«God Bless America»

Στα τέλη του 2016, λίγο μετά την εκλογή του Ντόναλντ Τραμπ, ο Τζεφ Κόλγκαν, καθηγητής πολιτικών επιστημών στο πανεπιστήμιο Μπράουν, είχε ποστάρει στο Διαδίκτυο έναν χρήσιμο κατάλογο με «προειδοποιητικά σημάδια κλονισμού των δημοκρατικών θεσμών». «Δεν θέλω να κινδυνολογήσω», διαβεβαίωνε. Oμως, «δεδομένων των ανελεύθερων τάσεων του Τραμπ, πρέπει να πάρουμε σοβαρά υπόψη μας το (όχι πολύ πιθανό) ενδεχόμενο αποδυνάμωσης της δημοκρατίας και του κράτους δικαίου στις ΗΠΑ». Καλούσε λοιπόν τους συμπατριώτες του να έχουν τον νου τους για την περίπτωση – μεταξύ άλλων – «εκφοβισμού και περιορισμών στα μίντια», «αξιοποίησης κρίσεων ή κάποιας πολιτικής παράλυσης ώστε να δικαιολογηθούν μέτρα έκτακτης ανάγκης», «επιθέσεων σε μειονότητες· μετατροπή των ξένων σε αποδιοπομπαίους τράγους», «αποδυνάμωση του νομοθετικού σώματος» ή μιας «σημαντικής ενίσχυσης των εσωτερικών δυνάμεων ασφαλείας».

Τριάμισι χρόνια αργότερα, ενώ οι ΗΠΑ έχουν βυθιστεί σε μία τριπλή, υγειονομική, οικονομική και κοινωνική κρίση και ο πρόεδρος της χώρας ξεπερνά καθημερινά σε τραμπισμό τον εαυτό του, ο αμερικανός καθηγητής δεν κρύβει, μιλώντας στο «New Yorker», την ανησυχία του για την κατάσταση: «Φώτα κινδύνου για τη δημοκρατία αναβοσβήνουν σε ολόκληρο το ταμπλό».

Ολο και περισσότερες φωνές στις ΗΠΑ τολμούν πλέον να το πουν, όλο και περισσότερα πληκτρολόγια τολμούν να το γράψουν: με τις προεδρικές εκλογές του Νοεμβρίου να πλησιάζουν, και τον Δημοκρατικό υποψήφιο, τον Τζο Μπάιντεν, να προπορεύεται σταθερά στις εθνικές δημοσκοπήσεις, ο Ντόναλντ Τραμπ εκπροσωπεί για την αμερικανική δημοκρατία μία απειλή μεγαλύτερη από ποτέ. «Ολα τα στοιχεία», λέει χαρακτηριστικά ο Κόλγκαν, «δείχνουν πως, σε μία δίκαιη μάχη, θα χάσει. Το συμπέρασμα που συνάγεται είναι πως γνωρίζουμε με σχετική βεβαιότητα ότι αυτή δεν θα είναι μία δίκαιη μάχη». Στην εποχή της μετα-αλήθειας, όμως, ο θύτης ενδύεται τον μανδύα του θύματος: αυτός που επιζητεί να νοθεύσει τις εκλογές είναι αυτός, ακριβώς, που φωνάζει περί κινδύνου «μαζικής νοθείας».

Μέσα στον θόρυβο των ημερών, την πρωτοφανούς για τις τελευταίες δεκαετίες κλίμακας εξέγερση που πυροδότησε η δολοφονία του Αφροαμερικανού Τζορτζ Φλόιντ από έναν λευκό αστυνομικό, οι συστηματικές επιθέσεις του Τραμπ, αλλά και του υπουργού Δικαιοσύνης του, του Ουίλιαμ Μπαρ, και σύσσωμου του ρεπουμπλικανικού κατεστημένου, στη μέθοδο της επιστολικής ψήφου δεν συγκεντρώνουν την προσοχή που θα τους έπρεπε. Ο αμερικανός πρόεδρος καταγγέλλει τους Δημοκρατικούς κυβερνήτες πολιτειών – όπως την κυβερνήτη του Μίσιγκαν, Γκρέτσεν Ουίτμερ – ότι στέλνουν «παράνομα» σε όλους τους ψηφοφόρους επιστολικά ψηφοδέλτια – ενώ στην πραγματικότητα, είχαν σταλεί απλώς αιτήσεις – και ωρύεται πως η επιστολική ψήφος θα οδηγήσει σε «ΜΑΖΙΚΗ ΝΟΘΕΙΑ» και «ΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΟΥ ΣΠΟΥΔΑΙΟΥ ΜΑΣ ΡΕΠΟΥΜΠΛΙΚΑΝΙΚΟΥ ΚΟΜΜΑΤΟΣ».

Την ίδια ώρα, ο υπουργός Δικαιοσύνης του προειδοποιεί πως οι επιστολικές ψήφοι μπορεί να χειραγωγηθούν από ξένες κυβερνήσεις – ενώ υπάρχουν πολλές δικλίδες ασφαλείας που αποτρέπουν κάθε χειραγώγηση, οι φάκελοι για παράδειγμα έχουν μοναδικά bar codes που σκανάρονται με το που φτάνουν και η υπογραφή σε κάθε επιστολική ψήφο ελέγχεται ώστε να ταιριάζει με εκείνη που υπάρχει ήδη στα αρχεία, μάλιστα η επιστολική ψήφος της Μελάνια Τραμπ στις εκλογές του 2017 για τον Δήμο της Νέας Υόρκης είχε απορριφθεί διότι η Πρώτη Κυρία είχε ξεχάσει να υπογράψει τον φάκελο. Παράλληλα, όμως, η Εθνική Επιτροπή του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος, από κοινού με ένα μεγάλο φάσμα ανεξάρτητων συντηρητικών οργανώσεων ξοδεύουν δεκάδες εκατομμύρια δολάρια σε αγωγές και διαφημίσεις με στόχο να περιορίσουν τη χρήση της επιστολικής ψήφου.

Γιατί τέτοιο μένος; Διότι εν μέσω πανδημίας, εν μέσω πολλαπλών κρίσεων, τόσο οι Ρεπουμπλικανοί όσο και οι Δημοκρατικοί αναγνωρίζουν πως το αποτέλεσμα της μάχης για την προεδρία θα κριθεί από τους κανόνες της ψηφοφορίας – άρα και από το εύρος της επιστολικής ψήφου. Τραμπ και σύμμαχοι γνωρίζουν πως ο καλύτερος τρόπος να κερδίσει είναι να καταστείλουν τη συμμετοχή. Να κρατήσουν μακριά από τις κάλπες τους νεότερους σε ηλικία ψηφοφόρους και τους ψηφοφόρους που ανήκουν σε μειονότητες. Και αυτοί ακριβώς είναι που τείνουν παραδοσιακά να επιλέγουν λιγότερο την επιστολική ψήφο, αυτοί είναι οι λιγότερο εξοικειωμένοι με την πρακτική εκλογείς. Ταυτόχρονα με την εκστρατεία που γίνεται ώστε να παραμείνουν μακριά της, ωστόσο, οι Ρεπουμπλικανοί συνεχίζουν σύμφωνα με τη «Washington Post» να εργάζονται επιθετικά στο πεδίο ώστε να ενθαρρύνουν τους δικούς τους υποστηρικτές να αγκαλιάσουν την επιστολική ψήφο. Μπορούν έτσι, αναλόγως το πού θα γείρει η πλάστιγγα, να (ξανα)ρίξουν ή όχι το χαρτί της «νοθείας».

Εχουν γίνει τόσα και τόσα τα τελευταία χρόνια που ενδεχομένως να το έχουμε ξεχάσει, ο Τραμπ όμως κατήγγειλε και στη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας για τις εκλογές του 2016 την όλη διαδικασία ως «στημένη», είχε μάλιστα απειλήσει να μη δεχθεί το αποτέλεσμα εάν έχανε από τη Χίλαρι Κλίντον. Και τότε, το φουσκωμένο εγώ και οι δικτατορικές του τάσεις δεν είχαν δοκιμάσει ακόμα το μέλι του Οβάλ Γραφείου. Με άλλα λόγια, «ο Θεός να ευλογεί την Αμερική» – και τη δημοκρατική αφύπνιση που μοιάζει, ίσως, μακάρι, να συντελείται χάρη σε ένα φρικτό βίντεο 8 λεπτών και 46 δευτερολέπτων.