Παρέλαση ενόψει δημοψηφίσματος

Συνολικά 7.176 νέα κρούσματα και 154 νέους θανάτους εξαιτίας του κορωνοϊού ανακοίνωσε χθες η Ρωσία, ανεβάζοντας τον συνολικό απολογισμό της στα 606.881 κρούσματα – τον τρίτο υψηλότερο αριθμό παγκοσμίως – και τους 8.513 νεκρούς. Ο ίδιος ο Βλαντίμιρ Πούτιν είχε παραδεχθεί προχθές πως «η μάχη κατά της επιδημίας συνεχίζεται». Με την οικονομία όμως σε ελεύθερη πτώση εξαιτίας των χαμηλών τιμών του πετρελαίου και του παρατεταμένου lockdown, η δημοτικότητα του ρώσου προέδρου έχει πέσει στο 59%, το χαμηλότερο επίπεδο από το 1999. Και σήμερα ξεκινάει στη Ρωσία – η ψηφοφορία θα διαρκέσει μία εβδομάδα – το δημοψήφισμα για τη συνταγματική μεταρρύθμιση που θα του επιτρέψει μεταξύ άλλων να παραμείνει για δύο επιπλέον θητείες στην προεδρία, πέραν του 2024. Σε αυτό το πλαίσιο επιθεώρησε χθες ο Πούτιν στην Κόκκινη Πλατεία μία θεαματική στρατιωτική παρέλαση για την 75η επέτειο της νίκης επί των ναζιστικών δυνάμεων.

Η παρέλαση επρόκειτο κανονικά να διεξαχθεί, όπως πάντα, στις 9 Μαΐου -με προσκεκλημένους, μεταξύ πολλών άλλων, τους προέδρους της Γαλλίας και της Κίνας. Καθυστέρησε λόγω πανδημίας, αν και πολλοί θεωρούν «ανεύθυνη», δεδομένης της επιδημιολογικής κατάστασης στη Ρωσία, και τη χθεσινή πραγματοποίησή της, καταγγέλλοντας πως σχεδιάστηκε έτσι ώστε να εξάρει την εικόνα του Πούτιν, και το πατριωτικό αίσθημα των πολιτών, ενόψει του δημοψηφίσματος. Το παρών στο πλευρό του ρώσου προέδρου έδωσαν κάπου 10 ηγέτες, στην πλειονότητά τους από πρώην σοβιετικές χώρες, καθώς και οι ηγέτες της Σερβίας και της Βοσνίας – Ερζεγοβίνης: ο πρόεδρος του Κιργιστάν αναγκάστηκε να ματαιώσει τελευταία στιγμή τη συμμετοχή του, καθώς διαγνώσθηκαν θετικοί δύο αξιωματούχοι που τον συνόδευσαν στη Μόσχα.

Εθελοντές μοίραζαν μάσκες και γάντια στην Κόκκινη Πλατεία, καλώντας τους υψηλούς προσκεκλημένους να αφήνουν μία κενή θέση ανάμεσά τους. Ο ίδιος ο Πούτιν δεν φορούσε μάσκα, όμως όλοι όσοι τον περιέβαλαν είχαν ελεγχθεί για τον ιό – ανάμεσά τους και βετεράνοι του Πολέμου, που είχαν τεθεί προκαταβολικά σε προληπτική καραντίνα σε θέρετρο εκτός της Μόσχας. Χιλιάδες πολίτες όμως αψήφησαν τις κρατικές οδηγίες να παρακολουθήσουν τους εορτασμούς από την τηλεόραση και συνωστίστηκαν προκειμένου να δουν τα τεθωρακισμένα, το πυροβολικό, τους εκτοξευτήρες διηπειρωτικών βαλλιστικών πυραύλων, τα βομβαρδιστικά και 14.000 στρατιώτες να παρελαύνουν.

Ο ρώσος πρόεδρος υιοθέτησε αυτή τη φορά έναν συμφιλιωτικό τόνο έναντι της Δύσης – την οποία είχε κατηγορήσει την περασμένη εβδομάδα για ιστορικό «αναθεωρητισμό» σε βάρος της Ρωσίας. Η χώρα του ποτέ δεν θα ξεχάσει τη συμβολή των συμμάχων της ΕΣΣΔ, περιλαμβανομένου και του ανοίγματος ενός δεύτερου μετώπου το 1944, τόνισε, καλώντας τη διεθνή κοινότητα σε ενότητα. Παράλληλα, βέβαια, φρόντισε να επισημάνει το χρέος του κόσμου προς τη Μόσχα: «Είναι αδύνατο ακόμα και να φανταστεί κανείς πώς θα ήταν ο κόσμος σήμερα αν δεν είχε σπεύσει ο Κόκκινος Στρατός να τον υπερασπιστεί», τόνισε.

Λόγω της πανδημίας και προκειμένου να αποφευχθούν οι ουρές, τα εκλογικά τμήματα θα ανοίξουν στη Ρωσία από σήμερα, μία εβδομάδα πριν από την επίσημη ημερομηνία διεξαγωγής του δημοψηφίσματος της 1ης Ιουλίου, και οι πολίτες θα μπορούν επίσης να ψηφίζουν διαδικτυακά. Η κρατική εταιρεία δημοσκοπήσεων VTsIOM προβλέπει πως ένα 67%-71% των ψηφοφόρων θα επικυρώσουν τη συνταγματική αναθεώρηση που προτείνει το Κρεμλίνο. Οι επικριτές του, πάλι, θεωρούν την ψηφοφορία μία απάτη.

Πέραν της δυνατότητας που παρέχει στον Πούτιν να παραμείνει δυνητικά στην προεδρία μέχρι τα 83 του χρόνια – το ρωσικό Σύνταγμα προβλέπει επί του παρόντος μέγιστο δύο συνεχών προεδρικών θητειών – η αναθεώρηση του προσφέρει και επιπλέον εξουσίες. Παράλληλα, εγγράφει στο Σύνταγμα συντηρητικές αξίες προσφιλείς στον ρώσο πρόεδρο – ο γάμος ορίζεται ως η ένωση ενός άνδρα και μίας γυναίκας και η «πίστη στον Θεό» αναγνωρίζεται ως μία από τις παραδοσιακές αρχές της Ρωσίας.