Η μεταστροφή της Δαμασκού α λα γερμανικά

Ηταν αυτό που ολόκληρη η Ευρώπη γνώριζε ως «γερμανική ορθοδοξία»: ναι στη δημοσιονομική πειθαρχεία, όχι στην ενοποίηση του ευρωπαϊκού χρέους. Να όμως που τις τελευταίες εβδομάδες αυτές οι αρχές αναθεωρούνται με μια ταχύτητα που εκπλήσσει τους γείτονες της Γερμανίας. Είναι, σημειώνουν οι Φαϊνάνσιαλ Τάιμς, ένα είδος «μεταστροφής της Δαμασκού».

Δεν είναι όμως μια λάμψη που έκανε τη Γερμανία να δει το φως το αληθινό, αλλά η πανδημία. Ούτε η μεταστροφή είναι τόσο ξαφνική όσο δείχνει. Τα πρώτα σημάδια της αλλαγής τα εντοπίζει κανείς πριν από τουλάχιστον δύο χρόνια και ο κινητήριος μοχλός ένας θεσμός της εκτελεστικής εξουσίας που συμβόλιζε την προσήλωση της Γερμανίας στην οικονομική ορθοδοξία και παρομοιαζόταν με γεράκι: το υπουργείο Οικονομικών.

Ποια πρόσωπα όμως ήταν οι πρωταγωνιστές αυτής της αλλαγής; Αδιαμφισβήτητος πρωταγωνιστής ήταν ο Γεργκ Κούκις, πρώην στέλεχος της Γκόλντμαν Σακς που βρίσκεται στη θέση του υφυπουργού Οικονομικών εδώ και δύο χρόνια. Ο Κούκις ήταν ένας από τους αρχιτέκτονες της γαλλογερμανικής συμφωνίας των 500 δισ. ευρώ, τα οποία θα κατευθύνονταν όχι με τη μορφή δανείων αλλά επιχορήγησης στις χώρες που είχαν χτυπηθεί από τον κορωνοϊό.

Καμία τέτοια εξέλιξη όμως δεν θα ήταν δυνατή χωρίς τον άνθρωπο που διαδέχθηκε στο υπουργείο Οικονομικών τον Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, υπέρμαχο της οικονομικής ορθοδοξίας. Αυτός ήταν ο σοσιαλδημοκράτης δήμαρχος του Αμβούργου Ολαφ Σολτς.

Μολονότι έδειχνε να ακολουθεί την πολιτική του προκατόχου του, ο Σολτς απεργαζόταν στο παρασκήνιο μια ιδεολογική στροφή που θα οδηγούσε στην αναθεώρηση του δόγματος της οικονομικής ορθοδοξίας. Στο πλαίσιο αυτό αντικατέστησε τον σκληροπυρηνικό επικεφαλής οικονομολόγο Λούντγκερ Σούκνεχτ με τον Γιάκομπ φον Βάιστσέκερ, σοσιαλδημοκράτη ευρωβουλευτή που το 2011 είχε καταθέσει πρόταση στο Ευρωκοινοβούλιο για την έκδοση των λεγόμενων ευρωομολόγων σταθερότητας.

«Την ημέρα που ορκίστηκε ο Ολαφ, είχαμε προγραμματίσει μια συνάντηση τριάντα λεπτών. Καταλήξαμε να μιλάμε επί δύο ώρες για την Ευρώπη» λέει σήμερα στους Φαϊνάνσιαλ Τάιμς ο Γεργκ Κούκις. «Μας απασχόλησε η αντίφαση να έχουμε μια σχεδόν ολοκληρωμένη νομισματική ένωση ενώ την ίδια ώρα η δημοσιονομική ένωση ήταν τόσο αδύναμη» προσθέτει.

Αυτή η συναντίληψη ήταν που τον έκανε να αφήσει την αμερικανική τράπεζα για τη γερμανική κυβέρνηση. «Ο Σολτς με έπεισε πως είχε πραγματικά ένα σχέδιο για να αλλάξει η Ευρώπη» αναφέρει υπογραμμίζοντας πως οι δυο τους ώθησαν τη γερμανική πολιτική σε μια πιο φιλοευρωπαϊκή κατεύθυνση.

Ηταν όμως η κρίση του κορωνοϊού που έκανε την αλλαγή της γερμανικής πολιτικής ριζική τόσο στο εσωτερικό της χώρας όσο και για την Ευρώπη. Η υγειονομική κρίση ήταν ο καταλύτης. Και αυτό που μένει να δοκιμαστεί τώρα είναι η αντοχή στον χρόνο της μεταστροφής της Δαμασκού α λα γερμανικά.