Ενα «έγκλημα» για τη βιογραφία του Μπέκετ

Στα μισά του βιβλίου της «Parisian Lives», αφιερωμένου στα παρασκήνια της συγγραφής των βιογραφιών του Σάμιουελ Μπέκετ (1978) και της Σιμόν ντε Μποβουάρ, η αμερικανίδα βιογράφος Ντίρντρεϊ Mπερ ομολογεί ένα έγκλημα. Για χρόνια προσπαθούσε να πάρει στα χέρια της τα γράμματα του Σάμιουελ Μπέκετ προς τον Τόμας ΜακΓκρίβι, καθώς πίστευε ότι μέσα τους βρισκόταν η απάντηση στο ερώτημα για ποιον λόγο ο Μπέκετ έφυγε από την Ιρλανδία τον Οκτώβριο του 1937 και μετακόμισε στη Γαλλία. Αδραξε την ευκαιρία όταν οι ανιψιές του ΜακΓκρίβι τής επέτρεψαν να τα διαβάσει υπό αυστηρές συνθήκες. Οταν βρέθηκε μπροστά στο πολυπόθητο υλικό ήξερε ότι οι ώρες που της είχαν διαθέσει οι κληρονόμοι δεν επαρκούσαν για να αντιγράψει όλα όσα χρειαζόταν. «Πήρα τη μοναδική ανέντιμη απόφαση της επαγγελματικής μου ζωής» παραδέχεται. Διάλεξε ορισμένες επιστολές και τις έβαλε στην τσάντα της. Την επομένη τις επέστρεψε χωρίς να υποστεί συνέπειες. Είχε ρισκάρει για να βγάλει λαβράκι και η δεκαετής εμπειρία της στη δημοσιογραφία τής είχε προσφέρει το know how.

Η Μπερ είχε επιλέξει τον Μπέκετ για τη διπλωματική της εργασία στο Πανεπιστήμιο Κολούμπια. Το πρώτο της μέλημα ήταν να επικοινωνήσει με τον ίδιο, ζητώντας του την άδεια για να γράψει τη βιογραφία του. Κι ενώ η αρχική του απάντηση ήταν αποθαρρυντική – «η ζωή μου είναι βαρετή και χωρίς ενδιαφέρον» -, εν συνεχεία τής πρότεινε να τη συναντήσει στο Παρίσι και να της δώσει τις πληροφορίες που χρειαζόταν. Τον Νοέμβριο του 1971 η Μπερ βρέθηκε ενώπιος ενωπίω με τον σπουδαίο συγγραφέα. «Δεν θα σας βοηθήσω ούτε θα σας εμποδίσω. Οι φίλοι και η οικογένειά μου θα σας βοηθήσουν και οι εχθροί μου θα σας βρουν αρκετά σύντομα» της είπε. Και κάπως έτσι ξεκίνησε μια σειρά από σκωτσέζικα ντους. Τη μία μέρα περνούσε χρόνο μαζί της, της έδινε επαφές με ανθρώπους του κύκλου του και της επέτρεπε να ρωτά ό,τι ήθελε. Και την επομένη εξαφανιζόταν χωρίς να αφήνει ίχνη. Οταν τελικά επέστρεψε, της έθεσε αυστηρούς κανόνες. Στις συναντήσεις τους είχε θέση μόνο η μνήμη της Μπερ. Ούτε ηχογραφήσεις ούτε σημειώσεις. Κι ενώ εκείνος τελικά δεσμεύθηκε απέναντί της λέγοντας της ότι «ο λόγος μου είναι συμβόλαιο», δεν συνέβη το ίδιο με τους φίλους του που την παίδεψαν πολύ με παράλογες απαιτήσεις έως ότου εξασφαλίσει τις πληροφορίες που χρειαζόταν. «Πέρασα πολλά εξαντλητικά βράδια καθισμένη σε ένα μπαρ, προσπαθώντας να αποτραβηχτώ από έναν μεθυσμένο ιρλανδό ποιητή, ηθοποιό, θεατρικό συγγραφέα, δημοσιογράφο ή καθηγητή» θυμάται.

Οταν το βιβλίο κυκλοφόρησε, η Μπερ υποστηρίζει ότι οι αμερικανοί διανοούμενοι ένιωσαν δυσφορία που μια γυναίκα καταπιάστηκε με έναν σοβαρό συγγραφέα και ένας δημοσιογράφος έφτασε να τη ρωτήσει πόσες φορές κοιμήθηκε με τον Μπέκετ για να εξασφαλίσει το υλικό. Παρά τις όποιες δυσκολίες ωστόσο, εκείνη δεν ξεχνά τον ίδιο τον συγγραφέα σημειώνοντας στο «Parisian Lives»: «Εχω γνωρίσει πολλούς αξιότιμους ανθρώπους καθ’ όλη τη μακρά επαγγελματική μου ζωή, αλλά κανείς δεν είχε την ακεραιότητα του Μπέκετ. Ο λόγος του ήταν όντως συμβόλαιο».