Οι τέσσερις σωματοφύλακες της Λίβερπουλ

Γουίλιαμ Σπίρμαν: απόφοιτος του Χάρβαρντ ο οποίος εργάζεται στον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Πυρηνικής. Τιμ Γουάσκετ, αστροφυσικός, ειδικός στην κωδικοποίηση. Ντάφιντ Στιλ: πρωταθλητής στο σκάκι. Και Ιαν Γκράχαμ, με διδακτορικό στη θεωρητική φυσική από το Πανεπιστήμιο του Καίμπριτζ.

Οι τέσσερις σωματοφύλακες της Λίβερπουλ, οι αφανείς ήρωες των Κόκκινων στην πορεία προς την κατάκτηση του τίτλου στην Πρέμιερ Λιγκ που όμως δεν δικαιούνται μετάλλιο. Στέκονται στην καντίνα του Μέλγουντ, το προπονητικό κέντρο των πρωταθλητών, μακριά από τους παίκτες και τα μέλη του προπονητικού σταφ. Ξεχωρίζουν από το παλιομοδίτικο στυλ τους το οποίο αποτελεί συνήθως αφορμή για σχόλια.

Είναι οι άνθρωποι που προσπαθούν να αποκωδικοποιήσουν τα μυστικά του ποδοσφαίρου και θεωρούνται εν μέρει υπεύθυνοι για τη μετατροπή των Κόκκινων σε ποδοσφαιρική μηχανή που απειλεί να σπάσει όλα τα ρεκόρ πρωταθλήματος.

Πληθώρα δεδομένων

Ο Γουόσκετ εξήγησε τους μηχανισμούς που χρησιμοποιεί σε πρόσφατη διάλεξή του στο Royal Institution. «Ο πρωταρχικός στόχος του ποδοσφαίρου είναι τα γκολ και είναι καθήκον μας να μετατρέψουμε κάθε δράση που λαμβάνει χώρο στο γήπεδο – κάθε πάσα, κάθε εκτέλεση πλαγίου, κάθε σουτ – σε πιθανότητα για γκολ».

«Για περίπου 200 παιχνίδια ανά Σαββατοκύριακο λαμβάνουμε δεδομένα που περιλαμβάνουν κάθε μπάλα που αγγίζεται στο παιχνίδι. Κάθε φορά που ένας παίκτης δίνει πάσα το σημειώνουμε στο γήπεδο. Περίπου κάθε δευτερόλεπτο υπάρχει και μία νέα πάσα.

Για κάθε παιχνίδι λαμβάνουμε περίπου 2.000 περιστατικά αγγίγματος της μπάλας. Και αυτό μας λέει τη θέση του παίκτη που κάνει πάσα. Αυτό που δεν μας λέει όμως είναι πού βρίσκονται οι άλλοι παίκτες τη στιγμή της πάσας».

Από τη συλλογή στοιχείων μέσω των καμερών οι επιστήμονες έχουν στο τέλος μια βάση δεδομένων με 1,5 εκατομμύρια σημεία τα οποία δείχνουν την αξία του γκολ για κάθε παίκτη και κάθε θέση μέσα στον αγωνιστικό χώρο.

Σύμφωνα με τον Γκράχαμ η τεχνολογία που χρησιμοποιείται είναι όμοια με αυτή για την παρακολούθηση των πυραύλων αλλά είναι πιο εύκολη για να εφαρμοστεί σε ένα άτομο.

Οι επιστήμονες της Λίβερπουλ αναλύουν την κάθε λεπτομέρεια, τις πιθανότητες στο σκοράρισμα ανάλογα με μια φάση.

«Αυτό με το οποίο είμαι πραγματικά παθιασμένος είναι το ρίσκο που παίρνει ένας παίκτης στην πάσα και η ανταμοιβή που έχει. Κάποιοι από τους καλύτερους παίκτες στον κόσμο έχουν μερικά από τα χαμηλότερα ποσοστά ολοκλήρωσης της πάσας γιατί αναλαμβάνουν μεγαλύτερο ρίσκο». Με άλλα λόγια, τα υψηλά ποσοστά στις σωστές πάσες δεν σημαίνει αυτόματα πως ο παίκτες είναι οι καλύτεροι στο γήπεδο.

Ο Γκράχαμ λέει πως λατρεύει τις πάσες που τρυπούν την άμυνα και εξουδετερώνουν τέσσερις ή πέντε αμυντικούς. «Ενας παίκτης που μπορεί να βγάλει τις μισές απ’ αυτές τις πάσες είναι ένας μέσος παγκόσμιας κλάσης».

Με βάση το μοντέλο του Γκράχαμ η Λειψία απέκτησε τον Ναμπί Κεϊτά από τη Ζάλτσμπουργκ για να καταλήξει ο άσος από τη Γουινέα στους Κόκκινους.

Αγαστή συνεργασία

Λάτρης αυτών των αναλύσεων είναι ο ιδιοκτήτης της Λίβερπουλ Τζον Χένρι. «Ο Τζον είναι κάποιος που μπόρεσε να κερδίσει χρήματα χρησιμοποιώντας αλγοριθμικό μυαλό για να πάρει σύνολα δεδομένων και να βρει τρόπους για να προβλέψει το μέλλον», λέει ο Τζο Γιανουσέφσκι ο οποίος συνεργάστηκε με τον Χένρι στους Red Sox και στη Λίβερπουλ.

Ο Σπίρμαν, ο οποίος προσλήφθηκε το 2018 χρησιμοποιεί από την πλευρά του μαθηματικές συναρτήσεις για να γράψει πιο ρεαλιστικά μοντέλα σχετικά με τον τρόπο που μια ομάδα μπορεί να ελέγξει ένα παιχνίδι. Το αποκαλεί δυναμικό έλεγχο αγωνιστικού χώρου και βαθμολογεί τις ευκαιρίες για γκολ.

Το κλειδί της επιτυχίας της Λίβερπουλ είναι η ικανότητα του συλλόγου να συνεργάζονται άψογα όλα τα τμήματά του, σε αντίθεση με άλλες ομάδες στις οποίες ο προπονητής προστατεύει τον τομέα του.

«Επειδή η μαθηματική μοντελοποίηση είναι νέα και το ποδόσφαιρο είναι πολύ συντηρητικό άθλημα είναι δύσκολο να το ξεπεράσεις και κατανοητό για έναν προπονητή που έχει εκατοντάδες άλλα πράγματα για τα οποία πρέπει να ανησυχεί να πει «Ξέρεις, δεν με ενδιαφέρει όλο αυτό», εξηγεί ο Γκράχαμ. Ο ανοιχτόμυαλος Κλοπ όμως του επέτρεψε να του εξηγήσει το μοντέλο και όπως φάνηκε, το κατάλαβε, το εκτίμησε και στο τέλος έδρεψε δάφνες.

Η κατάκτηση του τίτλου από τη Λίβερπουλ έχει προκαλέσει ντελίριο ενθουσιασμού από τους οπαδούς της που αψηφούν τα μέτρα υγιεινής για να πανηγυρίσουν, γεγονός που καταδικάζει και το κλαμπ. Η ηγεσία του συλλόγου βρίσκεται σε συζητήσεις με την κυβέρνηση ώστε να εορταστεί η κατάκτηση του τίτλου στην αρχή της νέας σεζόν, τον Σεπτέμβριο. Ωστόσο μέχρι τότε η Λίβερπουλ ίσως να μην αγωνιστεί ξανά στο Ανφιλντ αν οι οπαδοί της δεν σταματήσουν να κάνουν πάρτι στους δρόμους.