Η παραβατικότητα του αριστερού{CR}

Θα καταθέσω πώς βλέπω τη δική μου παλιά τάση παραβατικότητας που έζησα ως αριστερός. Δεν πήγαζε από ποταπά κίνητρα αλλά από μια εκτίμηση της κατάστασης. Το υπόδειγμα που ακολουθούσα απαιτούσε την «υπέρβαση» της νομιμότητας. Ο συλλογισμός ήταν ως εξής:

Ζούσαμε μια πάλη των τάξεων, όπου η μία εκμεταλλευόταν την άλλη. Εμείς παλεύαμε για μια δίκαιη κοινωνία. Οι άλλοι εκπροσωπούσαν τη συντήρηση. Η διαμάχη δεν επιδεχόταν συμβιβασμούς. Τα συμφέροντα ήταν «ασυμβίβαστα», όπως και σήμερα για ορισμένους που πιστεύουν ότι πρέπει να διαλέξουμε μεταξύ Δεξιάς ή Αριστεράς.

Πίστευα ότι η Δεξιά έπρεπε να ηττηθεί. Ηταν θέμα ηθικής αυτό για μένα. Αλλά οι νόμοι συχνά δημιουργούσαν εμπόδια. Λογικό, εφόσον το δίκαιο ήταν αυτό που η αστική τάξη είχε επιβάλει ως νομιμότητα για να διαφυλάξει τα συμφέροντά της. Το να σέβεσαι τους νόμους δεν ήταν (σωκρατική) αρετή, αλλά υποταγή του δούλου.

Δεν υπήρχε δίλημμα: Επρεπε να αγνοήσω τη νομιμότητα της αστικής τάξης για να ακολουθήσω τη δική μου ηθική πορεία. Το να περιοριστώ μέσα στα νομικά όρια που καθόρισε ο εχθρός ήταν μια πράξη λανθασμένη, ανήθικη και ηττοπαθής.

Σήμερα βλέπω ότι αυτή η σκέψη είναι σωστή και συνεπής, βάσει των αρχικών παραδοχών. Αν όντως, είμαστε σε έναν πόλεμο του καλού κατά του κακού και αν όντως οι κανόνες του παιχνιδιού έχουν θεσμοθετηθεί από τον κακό, βεβαίως και αγνοούμε τους περιορισμούς του «κατεστημένου».

Εφόσον είμαστε βέβαιοι ότι ο κακός είναι από τη φύση του (από τη θέση του μέσα στην κοινωνία) αντικοινωνικός, εκμεταλλευτής κ.ά., και ότι πρέπει να ηττηθεί για το γενικό καλό, δεν θα διστάσουμε μπρος σε κάποια εμπόδια που η Δεξιά προβάλλει ως «νόμους». Γιατί να μην εργαλειοποιηθεί η Δικαιοσύνη;

Οταν σήμερα βλέπω τον παλιό εαυτό μου να παρανομεί στο όνομα της Αριστεράς τον καταλαβαίνω. Αυτό που κατακρίνω δεν είναι ο συλλογισμός του αλλά οι παραδοχές του. Δεν ζούμε έναν πόλεμο του καλού κατά του κακού, ούτε τα συμφέροντα είναι ασυμβίβαστα. Τα συμφέροντα συγκρούονται, αλλά ο συμβιβασμός είναι μια ρεαλιστική προοπτική και μια αναγκαιότητα.

Το όραμα της τέλειας κοινωνίας είναι πολύ μακριά, μπορεί και να μην υπάρξει ποτέ. Το να ρισκάρουμε τις σημερινές μας κατακτήσεις – την ελληνική δημοκρατία με όλες τις ελλείψεις της – για ένα αβέβαιο αριστερό αύριο είναι κάτι που σήμερα δεν θα έκανα εγώ.

Ο σημερινός αριστερός παραβάτης δεν είναι ούτε παράλογος, ούτε ανήθικος. Εχει ήσυχη και τη συνείδησή του επειδή πιστεύει ότι κάνει θυσίες για το κοινό καλό. Απλώς ακολουθεί μια λανθασμένη και τελικά επιβλαβή σκέψη, ιδεολογία αν θέλετε. Ζει ένα δράμα, όταν βλέπει να χάνει σε έναν αγώνα που επένδυσε πολλά.

Το δράμα είναι της παλιάς γενιάς των αριστερών που πλήρωσαν ακριβά το πιστεύω τους, με κακουχίες και με απογοητεύσεις. Η νέα γενιά βιώνει μόνο ένα ξάφνιασμα: δεν καταλαβαίνει τι συμβαίνει όταν ο «κακός» ανταμείβεται!

Ο Ηρακλής Μήλλας είναι διδάκτωρ Πολιτικής Επιστήμης και έχει διδάξει σε διάφορα πανεπιστήμια της Ελλάδας και της Τουρκίας