«Ιδεολογική σύγκρουση» στη Βουλή

Οι εκάστοτε μεταρρυθμιστικές απόπειρες στον χώρο της Παιδείας αποτελούσαν κατά βάση πεδίο οξείας πολιτικής αντιπαράθεσης. Σπάνιες ήταν οι περιπτώσεις που κατέστησαν εφικτές ευρύτερες συναινέσεις. Από την αρνητική αυτή παράδοση δεν εξαιρείται ούτε το νομοσχέδιο Κεραμέως για την «αναβάθμιση του σχολείου», όπως τιτλοφορείται, καθώς ούτε ένα κόμμα της αντιπολίτευσης δεν το ψηφίζει (σήμερα στις 12.00 έχει οριστεί η ονομαστική ψηφοφορία που ζήτησαν ΣΥΡΙΖΑ και ΚΚΕ).

Αν και ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης δεν έκρυψε ότι θα ήθελε το κλίμα εθνικής συναίνεσης που αποτυπώθηκε στην περίπτωση της συμφωνίας Ελλάδας – Ιταλίας για την οριοθέτηση ΑΟΖ να συνεχιστεί και να επεκταθεί και σε άλλα ζητήματα όπως της Παιδείας, αυτό δεν συνέβη. Και μπορεί η επένδυση στην Παιδεία να αποτελεί «όρο εθνικής επιβίωσης», όπως είπε χαρακτηριστικά ο Μητσοτάκης, ωστόσο η επίμαχη νομοθετική πρωτοβουλία δεν έπεισε την αντιπολίτευση, η οποία βρέθηκε στα χαρακώματα καταγγέλλοντας την υπουργό Παιδείας Νίκη Κεραμέως ότι ατενίζει το μέλλον της εκπαίδευσης «κάνοντας βήματα στο παρελθόν», όπως ειπώθηκε χαρακτηριστικά, χωρίς να επιτυγχάνονται βήματα με στρατηγική και όραμα για αναγκαίες τομές στην Παιδεία.

Η συζήτηση εξελίχθηκε σε ιδεολογική σύγκρουση με αιχμή την αριστεία και τα πρότυπα-πειραματικά σχολεία που αυξάνονται, με την κυβερνητική παράταξη να κατηγορεί την Αριστερά ότι τάσσεται υπέρ της ήσσονος προσπάθειας και της μετριοκρατίας, όπως είπε ο υπουργός Επικρατείας Γιώργος Γεραπετρίτης (ο οποίος τελείωσε τη δημόσια Ιωνίδειο Πρότυπη Σχολή Πειραιά, όπως και ο Γιώργος Κατρούγκαλος από τον ΣΥΡΙΖΑ και ο Θανάσης Παφίλης από το ΚΚΕ). Ο ΣΥΡΙΖΑ από την πλευρά του κατήγγειλε τη ΝΔ για ελιτισμό (ο Νίκος Φίλης ανέφερε ότι τα πρότυπα-πειραματικά θα λειτουργούν ως «καρκίνωμα στα σπλάγχνα της δημόσιας εκπαίδευσης που θα απομυζά και θα τρέφεται από την αφαίμαξη των άλλων σχολείων των πολλών και των αδύναμων»), αλλά και για συντηρητικές και αναχρονιστικές αντιλήψεις (για «μείξη παρωχημένου ελιτισμού και συντηρητισμού», έκανε λόγο ο Αλέξης Τσίπρας), όπως στην περίπτωση της επαναφοράς της διαγωγής.

Η διαγωγή. Για αυτή τη ρύθμιση, ο Πρωθυπουργός σημείωσε ότι θα αποτελεί ένα αναγκαίο «φίλτρο αξιολόγησης συμπεριφοράς» των μαθητών διευκρινίζοντας ότι με υπουργική απόφαση θα προσδιοριστεί πώς αυτό θα περιγράφεται (όχι αναγκαία με τις γνωστές από το παρελθόν αναφορές σε «κοσμία» και «κοσμιοτάτη» διαγωγή).  «Η επιστροφή στη διαγωγή κοσμία στο εξεταστικοκεντρικό σχολείο μόνο εκσυγχρονισμός δεν είναι», τόνισε από την πλευρά του ο Τσίπρας ενώ επικαλέστηκε τις αντιδράσεις των εκπαιδευτικών φορέων για το σύνολο του νομοσχεδίου με εξαίρεση, όπως είπε, τους ιδιοκτήτες των ιδιωτικών σχολείων. Με λόγια αριστερών διανοουμένων μιας άλλης εποχής, όπως ο Γληνός και ο Δελμούζος που είχε γράψει ότι «το σχολείο στέκει απάνω από κάθε πρόσκαιρη κομματική διαπάλη» και ότι «όταν ο απόφοιτός του βγει στην κοινωνία δεν θα ενεργεί εναντίον της ολότητας της κοινωνίας, σε όποια κοινωνική τάξη και εάν ανήκει», απάντησε στην κριτική εξ αριστερών ο Μητσοτάκης.

Οι διαφορές όμως που καταγράφηκαν είναι ριζικές, όπως κατέστησε σαφές ο Τσίπρας δηλώνοντας, με αφορμή τη συζήτηση περί αριστείας, ότι «η διαφορά μας είναι ότι εμείς θέλουμε όλα τα σχολεία να παρέχουν υψηλό επίπεδο γνώσης». Αλλά και στα ζητήματα της αξιολόγησης καταγράφηκαν οι αντίθετες οπτικές, με τον πρόεδρο του ΣΥΡΙΖΑ να μιλά για «τιμωρητική αξιολόγηση», όπως και στο θέμα της εισαγωγής των αγγλικών στα νηπιαγωγεία –  «δεν διαφωνούμε με την εκμάθηση ξένων γλωσσών από μικρή ηλικία», είπε ο Τσίπρας επικαλούμενος όμως τις επιφυλάξεις ειδικών αναφορικά με τον μαθησιακό και γνωσιακό ρόλο των νηπιαγωγείων.

Οι συγκλίσεις πήραν απουσία. Παρά τις ευχές που διατυπώθηκαν εκατέρωθεν για εξεύρεση κοινού τόπου έστω σε επιμέρους ζητήματα («Θα ήθελα πραγματικά να δω τον αρχηγό της αξιωματικής αντιπολίτευσης να έρχεται και αντί να ασκεί μόνο κριτική, κριτική καλοδεχούμενη, να πει: “Ναι, υπάρχουν τρία, τέσσερα, πέντε σημεία στα οποία μπορούμε να συμφωνήσουμε”», είπε ο Μητσοτάκης – «Θα ευχόμουν να είχαμε μια βάση συζήτησης, όμως το νομοσχέδιο είναι συντηρητική και αντιπαιδαγωγική στροφή που ξηλώνει ό,τι προοδευτικό υπάρχει», του απάντησε ο Τσίπρας), συγκλίσεις δεν υπήρξαν. Οπως τόνισε άλλωστε και η πρόεδρος του Κινήματος Αλλαγής Φώφη Γεννηματά, «πρόκειται για μια πρόταση φτωχή σε παιδαγωγικό και αξιακό περιεχόμενο», κατηγορώντας την Κεραμέως ότι έκανε «μπαλώματα πάνω στα νομοθετήματα του ΣΥΡΙΖΑ».

«Απαράδεκτο» χαρακτήρισε το νομοσχέδιο ο γραμματέας του ΚΚΕ Δημήτρης Κουτσούμπας καλώντας την κυβέρνηση «να σταματήσει να κουνάει το δάχτυλο στα παιδιά του λαού μας, να τους κατηγορεί για “τεμπελιά”, για ήσσονα προσπάθεια, εσείς και οι δήθεν άριστοι».