Τα τρωτά σημεία ενός φιλόδοξου σχεδίου

Η πεζοδρόμηση μέρους της Λεωφόρου Πανεπιστημίου για χάρη του Μεγάλου Περιπάτου της Αθήνας, παρότι διαχρονικά αποτελεί ένα τολμηρό και φιλόδοξο σχέδιο, επιδιώκοντας να ενισχύσει τη βιώσιμη αστική κινητικότητα, κινδυνεύει να απαξιωθεί με το «καλημέρα». Η βιασύνη στην υλοποίηση του έργου, που θα έπρεπε από πλευράς μελετών να έχει δουλευτεί περισσότερο, η έλλειψη συνεργασίας με τους καθ’ ύλην αρμόδιους φορείς, η απαξίωση του ρόλου των αστικών συγκοινωνιών και η παντελής έλλειψη ενημέρωσης των χρηστών είναι τα κυριότερα προβλήματα που εντοπίζουν οι συγκοινωνιολόγοι στον Μεγάλο Περίπατο της Αθήνας. Μάλιστα, ορισμένοι κάνουν λόγο για «σχεδιασμό στο πόδι», που αγνόησε προηγούμενα ρεαλιστικά σχέδια, όπως του Rethink Athens, το οποίο προέβλεπε την πλήρη πεζοδρόμηση της Πανεπιστημίου.

Οπως αναφέρουν οι συγκοινωνιολόγοι, το σχέδιο Rethink Athens (2010-2011) δεν προέβλεπε απλώς την απαγόρευση της κίνησης των αυτοκινήτων στην Πανεπιστημίου, αλλά περιελάμβανε μια ολοκληρωμένη πρόταση με παρεμβάσεις σε πολλά κεντρικά σημεία (σε Πλατεία Αττικής, Αγιο Νικόλαο και Αγιο Παντελεήμονα) και με έμφαση στην αναβάθμιση της δημόσιας συγκοινωνίας, μέσω της επέκτασης του τραμ από την Πλατεία Συντάγματος σε Πανεπιστημίου και Πατησίων. Στην κυκλοφοριακή μελέτη του έργου είχε εξεταστεί ακόμα και η αλλαγή φοράς της Ακαδημίας, από άνοδο σε κάθοδο, ώστε να μην μπλοκάρει το κέντρο, ενώ προβλεπόταν η μονοδρόμηση των οδών Πατησίων και Αχαρνών, δύο μεγάλων δρόμων που θα λειτουργούσαν ως ζεύγος κινήσεων αντίθετης φοράς, ώστε να μην υπάρχει μποτιλιάρισμα.

«Προτού ξεκινήσουν τα έργα του Περιπάτου, ο Δήμος Αθηναίων θα έπρεπε αφενός να εξετάσει τις παλαιότερες προτάσεις και αφετέρου να έχει ολοκληρώσει το δικό του Σχέδιο Βιώσιμης Κινητικότητας, για το οποίο εργάζονται ήδη αξιόλογοι επιστήμονες», λέει ο Κοσμάς Αναγνωστόπουλος, συγκοινωνιολόγος – πολεοδόμος και εκπρόσωπος του Ευρωπαϊκού Δικτύου CIVITAS για τη Βιώσιμη Κινητικότητα.

Αντί για το ολοκληρωμένο σχέδιο, λέει ο Κοσμάς Αναγνωστόπουλος, «είδαμε βιαστικές, αποσπασματικές και επικοινωνιακού χαρακτήρα παρεμβάσεις στην Πανεπιστημίου και τη Βασιλίσσης Ολγας, που έθεσαν νοκάουτ ακόμα και τις αστικές συγκοινωνίες, οι οποίες αποτελούν τον βασικό σύμμαχο της βιώσιμης αστικής κινητικότητας». Ειδικότερα, η επέκταση του τραμ προς την Πατησίων, μέσω της πεζοδρομημένης Πανεπιστημίου, εξαφανίστηκε από τον χάρτη, ενώ «σκεπάστηκαν» για να γίνουν προσωρινός ποδηλατόδρομος ακόμα και οι γραμμές του στη Βασιλίσσης Ολγας!

Τα λεωφορεία. Ταυτοχρόνως, η λεωφορειολωρίδα αντίθετης ροής της Πανεπιστημίου, που διευκόλυνε τη γρήγορη έξοδο των αστικών λεωφορείων – τρόλεϊ από το κέντρο της Αθήνας προς τα νοτιοανατολικά προάστια, καταστράφηκε! Την ίδια στιγμή, 26 γραμμές λεωφορείων και τρόλεϊ θα στριμώχνονται πλέον σε μία λωρίδα κυκλοφορίας (!)… ερήμην του ΟΑΣΑ και του αρμόδιου υπουργείου Υποδομών.

«Ο Μεγάλος Περίπατος της Αθήνας είναι μια τολμηρή παρέμβαση του Δήμου Αθηναίων, που φέρνει στο προσκήνιο τη σύγχρονη αντίληψη της αναδιανομής του δημόσιου χώρου, ειδικά στα ιστορικά κέντρα των πόλεων», λέει ο πολιτικός μηχανικός – συγκοινωνιολόγος Σταύρος Κωνσταντινίδης και προσθέτει: «Σε επίπεδο επιχειρησιακού – επικοινωνιακού σχεδιασμού, δεν υπήρξε απόλυτη ετοιμότητα πριν από την εφαρμογή (π.χ. ενίσχυση της Σόλωνος) ή σε άλλες περιπτώσεις οι στόχοι ίσως να ήταν μαξιμαλιστικοί (π.χ. η υπερβολή της Βασιλίσσης Ολγας). Σίγουρα, η επικοινωνιακή στήριξη της παρέμβασης θα μπορούσε να είναι καλύτερη. Ομως μιλάμε για ένα έργο πιλοτικό, για το οποίο το επόμενο διάστημα θα υπάρξει διαβούλευση…».

Ο «ελληνικός τρόπος». Ο καθηγητής του Πολυτεχνείου, συγκοινωνιολόγος – πολεοδόμος, Θάνος Βλαστός επισημαίνει ότι το πρόβλημα και στην περίπτωση του Μεγάλου Περιπάτου είναι ότι «τα πράγματα εξακολουθούν να γίνονται με τον ελληνικό τρόπο»!

«Βήματα που στέλνουν τα σωστά μηνύματα για την κατεύθυνση στην οποία θα πρέπει να πάμε δεν πρέπει να γίνονται βιαστικά. Για παράδειγμα, στο Παρίσι μια τέτοια παρέμβαση θα γινόταν τον Αύγουστο κι αφού είχε προηγηθεί εκτεταμένη καμπάνια ενημέρωσης των πολιτών», λέει ο Θάνος Βλαστός.