία, Ουγγαρία και Ρουμανία φοβούνται ότι με την εν λόγω φόρμουλα θα επωφεληθούν περισσότερο από εκείνες οι χώρες του Νότου, οι οποίες όμως έχουν πλουσιότερες οικονομίες από τις δικές τους.

ΟΙ ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΕΣ. Τα εμπόδια, επομένως, δεν είναι μικρά. Σύμφωνα με τη μια ανάλυση, οι πιθανότητες να καταλήξουν οι ευρωπαίοι ηγέτες σε συμφωνία πριν από το τέλος του καλοκαιριού είναι πολύ μικρές, αφού σχεδόν όλα τα θέματα είναι ανοιχτά προς διαπραγμάτευση – κι η Ενωση δεν φημίζεται για τις γρήγορες αντιδράσεις της. Ο αντίλογος υποστηρίζει πως η Ανγκελα Μέρκελ έχει δεσμευτεί να επιτευχθεί λύση πριν από τον Αύγουστο – άρα η ηγέτιδα δύναμη, η χώρα πίσω από την οποία στοιχήθηκαν αρκετές φορές οι «προτεστάντες» του γκρουπ, βρίσκεται στη σωστή πλευρά της ιστορίας.

Το 2016 ο «Economist» αποκαλούσε την καγκελάριο η «απαραίτητη Ευρωπαία». Τέσσερα χρόνια αργότερα, εκείνη έχει την ιδανική ευκαιρία να πείσει και τους άπιστους για την αλήθεια της προσωνυμίας. Εξάλλου, ως «mutti» – «μαμά» όπως είναι το παρατσούκλι της στη Γερμανία – μπορεί να δασκαλέψει όποιον αντιδρά σαν ανήλικος.