Ηταν αλλιώς «τα πάντα όλα»…

Φεύγουν ένας ένας οι ήρωες των δεκαετιών του 1970 και του 1980, παίκτες, προπονητές και παράγοντες που σημάδεψαν τη γενιά μου. Ο τελευταίος που έφυγε αυτή την εβδομάδα ήταν ο Νίκος Αλέφαντος που θα λείψει και στους φίλους και στους εχθρούς του: κηδεύεται σήμερα. Ηταν 83 χρόνων, δεν είχε ποτέ του μεγάλα προβλήματα υγείας. Καμάρωνε για την υπέροχη φυσική κατάστασή του και τις αντοχές του γιατί γυμναζόταν καθημερινά – έτρεχε πολύ και έλεγε ότι ο κάθε προπονητής έχει την υποχρέωση να είναι καλογυμνασμένος, γιατί «τι παράδειγμα θα έδινε στους ποδοσφαιριστές του, έτσι και εμφανιζόταν χοντρός και με τα πουκάμισα έξω από το παντελόνι;».

Αδικο

Η φυγή του στάθηκε αφορμή για να γραφτούν πολλές καταπληκτικές ιστορίες – ο Αλέφαντος είχε δεκάδες αμίμητες, το γνωρίζω γιατί παλιότερα πολλές τις είχα γράψει κι εγώ. Και είχε βέβαια και πολλές ατάκες, εκατοντάδες ατάκες, που πέρασαν στην ιστορία του ποδοσφαίρου μας. Το «γιατί δεν βγαίνει ο Δούρος στο τηλέφωνο;» που έχει πει στην εκπομπή της Ελλης Στάη, το «καλώς τα παιδιά 3-0» ως προγνωστικό για ένα Ολυμπιακός – ΠΑΟΚ που τελικά τέλειωσε 1-2, το «είστε όλοι Σπαρτιάτες κι Αθηναίοι ταυτόχρονα» που είχε πει στα αποδυτήρια του Πανιώνιου, το «παραδίδω μαθήματα» που φώναζε σκαρφαλωμένος στα κάγκελα του γηπέδου του Ιωνικού, το «τώρα σε αδίκησα» που έχει πει στον Ντανιέλ Μπατίστα όταν τον έκανε αλλαγή, «το μάθε μπαλίτσα από τον άρχοντα» ως απάντηση σε ερώτηση του δημοσιογράφου της ΕΡΤ Γιώργου Λυκουρόπουλου, το «Γκαζοζέν και Τιτίκα», χαρακτηρισμοί του για παίκτες όπως ο μεγάλος Ολεγκ Προτάσοφ, ανήκουν στην ανθολογία των στιγμών του ελληνικού ποδοσφαίρου. Πολλοί φοβάμαι πως τον μακαρίτη όλοι θα τον θυμούνται κυρίως για αυτές. Και θα ήταν κομμάτι άδικο.

Σεβασμός

Εχω γράψει πολλές ιστορίες για τον «Αλέ» τον οποίο γνώριζα και προσωπικά – η σχέση μας έχει περάσει από σαράντα κύματα. Κάποια στιγμή σταμάτησα την προβολή των ιστοριών του γιατί κατάλαβα πως είχε γίνει λιγάκι δέσμιός τους. Πολλά από όσα έχει πει (τα περισσότερα…) ήταν αυθεντικά και ειλικρινή – πολλά άλλα όμως τα είπε γιατί τον τσίγκλιζαν όσοι είχαν καταλάβει πως του ήταν αδύνατο να απαρνηθεί τον τηλεοπτικό φακό. Οι τηλεοπτικοί καυγάδες του το 2008 π.χ. με τον Αγγελο Χαριστέα, ένα ήσυχο και σοβαρό παλικάρι που ποτέ δεν θα του φερόταν ανάγωγα, έγιναν σε πανελλήνια σύνδεση για τη χαρά της AGB – το ποδόσφαιρο μικρή σχέση είχε. Δεν μου άρεσε να βλέπω τον προπονητή Αλέφαντο, αυτό το παλικάρι για το οποίο τραγουδούσαν το 1986 τα Παιδιά από την Πάτρα, να προσκαλείται σε εκπομπές μόνο και μόνο για να κάνει ομοφοβικά σόου, να τα βάζει με πολιτικούς, να συμπεριφέρεται σαν μονίμως αγανακτισμένος ενώ δίπλα του διάφοροι χαχάνιζαν ή πανηγύριζαν έχοντας στο μυαλό τους την τηλεθέαση. Τον σεβάστηκαν πραγματικά μόνο τα παιδιά του Τηλεάστυ που τον φιλοξενούσαν μόνιμα: τον παρακολουθούσαν προσεχτικά, του έκαναν καλές ερωτήσεις, του έδειχναν σεβασμό. Πολλοί άλλοι ήθελαν από αυτόν μόνο μια ευκαιρία για νέες ατάκες – κι έτσι χρόνια πριν αποφάσισα να σταματήσω να γράφω τις ιστορίες του.

Πάθος

Τώρα που έφυγε θα ήθελα πιο πολύ από πρωταγωνιστή ιστοριών και παραγωγό ιστορικών φράσεων να θυμόσαστε τον Αλέφαντο για δυο πράγματα: για το μεγάλο πάθος με το οποίο έζησε τη ζωή του και για την αγάπη του για ένα ποδόσφαιρο που η τακτική είναι πάνω από όλα κι ο προπονητής είναι «ένας άρχοντας από τον οποίο πρέπει κανείς να μάθει μπαλίτσα».

Αυθεντικός

Με όποιον και με ό,τι είχε ασχοληθεί ο Αλέφαντος το έκανε με πάθος. Ενιωθε ότι ήταν έτοιμος να αναλάβει πάλι τον Ολυμπιακό από τη μέρα που έφυγε από του Ρέντη για τρίτη φορά. Καμάρωνε για τα περάσματά του από τον Πανιώνιο και θεωρούσε τιμή του ότι έχει δουλέψει σε όλες ομάδες της Ελλάδας – εκτός από τον Παναθηναϊκό και τον Αρη. Ζούσε για να αντιμετωπίζει τον Ντούσαν Μπάγεβιτς που τον θεωρούσε ως τον εκλεκτό των δημοσιογράφων, ενώ αυτός ήταν αδικημένος. Λαχταρούσε να κάνει κριτική στο Μουρίνιο ή στον Γκουαρντιόλα: μιλούσε για αυτούς σαν να τους συναντούσε κάθε μέρα στον Πανελλήνιο. Ηταν επίσης πιστός στους φίλους του: στον «Ξόρκια» του οποίου η κραυγή («Αλέφαντοοοοοος») νομίζω πως ακόμα ακούγεται στο γήπεδο της Νέας Σμύρνης, στον γιατρό Ραλάτο – «τον καλύτερο του σύμπαντος», στον Νίκο Αναστόπουλο, που τον πρωτοπήγε στον Ολυμπιακό. Οποια κι αν ήταν η απαίτησή του (ποιος ποτέ θα ξεχάσει το θρυλικό «ντιμπέι ρε») η έκφρασή της ήταν απόλυτη και σχεδόν μανιακή. Οποια κι αν ήταν η εικόνα του κανείς δεν μπορεί να τον κατηγορήσει ότι ήταν ψεύτικη. Είτε φορώντας τα πάνινα γούρικα παπούτσια στο παγωμένο Καυτατζόγλειο, είτε κοουτσάροντας με το θρυλικό ριγέ κοντομάνικο, είτε βγαίνοντας στην τηλεόραση με φόρμες, είτε κάνοντας μαθήματα τακτικής χρησιμοποιώντας το σουμπούτεο στο Τηλεάστυ, ο Αλέ ήταν αυθεντικός – ακόμα και μακριά από τις ιστορίες και τις ατάκες του.

Oλα

Θα μπορούσε να υπάρξει ένας Αλέφαντος τώρα; Οχι φυσικά. Ο Αλέφαντος ερχόταν από μια εποχή που οι άνθρωποι (κι όχι μόνο αυτοί του ποδοσφαίρου) δεν μετρούσαν πολύ τα λόγια τους. Πίστευε πως είναι χρέος ενός άντρα να υπερασπίζεται δημόσια και με κάθε τρόπο τον εαυτό του. Δεν φοβόταν να τσαλακωθεί για τον απλούστατο λόγο ότι δεν ήταν ποτέ σιδερωμένος. Πίστευε ότι κανείς δεν θα είχε τη δύναμη να τον κοιτάξει στα μάτια, αν αυτός δήλωνε και εξηγούσε στον κόσμο ότι τον αδίκησε. Την τελευταία φορά που έφυγε από τον Ολυμπιακό, Μάιο του 2004, κανένας από τους τότε παράγοντες της ομάδας δεν τόλμησε να του κοινοποιήσει την απόφαση της απόλυσής του. Ο ίδιος έμαθε το δυσάρεστο από τον αρχηγό τότε Πρέντραγκ Τζόρτζεβιτς. Στην τελευταία προπόνηση που έκανε πριν από τις καλοκαιρινές διακοπές τον φώναξε ο αρχηγός του Ολυμπιακού και τον ευχαρίστησε για τις πολύτιμες συμβουλές του: «Σε ευχαριστούμε για όλα κύριε Νίκο και καλές διακοπές» του είπε βοηθώντας τον να περάσει στην ιστορία ως ο πρώτος τεχνικός που έμαθε ότι φεύγει από τους παίκτες του! Οι παράγοντες της ομάδας δεν τολμούσαν να του ανακοινώσουν το αντίο από τον φόβο μην τους πιάσει στο στόμα του. Σήμερα παράγοντες που να έχουν τέτοια προβλήματα δεν υπάρχουν. Κάθε προπονητής μαθαίνει να μιλάει, πριν ασχοληθεί με ασκήσεις τακτικής. Και παίκτες να πουν στον προπονητή τους «καλό καλοκαίρι και αντίο» δεν βρίσκεις. Ενώ τον καιρό του Αλε όλα αυτά ήταν καθημερινά και μάλλον διαφορετικά. Ηταν αλλιώς «τα πάντα όλα», όπως έλεγε…