Τα συμβόλαια της Gazprom που «δένουν» την Τουρκία

Ο κρατικός ενεργειακός γίγαντας της Ρωσίας, η Gazprom, κρατά στο χέρι τουρκικές εταιρείες που της χρωστάνε έως 2 δισ. δολάρια. Το θέμα τείνει να λάβει σημαντικές πολιτικές προεκτάσεις, αφού υπό τις νέες αυτές εξελίξεις η κυβέρνηση της Τουρκίας βλέπει να εξαρτάται όλο και πιο πολύ από τις κινήσεις της Μόσχας, όπου ο Βλαντίμιρ Πούτιν σχεδιάζει με προσοχή τη δική του γεωπολιτική και οικονομική στρατηγική. Οι σχέσεις Ερντογάν και Πούτιν έχουν περάσει από αρκετές φουρτούνες καθώς οι δύο πλευρές υποστηρίζουν αντίθετα στρατόπεδα σε Συρία και Λιβύη, την ίδια ώρα που οι δύο ηγέτες επιδιώκουν πιο στενή αμυντική και εμπορική συνεργασία.

Τις πληροφορίες για το μεγάλο χρέος επτά τουλάχιστον τουρκικών εταιρειών στην Gazprom δημοσιοποίησε η «Wall Street Journal», η οποία σημειώνει ότι πλέον η Αγκυρα θα δυσκολευτεί πιο πολύ από όσο υπολόγιζε να μειώσει την εξάρτησή της σε φυσικό αέριο από τη Ρωσία. Ο Ερντογάν είχε ξεκινήσει προσπάθεια να αυξήσει τις εισαγωγές φυσικού αερίου και από τις ΗΠΑ, στο πλαίσιο προσπάθειας για πιο στενές σχέσεις στη θυελλώδη – τα τελευταία χρόνια – σχέση του και με την Ουάσιγκτον.

Οπως αναφέρουν πηγές της αμερικανικής εφημερίδας, επτά εταιρείες της Τουρκίας έχουν υπογράψει δεσμευτικές προσφορές για την υποχρεωτική αγορά συγκεκριμένων ποσοτήτων φυσικού αερίου από την Gazprom. Οι εταιρείες αυτές έχουν αγοράσει λιγότερο από το 15% της δέσμευσής τους και πλέον βρίσκονται αντιμέτωπες με ρήτρες πληρωμής που ανέρχονται στο ποσό του φυσικού αερίου που δεν έχει αγοραστεί. Οι εταιρείες αυτές φέρεται τώρα να έχουν ξεκινήσει διαπραγματεύσεις με την Gazprom με την ελπίδα ότι θα βρεθεί λύση χωρίς να χρειαστούν νομικές ή άλλου είδους διαμεσολαβήσεις. Οι τουρκικές εταιρείες δεν αγόρασαν το φυσικό αέριο για το οποίο είχαν υπογράψει επειδή οι τιμές του ήταν υψηλότερες από τις τιμές στις οποίες μπορούσαν να το διαθέσουν στην τουρκική αγορά.

Την κατάσταση για την Τουρκία περιπλέκει το γεγονός ότι αν και οι εταιρείες αυτές είναι ιδιωτικές, η Gazprom έχει πάρει εγγυητικές για λογαριασμό τους από κρατικές τουρκικές τράπεζες αξίας περίπου 600 εκατ. δολαρίων. Για τον λόγο αυτόν η όλη υπόθεση εξελίσσεται σε εθνικό θέμα για την Τουρκία, όπως σημειώνει η αμερικανική εφημερίδα.

Η όλη κατάσταση μπορεί επίσης να αυξήσει ακόμη περισσότερο τις ανησυχίες για το κατά πόσο η Τουρκία θα μπορέσει να μεταφέρει σε μεταγενέστερο χρονικό διάστημα την αποπληρωμή ορισμένων υποχρεώσεών της, εν μέσω του ισχυρού πλήγματος που έχει δεχτεί η οικονομία λόγω της πανδημίας.

H «WSJ» κατονομάζει τις εμπλεκόμενες εταιρείες στην υπόθεση, οι οποίες είναι οι Akfel Gaz Sanayi ve Ticaret, Avrasya Gaz, Bati Hatti Dogalgaz Ticaret, Bosphorus Gaz, Enerco Enerji Sanayi ve Ticaret, Kibar Enerji και Shell Enerji. Αυτές πέρυσι έλαβαν μόνο 1,3 δισ. κυβικά μέτρα φυσικού αερίου. Τώρα η Gazprom ζητεί να πληρωθεί, είπε στην αμερικανική εφημερίδα αξιωματούχος μιας από τις τουρκικές εταιρείες, αλλά το χρέος είναι τεράστιο συμπλήρωσε. Σύμφωνα με τις συμβάσεις που έχουν υπογραφεί, οι υποχρεώσεις πληρωμής ισχύουν για το 80% των 8,7 δισεκατομμυρίων κυβικών μέτρων φυσικού αερίου που δεν παρέλαβαν οι εταιρείες αυτές της Τουρκίας από την Gazprom, ανέφεραν οι πηγές. Ετσι το χρέος τους για το 2019 έχει εκτοξευτεί από 1,74 μέχρι 2,09 δισ. δολάρια.

Η αμερικανική εφημερίδα ανέφερε ακόμη ότι το γραφείο του Ερντογάν δεν απάντησε σε μηνύματα για να σχολιάσει την υπόθεση. Η Gazprom και η τουρκική τραπεζική εποπτική Αρχή, γνωστή ως BDDK, αρνήθηκαν επίσης να σχολιάσουν. Το ταμείο ασφάλισης καταθέσεων της Τουρκίας, το TMSF, ένα κρατικό επενδυτικό όχημα που κατέχει μετοχές σε δύο από τις εταιρείες, επίσης αρνήθηκε να σχολιάσει.