Σε κάθε δύο θανάτους κρύβεται ένας τρίτος

Ηταν 1η Φεβρουαρίου όταν το «Εκόνομιστ» αφιέρωσε για πρώτη φορά το εξώφυλλό του στον κορωνοϊό. Κι αυτό που μπορεί να διαπιστώσει στο κύριο άρθρο του σχεδόν πέντε μήνες μετά είναι ένα και μόνο γεγονός: πόσο γρήγορα εξαπλώνεται η πανδημία παρά τις προσπάθειες ανάσχεσης της εξάπλωσης. Εκείνη την 1η Φεβρουαρίου ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας είχε μετρήσει 2.115 νέα κρούσματα. Στις 28 Ιουνίου τα ημερήσια κρούσματα ήταν 190.000. Κι όλα αυτά ενώ δεν βρισκόμαστε καν στο δεύτερο κύμα. Το πρώτο κύμα, παρατηρεί το βρετανικό περιοδικό, δεν έφυγε ποτέ. Από αυτό το πρώτο κύμα έχουν προσβληθεί δέκα εκατομμύρια άνθρωποι. Κρούσματα έχουν καταγραφεί παντού, με την εξαίρεση μόνο του Τουρκμενιστάν και της Βόρειας Κορέας. Και μπορεί χώρες όπως η Κίνα, η Ταϊβάν και το Βιετνάμ να έχουν συγκρατήσει την εξάπλωση του ιού, αλλού όμως, όπως στη Λατινική Αμερική, ο ιός θερίζει. Αλλες χώρες, όπως οι ΗΠΑ, μοιάζουν να χάνουν τον έλεγχο. Και αλλού, όπως στην Αφρική, η πανδημία βρίσκεται στην αρχική της φάση.

Πού βρίσκεται η Ευρώπη σε αυτήν τη χαρτογράφηση; Μάλλον σε μια ενδιάμεση κατάσταση. Αυτό όμως δεν αλλάζει το τελικό συμπέρασμα: τα χειρότερα δεν έχουν έρθει ακόμη. Ερευνα εξάλλου του ΜΙΤ σε 84 χώρες κατέληξε στο συμπέρασμα πως σε κάθε καταγεγραμμένο κρούσμα αντιστοιχούν 12 μη καταγεγραμμένα, ενώ σε κάθε δύο θανάτους που αποδίδονται στον κορωνοϊό θα πρέπει να προστεθεί ένας τρίτος που έχει αποδοθεί σε άλλα αίτια. Με τα σημερινά δεδομένα, λοιπόν, κι εφόσον δεν βρεθεί αποτελεσματική θεραπεία, ο συνολικός αριθμός των κρουσμάτων θα φτάσει από 200 έως 600 εκατομμύρια την άνοιξη του 2021, ενώ οι θάνατοι υπολογίζεται πως θα κυμανθούν από 1,4 έως 3,7 εκατομμύρια. Οχι πως οι υπόλοιποι θα μπορούν να κοιμούνται ήσυχα: περισσότερο από το 90% του παγκόσμιου πληθυσμού, λένε οι ειδικοί, θα είναι ευάλωτο στον ιό – ποσοστό που θα γίνει ακόμη μεγαλύτερο εάν αποδειχθεί προσωρινή η ανοσία.

Θα εξελιχθούν πραγματικά έτσι τα πράγματα; Εξαρτάται από τον τρόπο που θα διαχειριστούν οι κοινωνίες το πρόβλημα. Τα νέα εδώ είναι καλύτερα. Οι επιδημιολόγοι ξέρουν πώς μπορούν να σταματήσουν τον Covid-19. Δεν είναι πολλοί οι τρόποι. Η κοινωνική αποστασιοποίηση, τα τεστ, η ιχνηλάτηση και, αν αποτύχουν όλα αυτά, η καραντίνα. Δεν υπάρχει αμφιβολία επίσης πως χάρη στην έρευνα έχουν γίνει βήματα και στο πεδίο της θεραπείας – οι πρώτες από αυτές τις θεραπείες είναι ήδη διαθέσιμες, αν και για τον μαζικό εμβολιασμό θα πρέπει να περιμένουμε στην καλύτερη περίπτωση μήνες. Ηδη πάντως έχουμε γίνει πιο σοφοί και στον τομέα της περίθαλψης. Τώρα οι γιατροί ξέρουν πως οι αναπνευστήρες και η παροχή οξυγόνου δεν είναι το πρώτο πράγμα που πρέπει να κάνουν. Και ίσως αυτό εξηγεί γιατί οι ασθενείς που χρειάστηκε να εισαχθούν στις Μονάδες Εντατικής Θεραπείας μειώθηκαν στη Βρετανία από 12% στα τέλη Μαρτίου στο 4% στα μέσα Μαΐου.

Αξιοσημείωτη προσαρμογή έδειξε και η οικονομία – αν και 39 χώρες προβλέπεται να χάσουν ως και το 10% του ΑΕΠ τους. Η άσκηση προσαρμογής δεν έχει ωστόσο τελειώσει ακόμη. Ο κορωνοϊός και η ταχύτατη εξάπλωσή του είναι ακόμη εδώ. Πολλοί άνθρωποι ακόμη θα ασθενήσουν και κάποιοι από αυτούς θα πεθάνουν. Για το «Εκόνομιστ» το τελικό συμπέρασμα είναι ένα: πολλοί από εμάς έχουν πάψει να ασχολούνται με την πανδημία. Η πανδημία όμως δεν έχει πάψει να ασχολείται μαζί μας.